Rasti “53-milionëshi”: sot bie vendimi i rigjykimit ndaj Pal Lekajt dhe tre të tjerëve

Në ora 9:15, në Gjykatën e Prishtinës, pritet të shpallet aktgjykimi që i mbyll në shkallë të parë një nga proceset më të bujshme gjyqësore në Kosovë: rastin e njohur si “53-milionëshi”. Në bankën e të akuzuarve janë ish-ministri i Infrastrukturës, Pal Lekaj, këshilltari i tij politik, Eset Berisha, Nebih Shatri, sekretar i përgjithshëm i Ministrisë së Infrastrukturës në kohën kur u ngrit aktakuza, dhe Besim Tahiri, drejtor i prokurimit publik në të njëjtën ministri.

Akuza lidhet me 53 milionë eurot që përfunduan te kompania “Bechtel & Enka”, e kontraktuar për ndërtimin e autostradës “Arbën Xhaferi”, të njohur si R6, pas zgjatjes së afatit të përfundimit të punimeve. Prokuroria Speciale e Kosovës e ngriti aktakuzën shumëfaqëshe më 4 shkurt 2022 dhe më vonë bëri precizimin e saj.

Ky nuk është vendimi i parë për katërshen. Më 31 janar 2024, Gjykata Themelore i kishte shpallur fajtorë të katërt. Lekaj u dënua me 3 vjet e 8 muaj burgim, plus një dënim plotësues prej 3 vjet e 6 muaj ndalim të ushtrimit të funksionit në administratë publike. Berisha mori 3 vjet e 3 muaj burgim dhe 3 vjet ndalim funksioni. Shatri dhe Tahiri u dënuan secili me një vit e tetë muaj burg dhe me dy vjet ndalim të ushtrimit të funksionit publik. Gjykata e Apelit nuk u pajtua me atë vendim: gjeti një varg shkeljesh dhe rekomandoi kthimin e rastit në rigjykim.

Në thelb të akuzës qëndron një nënshkrim i datës 29 shtator 2017. Sipas aktakuzës, Lekaj, Shatri dhe Tahiri me dashje i tejkaluan kompetencat dhe nuk i përmbushën detyrat zyrtare kur nënshkruan Marrëveshjen për shtyrjen e afatit të punimeve për 347 ditë të tjera. Kontrata bazë, e lidhur në vitin 2014, parashihte që autostrada të përfundonte më 18 janar 2018; me marrëveshjen e re, afati kaloi në fund të dhjetorit 2018.

Prokuroria pretendon se marrëveshja u lidh pa përcaktuar kostot financiare, në kundërshtim me Ligjin e Prokurimit Publik dhe me Statutin e Kodin e Sjelljes të Komitetit Drejtues Ndërministror. Pikërisht ajo zbrazëti, thotë organi i akuzës, i hapi rrugën kompanisë “Bechtel & Enka” për të paraqitur kërkesë për pagesë.

Sipas aktakuzës, Lekaj angazhoi këshilltarin e tij politik, Berishën, për të negociuar me kompaninë vlerën e marrëveshjes që kishte mbetur e hapur, dhe këtë e bëri pa pëlqimin e Komitetit Drejtues Ndërministror. Kërkesa e kompanisë, fillimisht 63 milionë euro, u paraqit më 27 nëntor 2017 dhe, sipas Prokurorisë, u zbrit në 53 milionë euro pas bisedimeve të Berishës me kompaninë ndërtuese. Me rekomandim të Komitetit Drejtues Ndërministror, Qeveria e Kosovës e aprovoi kërkesën në qershor 2018.

Të katër të akuzuarit mbeten të pafajshëm derisa të ketë një vendim të përfundueshëm gjyqësor.