AdvertisementAd space
AdvertisementAd space
Reklamë
Presidenti serb Aleksandar Vuçiq njoftoi se do të nënshkruajë të mërkurën, saktësisht në mesditë, dekretin për shpërndarjen e Kuvendit dhe vendimin për zgjedhje të parakohshme, të cilat do të mbahen më 25 tetor, pas gati dy vjetësh protestash të udhëhequra nga studentët.
Data është vendosur: 25 tetori. Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, deklaroi të martën në mbrëmje, në një paraqitje të drejtpërdrejtë në kryelajmet e Radiotelevizionit të Serbisë (RTS), se të mërkurën, saktësisht në orën 12:00, do të bëjë publike dy vendime që hapin zyrtarisht garën elektorale.
"Unë duhet të marr dy vendime në përputhje me Kushtetutën dhe Ligjin për Presidentin. I pari është dekreti për shpërndarjen e parlamentit, dhe i dyti është vendimi për shpalljen e zgjedhjeve. Do t'i shpall të dyja vendimet nesër, saktësisht në mesditë. Zgjedhjet do të mbahen në Serbi më 25 tetor", tha Vuçiq. Sipas tij, fushata parazgjedhore do të zgjasë 46 ditë. Ligji serb parashikon që zgjedhjet parlamentare shpallen nga presidenti jo më pak se 45 dhe jo më shumë se 60 ditë nga dita e shpalljes.
Hapi vjen pas kërkesës që kryeministri Gjuro Macut i drejtoi presidentit të hënën, në një seancë të jashtëzakonshme të qeverisë. "Propozoj që Qeveria e Republikës së Serbisë, në përputhje me Kushtetutën, t'i kërkojë presidentit të Republikës të shpërndajë Kuvendin", tha Macut. Vuçiq kishte shtatëdhjetë e dy orë kohë për ta pranuar propozimin. "Më ka ardhur propozimi për shpërndarjen e Kuvendit të Serbisë. Duhet të marr dy vendime, dekretin për shpërndarjen e parlamentit dhe për shpalljen e zgjedhjeve", tha ai në edicionin qendror të RTS-it.
Zgjedhjet e rregullta parlamentare në Serbi ishin parashikuar për dhjetor të vitit 2027. Vuçiq, i cili është në pushtet prej 12 vjetësh, si president ose si kryeministër, kishte lënë të kuptohej më herët gjatë këtij viti mundësinë e votimit të parakohshëm. Sipas raportimit të agjencisë britanike Reuters, votimi i parakohshëm i mundëson atij të përpiqet të rikonfirmojë autoritetin e vet, pasi protestat masive të udhëhequra nga studentët përbëjnë sfidën më të madhe me të cilën është përballur që kur mori pushtetin.
Krerët e Partisë Progresiste Serbe (SNS) e nominuan të shtunën Vuçiqin si kandidat për kryeministër. Mbetet e paqartë emërtimi i listës që ai do të drejtojë: sipas N1-shit, organi më i lartë i SNS-së vendosi që Vuçiq të kryesojë listën zgjedhore "Serbia e Bashkuar", ndërsa sipas raportimit të "Vijesti"-t ai do të kryesojë listën e vetë Partisë Progresiste Serbe.
Lëvizja që e detyroi pushtetin serb te kutitë e votimit nisi në nëntor të vitit 2024. Më 1 nëntor të atij viti, në stacionin hekurudhor të Novi Sadit, në veri të vendit, ra strehëza e betonit dhe mbetën të vdekur 16 njerëz. Tragjedia nxori në rrugë qindra mijëra qytetarë, të udhëhequr nga një lëvizje studentore, të cilët e cilësuan aksidentin si pasojë të korrupsionit në një vend që negocion anëtarësimin në Bashkimin Evropian. Kërkesat për një hetim transparent u shndërruan me kohë në kërkesë për zgjedhje të parakohshme. Protestat duket se janë dobësuar me kalimin e muajve, por studentët kanë njoftuar se do të dalin me listën e tyre në garë.
Vuçiq tha se e di "se disa sërish do të bllokojnë fakultetet" dhe bëri thirrje që kjo të mos ndodhë. "Nëse e bëjnë këtë, e bëjnë në dëm të vetes dhe në dëm të qytetarëve të Serbisë, studentëve të tjerë, profesorëve dhe të gjithë të tjerëve", tha ai. Presidenti serb u shpreh gjithashtu se do të pranojë "me gëzim çdo rezultat demokratik" dhe se do t'i përgëzojë kundërshtarët nëse fitojnë, duke kërkuar që procesi zgjedhor të zhvillohet në qetësi. "Besoj se do të arrijmë, në fund, pas zgjedhjeve, të dalim nga kjo krizë", tha ai.
Opozita dhe protestuesit akuzojnë Vuçiqin dhe aleatët e tij për dhunë ndaj rivalëve politikë, korrupsion të përhapur, lidhje me krimin e organizuar dhe shtypje të lirisë së shtypit, akuza të cilat presidenti dhe bashkëpunëtorët e tij i mohojnë. Vuçiq, 56 vjeç, u zgjodh president në vitin 2017 dhe u rizgjodh në vitin 2022 për një mandat pesëvjeçar. Ai ka pohuar së fundi se do të japë dorëheqjen menjëherë pasi t'i shpallë zyrtarisht zgjedhjet, për t'u përfshirë në fushatë, duke lënë të kuptohet synimin për t'u kthyer në postin e kryeministrit.
Në të njëjtën paraqitje 25-minutëshe në RTS, presidenti serb iu kthye edhe reagimeve ndërkombëtare ndaj varrimit të Ratko Mlladiqit, të dënuar për gjenocid dhe krime lufte, në varrezat e Topçiderit në Beograd. Reagimet e zyrtarëve evropianë dhe rajonalë ai i cilësoi "histerike", por tha se "nuk kanë qenë befasuese", duke i quajtur hapat e "Sarajevës, Zagrebit, Prishtinës dhe Podgoricës të pritshme". Sipas tij, varrimit i priu një numër i madh njerëzish dhe ishte "një ditë shumë emocionuese". "Vërtet më shqetëson fakti se varrimi ishte alibi për shumëkënd në rajon për të treguar sa e urrejnë Serbinë. Objektivi kryesor i sulmeve ishte Serbia", tha Vuçiq.
Ministri i Punëve të Jashtme i Bosnjë e Hercegovinës, Elmedin Konakoviq, kishte njoftuar po atë ditë se, për shkak të varrimit të Mlladiqit me nderime shtetërore dhe ushtarake, brenda 48 orëve do të dëbohen dy zyrtarë të Ambasadës së Serbisë në BeH. Vuçiq tha se Serbia nuk do të përgjigjet "me reagime histerike në asnjë mënyrë, por do të ketë masa reciprociteti", pa dhënë detaje. "Kur merrni vendim të dëboni diplomatët e dikujt, duhet të mendoni nëse dikush tjetër do t'i dëbojë diplomatët tuaj. Ne nuk do të nxitojmë dhe nuk duam të hyjmë në matricën e reagimeve histerike", tha ai.
Për deklaratat e presidentes së Komisionit Evropian, Ursula fon der Lajen, dhe të presidentit të Këshillit Evropian, Antonio Kosta, Vuçiq tha se "nuk ka çfarë të keqe të thotë". "Ata gjithnjë kanë qenë palë e huaj për Serbinë dhe do ta respektoj atë që thonë", u shpreh ai, para se të shtonte: "Njoftimet e tyre, në të cilat përmendet lavdërimi i heronjve, nuk janë pasqyrim i saktë i gjendjes". Fon der Lajen dhe Kosta kishin vlerësuar po atë ditë se prania e disa zyrtarëve të lartë serbë në varrimin e Mlladiqit është për keqardhje dhe bie ndesh me vlerat mbi të cilat mbështetet rruga e Serbisë drejt BE-së, ndërsa komisionerja evropiane për zgjerim, Marta Kos, anuloi vizitën në Beograd.
Ministri i Brendshëm i Shqipërisë, Besfort Lamallari, ka dhënë dorëheqjen dhe në krye të dikasterit është emëruar Ervin Demo. Është dorëheqja e dytë e një ministri brenda një kohe të shkurtër, pas largimit të ministres së Shëndetësisë, Evis Sala.
