Ndërmarrja shtetërore "Montenegro Bonus" ka paraqitur kallëzim penal ndaj gjashtë personave, mes tyre ish-kryeministrit malazez Milo Gjukanoviq dhe oligarkut rus Oleg Deripaska, për një skemë të vitit 2012 me furnizimin e Kombinatit të Aluminit në Podgoricë me energji elektrike.

Një ndërmarrje me kapital shtetëror në Mal të Zi ka çuar në prokurori gjashtë emra, mes tyre ish-kryeministrin Milo Gjukanoviq dhe oligarkun rus Oleg Deripaska, për një skemë të vitit 2012 me energji elektrike që, sipas kallëzimit, i ka kushtuar buxhetit të vendit dhjetëra milionë euro.
Kallëzimin penal e ka paraqitur kompania "Montenegro Bonus", ndërmarrje njëqind për qind pronë e shtetit me seli në Cetinë, përmes shoqërisë së autorizuar të avokatisë Iustitia dhe avokatit dr. Vladan Bojiq. Dyshimet janë për keqpërdorim të pozitës zyrtare dhe veprimtari kriminale të organizuar, në rastin e furnizimit me energji elektrike të Kombinatit të Aluminit në Podgoricë (KAP).
Përveç Deripaskës, shtetas i Federatës Ruse, që sipas kallëzimit kontrollonte faktikisht dhe juridikisht KAP-in përmes strukturës pronësore dhe udhëheqëse në periudhën përkatëse, dhe Gjukanoviqit, i cili drejtoi Qeverinë e Malit të Zi nga 4 dhjetori 2012, në listë janë edhe Igor Lukshiq, kryeministër i Malit të Zi gjatë vitit 2012, Vladimir Kavariq, ministër i Ekonomisë në atë qeveri, Aleksandar Kashqelan, drejtor ekzekutiv i atëhershëm dhe përfaqësues ligjor i "Montenegro Bonus" d.o.o. Cetinë, si edhe Srgjan Kovaçeviq, kryetar i atëhershëm i Bordit të Drejtorëve të Elektroekonomisë së Malit të Zi (EPCG) AD Nikshiq.
Kallëzimi përfshin edhe persona për momentin të paidentifikuar: funksionarë të lartë publikë, zyrtarë dhe persona përgjegjës në Qeverinë e Malit të Zi, në ministritë përkatëse, në "Montenegro Bonus", EPCG, KAP, CGES, në agjencinë rregullatore për energjetikë dhe në organe e ndërmarrje të tjera. Identiteti dhe veprimet e tyre konkrete, sipas kallëzimit, do të përcaktohen gjatë hetimeve paraprake.
Kronologjia e paraqitur në kallëzim niset në gjysmën e dytë të vitit 2012. KAP-i, nën kontrollin e Deripaskës, kishte ndaj EPCG-së një borxh më të madh se 40,7 milionë euro. Për këtë arsye, EPCG-ja paralajmëroi ndërprerjen e plotë të furnizimit me energji elektrike nga 1 tetori 2012.
Për të evituar shuarjen e qelizave prodhuese të KAP-it, dhe në kurriz të pronës shtetërore, funksionarët e kallëzuar dhe personat përgjegjës në ndërmarrje, sipas kallëzimit, "futën" me shpejtësi ndërmarrjen njëqind për qind shtetërore "Montenegro Bonus" si ndërmjetës formal. Mekanizmi, thuhet në kallëzim, funksiononte kështu: "Montenegro Bonus" blinte energji elektrike nga EPCG-ja, ngarkohej me borxhin për të dhe pastaj ia dorëzonte drejtpërdrejt KAP-it, i cili atë energji nuk e pagoi kurrë. Kompania shtetërore, sipas kallëzimit, u instrumentalizua rëndë dhe u shfrytëzua si "mjet pagese pa pagesë", i pambledhshëm, për të mbajtur në funksion prodhimin privat të KAP-it.
Ndaj Gjukanoviqit, kallëzimi ngre dyshimin se ka kryer, si bashkëkryerës ose përmes një forme të bashkëfajësisë, formën e kualifikuar të veprës penale të keqpërdorimit të pozitës zyrtare nga neni 416 paragrafi 3 i Kodit Penal të Malit të Zi. Sipas kallëzimit, në cilësinë e kryeministrit, nën udhëheqjen e tij Qeveria ushtroi kompetencat themeluese dhe udhëheqëse mbi "Montenegro Bonus" dhe mori pjesë aktivisht në rregullimin e dëmshëm të marrëdhënieve në vijën KAP - "Montenegro Bonus" - EPCG.
Kallëzimi pretendon më tej se ai, bashkë me funksionarët e tjerë të kallëzuar, me vetëdije dhe me dashje mbajti e zgjati mekanizmin, edhe pse atij dhe Qeverisë i ishte plotësisht e njohur se KAP-i ishte i pasolvent, se borxhi i tij ndaj EPCG-së para futjes së këtij modeli tashmë kalonte 40,7 milionë euro dhe se KAP-i nuk do të paguante e nuk mund të paguante energjinë që i dorëzonte "Montenegro Bonus". Sipas kallëzimit, pozita dhe kompetencat u shfrytëzuan për të lejuar që pasuria dhe resurset shtetërore të "Montenegro Bonus" të keqpërdoreshin si mjet pagese pa pagesë për mbajtjen e prodhimit në KAP-in nën kontroll privat.
Paraqitësit e kallëzimit kërkojnë hetim dhe ekspertizë financiare, për të përcaktuar dëmin e saktë dhe përgjegjësinë e të gjithë pjesëmarrësve në atë që ata e cilësojnë aranzhim të dëmshëm. Provat e dorëzuara nga shoqëria e avokatisë, sipas kallëzimit, tregojnë se institucionet dhe ndërmarrjet shtetërore u instrumentalizuan për t'u mbuluar borxhet e një investitori privat në kurriz të interesit publik.
Personat e kallëzuar nuk kanë reaguar publikisht, ndërsa prokuroria nuk është deklaruar për kallëzimin. Asnjë nga dyshimet nuk është vërtetuar në gjykatë.
Ministri i Brendshëm i Shqipërisë, Besfort Lamallari, ka dhënë dorëheqjen dhe në krye të dikasterit është emëruar Ervin Demo. Është dorëheqja e dytë e një ministri brenda një kohe të shkurtër, pas largimit të ministres së Shëndetësisë, Evis Sala.

