ReklamëHapësirë reklame
ReklamëHapësirë reklame
Reklamë
Një ditë pas votimit, partia e Benjamin Netanyahut u kërkon autoriteteve zgjedhore të shqyrtojnë një "vjedhje" që ua ngarkon partive me shumicë arabe. Ndërkohë, ministri i Mbrojtjes përplaset me liderin e opozitës për rolin e ushtrisë.
Ilustrim i krijuar me inteligjencë artificiale. Nuk është fotografi e ngjarjes. Si e përdorim AI-në
Partia Likud e kryeministrit në largim, Benjamin Netanyahu, ka hedhur akuzën më të rëndë të kësaj nate zgjedhore: sipas saj, zgjedhjet në Izrael "janë vjedhur nga parti arabe që mbështesin terrorizmin dhe asgjësimin e shtetit hebre". Akuza vjen pikërisht kur partitë me shumicë arabe janë në rrugë për të fituar një numër rekord vendesh në Knesset, parlamentin izraelit.
Likudi pretendon se ka prova për raste "korrupsioni, kërcënimesh, dhune, falsifikimesh dhe përdorimi të programeve kompjuterike të ndaluara për të nxitur zgjedhësit të votojnë". Komisioni Qendror Zgjedhor i Izraelit, organi që menaxhon procesin, ka njoftuar se e ka marrë ankesën. Komisioni ka nisur gjithashtu një operacion verifikimi, si pas çdo votimi, për të shqyrtuar ankesat e partive mbi integritetin e zgjedhjeve ose gabime të mundshme në rezultate.
Përplasja për ushtrinë
Në të njëjtën ditë, të mërkurën, tensioni u zhvendos te forcat e sigurisë. Ministri izraelit i Mbrojtjes, Israel Katz, denoncoi në rrjetin X një thirrje të Gadi Eisenkotit, ish-gjeneral dhe drejtues i partisë më të madhe të opozitës, që ushtria të qëndrojë e patundur përballë presioneve të mundshme të Netanyahut, i cili ka rikthyer edhe një herë në skenë kërcënimin iranian.
Një ditë më parë, Eisenkot kishte nënvizuar se, pas zgjedhjeve dhe deri në formimin e një qeverie të re, Netanyahu ka vetëm detyrën të "administrojë punët e përditshme". Ai u bëri thirrje "zyrtarëve të sigurisë dhe nëpunësve të shtetit" që të "qëndrojnë të vendosur përballë çdo përpjekjeje" për të "përdorur sigurinë e Izraelit për qëllime politike". Katz e cilësoi këtë si një "thirrje drejtuar zyrtarëve të lartë ushtarakë që të mos u binden direktivave të kryeministrit, as të miave, as atyre të autoriteteve të tjera kompetente të sigurisë".
Kush ka shumicën?
Pas numërimit të më shumë se 85 për qind të votave, asnjë shumicë nuk po del qartë. Por edhe leximi i shifrave ndryshon. Sipas Le Monde, Likudi dhe aleatët e tij kanë një epërsi të ngushtë ndaj kampit kundërshtar, me rreth 53 vende të vlerësuara, larg 61 vendeve të nevojshme për shumicë. Sipas The Guardian, përkundrazi, koalicioni i Netanyahut ka humbur mandatin dhe opozita ka një shumicë të fortë. Rezultatet përfundimtare ende nuk janë shpallur dhe dallimi mes dy llogaritjeve mund të varet nga fakti nëse partitë e udhëhequra nga palestinezët numërohen apo jo si pjesë e opozitës.
Koalicioni që Netanyahu ndërtoi në vitin 2022 kishte 64 vende. Natën e zgjedhjeve, ai e minimizoi humbjen e rreth 10 vendeve dhe pretendoi se vizioni i tij ishte vërtetuar. Knesseti në tërësi është zhvendosur më tej djathtas, ashtu si edhe të rinjtë izraelitë.
Partitë arabe, peshorja që askush nuk do ta prekë
Nyja e krizës është këtu: shumica e opozitës hebreje ka përjashtuar qeverisjen me partitë e udhëhequra nga palestinezët, të cilët përbëjnë rreth 20 për qind të popullsisë së Izraelit. Nëse ky ndalim i vetëimponuar mban, Netanyahu mund ta kthejë humbjen në një mandat të ri, ose të paktën në një periudhë të zgjatur si kryeministër në detyrë, me mundësinë e një raundi tjetër zgjedhjesh.
Yousef Jabareen, kreu i Listës së Përbashkët, që bashkon tri parti me shumicë arabe, e bëri të qartë qëndrimin e tij. "Nuk e shohim se si mund të marrim pjesë në një koalicion në rrethanat aktuale", deklaroi ai, duke përmendur luftën në Gaza dhe situatën në Cisjordaninë e pushtuar, ku kolonizimi po shpërthen dhe dhuna e kolonëve është pothuajse e përditshme. "Por për ta rrëzuar" koalicionin e Netanyahut, shtoi ai, "mund të mbështesim një qeveri alternative, pa hyrë në të". Të mërkurën, Jabareen theksoi: "Jemi gati dhe të përgatitur t'i hapim rrugë largimit të qeverisë Netanyahu. Ndryshimi vjen përmes partneritetit hebreo-arab."
Partia islamiste Ra'am, gjithashtu e udhëhequr nga palestinezët, vendosi në vendin e dytë të listës së saj një ish-shef policie hebre. Një sondazh i kryer në mbyllje të qendrave të votimit tregoi, sipas studiuesit të psikologjisë politike Eran Halperin, se një shumicë e qartë e votuesve të opozitës mbështeste formimin e një qeverie me Ra'am për të rrëzuar Netanyahun.
Opozita mes heshtjes dhe thirrjeve për ndryshim
Liderët e opozitës mbajtën heshtje të mërkurën, duke u përpjekur në dukje të pajtojnë dëshirën për ta larguar Netanyahun me premtimet se nuk do të punojnë me palestinezët. Eisenkot nuk e ka përjashtuar drejtpërdrejt qeverisjen me ta, por ka vendosur kushte që e bëjnë politikisht të pamundur hyrjen e tyre në koalicion.
Një zë i ndryshëm erdhi nga Yair Golan, drejtuesi i Demokratëve të qendrës së majtë. "Netanyahu humbi. Unë di të numëroj", tha ai në një deklaratë ku kërkoi një qeveri me palestinezët. "Nuk duhet ta pranojmë më ndarjen raciste të Netanyahut midis votave hebreje dhe votave arabe. Kemi shumicë. Kemi përgjegjësi. Dhe kemi mundësinë të formojmë një qeveri ndryshimi në partneritet me qytetarët arabë të Izraelit."
Muzikanti Yali Sobol ishte edhe më i drejtpërdrejtë në një postim në Facebook: "Nëse ndaloni së qeni racistë, dy gjëra të mrekullueshme do t'ju ndodhin. Së pari, do të ndaloni së qeni racistë. Së dyti, do të zbuloni se keni fituar." Partitë e udhëhequra nga palestinezët nuk e përshkruajnë veten si sioniste, por as disa grupe ultraortodokse që janë pjesë kyçe e koalicionit aktual të Netanyahut nuk e bëjnë këtë.
Një fushatë e ndërtuar mbi ndarjen
Netanyahu e vendosi racizmin në qendër të fushatës, me sloganin në posterat zgjedhore "E djathta ose Palestina", duke i paraqitur qytetarët palestinezë si armik brenda shtetit. Kritikët thonë se strategjia synonte të forconte mbështetjen e tij dhe të ndërlikonte bisedimet e opozitës për koalicion. Tani ai u ka bërë ftesë të hapur kundërshtarëve që ta vendosin kundërshtimin ndaj partive palestineze përpara kundërshtimit ndaj tij.
Mediat izraelite e kanë përqendruar vëmendjen te kjo pengesë. Një gazetë titulloi "Asnjë qeveri e qartë", ndërsa një kanal televiziv shkroi se "Rruga drejt një qeverie uniteti është shtruar". Precedenti ekziston: tri dekada më parë, Yitzhak Rabin u mbështet te përkrahja palestineze për të drejtuar një qeveri pakice. Mbetet për t'u parë nëse opozita e sotme do ta ndjekë atë rrugë, apo nëse Netanyahu do të përfitojë nga ndarja e kundërshtarëve të tij.
Në Prizren, shtëpi, ara dhe objekte ekonomike në katër zona kadastrale kanë marrë vendimin përfundimtar të shpronësimit për rrugën Korishë-Kabash. Qeveria e Kosovës ka nisur procedura edhe në Klinë dhe Lipjan.
