AdvertisementAd space
AdvertisementAd space
Reklamë
Qeveria e re proevropiane e Hungarisë ka urdhëruar largimin e dhjetë anëtarëve të përfaqësisë diplomatike ruse për "aktivitete të papranueshme", hapi i parë i këtij lloji i shpallur nga Budapesti që nga marsi i vitit 2018. Moska premtoi një përgjigje "të ashpër dhe të dhimbshme".
Dhjetë anëtarë të përfaqësisë diplomatike ruse në Budapest janë urdhëruar të largohen nga Hungaria. Njoftimin e bënë të martën, më 8 shtator, autoritetet e reja proevropiane hungareze, duke i cilësuar veprimet e tyre si të papranueshme për diplomatë.
"Dhjetë bashkëpunëtorë të përfaqësisë ruse kanë kryer në Hungari aktivitete që, në dritën e Konventës së Vjenës, nuk janë të pranueshme nga ana e diplomatëve", deklaroi ministrja e Punëve të Jashtme, Anita Orban, e cila nuk ka lidhje familjare me ish-kryeministrin. "Pala hungareze u ka kërkuar prandaj personave në fjalë të largohen nga territori i Hungarisë", shtoi ajo, pa saktësuar natyrën e veprimeve që u vihen në ngarkim.
Në komunikatën e saj, shefja e diplomacisë hungareze shpjegoi rrugën zyrtare të njoftimit: "Sipas udhëzimeve të mia, të martën një përgjegjës i Ministrisë së Punëve të Jashtme i komunikoi ambasadorit të Rusisë në Hungari se, sipas vlerësimit të autoriteteve hungareze, 10 anëtarë të misionit rus kishin kryer aktivitete të papranueshme për diplomatë sipas Konventës së Vjenës". Dhe më tej: "Prandaj, Hungaria u ka kërkuar këtyre personave të largohen nga vendi". Formula "aktivitete të papranueshme" përdoret zakonisht si eufemizëm për spiunazh, veprimtari zbulimi ose ndërhyrje politike.
Vendimi, tha ministrja, "synon të mbrojë sigurinë dhe sovranitetin e Hungarisë". Ajo theksoi njëkohësisht se dëbimi nuk nënkupton këputje të marrëdhënieve diplomatike me Moskën: "Hungaria do të vazhdojë të mbajë dialogun e nevojshëm, mbi bazën e respektit të ndërsjellë dhe të zbatimit të rregullave".
Kryeministri i ri hungarez, Peter Magyar, reagoi në rrjetet sociale pas njoftimit të ministres: "Do ta mbrojmë sovranitetin e vendit tonë".
Përgjigjja e Moskës erdhi shpejt. Zëdhënësja e Ministrisë ruse të Punëve të Jashtme, Maria Zaharova, u shpreh përmes agjencisë TASS: "Përgjigjja ndaj lobit rusofob të Budapestit do të jetë e ashpër dhe e dhimbshme".
Komisioni Evropian e mbështeti vendimin hungarez. Një zëdhënës i Bashkimit Evropian e cilësoi njoftimin "një reagim i pritshëm ndaj fushatës së vazhdueshme ruse të sulmeve hibride kundër Bashkimit Evropian dhe shteteve anëtare të tij", duke shtuar: "Bashkimi Evropian shpreh solidaritetin e tij të plotë me Hungarinë dhe rikonfirmon mbështetjen për aktivitetet diplomatike dhe konsullore të të gjitha shteteve anëtare të kryera në përputhje me të drejtën ndërkombëtare".
Bëhet fjalë për dëbimin e parë të diplomatëve rusë të shpallur nga Budapesti që nga marsi i vitit 2018, kur Hungaria, në kuadër të veprimit të koordinuar të vendeve perëndimore pas helmimit në Mbretërinë e Bashkuar të ish-agjentit të dyfishtë rus Sergej Skripal dhe të vajzës së tij, Julia, dëboi një diplomat rus që Ministria e Punëve të Jashtme e konsideronte oficer të shërbimeve të zbulimit.
Një episod i ndërmjetëm mbetet i pasqaruar. Në maj u raportua se ishin dëbuar në heshtje dy persona të lidhur me përfaqësinë ruse, por versionet nuk përputhen: sipas mediumit VSquare, që citonte disa burime qeveritare anonime, bëhej fjalë për një diplomat rus të dyshuar për spiunazh dhe bashkëshorten e tij, të larguar pak ditë më parë; ndërsa sipas raportimeve të mediave hungareze, të dëbuar ishin sekretari i tretë i Ambasadës ruse në Budapest, Artur Sushkov, i identifikuar nga autoritetet hungareze si agjent i mbuluar i Shërbimit të Zbulimit të Jashtëm të Rusisë (SVR), dhe ish-bashkëshortja e tij. Sipas këtij versioni të dytë, vendimi ishte marrë ende nën drejtimin e Viktor Orbanit, pak para betimit të qeverisë së re, dhe nuk u bë publik.
Konteksti politik i këtij hapi është një kthesë e thellë në Budapest. Pas vitit 2022, Hungaria, anëtare e Bashkimit Evropian por e mbetur pranë Kremlinit pavarësisht pushtimit rus të Ukrainës, nuk iu bashkua dëbimeve masive të diplomatëve rusë të vendosura nga disa vende evropiane. Shumica e vendeve të BE-së kanë dëbuar qindra diplomatë rusë pas nisjes së luftës në Ukrainë, ndërsa Hungaria e Orbanit u përshkrua si partneri më besnik i Moskës mes 27 shteteve anëtare. Gjatë fushatës elektorale, një konsorcium mediash investigative publikoi se ekzekutivi hungarez jo vetëm mbronte interesat ruse brenda Këshillit Evropian, por i njoftonte Kremlinit bisedat e ndjeshme të partnerëve.
Ndryshimi erdhi me humbjen e Viktor Orbanit në zgjedhjet e prillit, pas 16 vjetësh në pushtet. Le Monde e daton disfatën te zgjedhjet legjislative të prillit, ndërsa El País e vendos natën zgjedhore më 12 prill, kur turma në Budapest brohoriste "Rusët, shkoni në shtëpi!", pas një fushate që, sipas gazetës spanjolle, ishte helmuar nga ndërhyrja e Moskës dhe nga provat e nënshtrimit të ekzekutivit të mëparshëm ndaj Kremlinit. Nuk përputhet as etiketimi politik i kryeministrit të ri: Le Monde e paraqet qeverinë e re thjesht si proevropiane, ndërsa El País e cilëson Peter Magyarin kryeministër konservator.
Që nga ardhja në detyrë, Magyar është afruar me partnerët e Bashkimit Evropian dhe ka nisur një tranzicion rrënjësor për të shkëputur sistemin e qeverisjes së mëparshme. Megjithatë, varësia e madhe e vendit nga furnizimet energjetike ruse e mban të hapur kanalin me Moskën: kryeministri mbron një marrëdhënie pragmatike, por refuzon ndërhyrjen ruse dhe lidhjen e nënshtruar që kultivoi paraardhësi i tij.
Kuvendi Komunal i Prishtinës nuk e miratoi themelimin e ndërmarrjes publike lokale "Pastrimi". Kryetari Përparim Rama akuzoi Vetëvendosjen për "sabotim", ndërsa opozita pretendon se pas projektit fshihet hapja e rrugës për operatorë privatë.
