AdvertisementAd space
AdvertisementAd space
Reklamë
Paga arrin, por Trusti jo. Krahasimi i të dhënave zyrtare tregon se afërsisht 100 mijë punëtorë në Kosovë mbeten pa kontribute pensionale të paguara rregullisht, ndërsa ATK-ja ka shqiptuar 389 gjoba vetëm në gjysmën e parë të vitit 2026.
Ligji është i qartë: nga çdo pagë në Kosovë ndalen 5% për kursimet pensionale dhe po aq shton kompania. Në praktikë, për afërsisht 100 mijë punëtorë ky rregull mbetet në letër.
Shifra del nga përballja e dy grupeve të të dhënave zyrtare. Sipas Agjencisë së Statistikave të Kosovës, gjatë vitit 2025 fuqia punëtore ka qenë rreth 520 mijë persona, ndërsa numri i të punësuarve rreth 460 mijë. Të gjithë ata do të duhej të figuronin si kontribues. Por të dhënat e Fondit të Kursimeve Pensionale të Kosovës (Trusti) tregojnë se mesatarja e kontribuesve aktivë gjatë të njëjtit vit ka qenë 357 mijë persona. Diferenca janë rreth 100 mijë punëtorë të cilëve kontributet nuk u paguhen rregullisht. Një shifër e saktë e borxhit të kompanive nuk ekziston as te Trusti, as te Administrata Tatimore e Kosovës.
Për bizneset, kjo do të thotë miliona euro që mbeten në llogaritë e tyre. Sistemi ka qenë tolerant ndaj praktikës së ndalimit të mjeteve nga paga dhe shtyrjes së pagesës për javë e muaj të tërë.
Kryetari i Sindikatës së Punëtorëve të Sektorit Privat në Kosovë, Jusuf Azemi, thotë se ankesat vijnë më së shumti nga një kategori e caktuar kompanish. "Më së shumti kemi te kompanitë që kryejnë shërbime për institucionet publike. Një pjesë bukur e madhe e tyre janë të cilat pronarët e kompanive i thithin mjetet nga buxheti edhe i qeverisë, edhe i komunal… i thithin mjetet për shërbimet që i kryejnë dhe në rrugëtim e sipër pronari i kompanisë paguan pagën, por nuk paguan Trustin", ka thënë Azemi.
Trusti administron kontributet e punëtorëve të sektorit publik dhe privat, i alokon nëpër llogari individuale dhe një pjesë të mirë i investon në tregje ndërkombëtare. Por, sipas legjislacionit, ai nuk ka asnjë kompetencë ndëshkuese ndaj kompanive që nuk paguajnë.
Drejtori i Operacioneve në Fondin Pensional të Kosovës, Agron Krasniqi, e konfirmon këtë kufizim. "Sigurisht, domethënë, ne kohë pas kohe marrim kërkesa të tilla, pyetje të tilla apo ankesa të tilla t'i quajmë, dhe varësisht nga specifikat e rastit mundohemi të marrim më shumë informacion mbi specifikat e rastit dhe e bëjmë këshillimin përkatës", thotë ai. "Ndërsa në raste kur specifikisht nuk janë paguar kontributet pensionale për ta, i drejtojmë te Administrata Tatimore e Kosovës, e cila sipas ligjit i ka autorizimet e plota, kompetencat dhe kapacitetet për kontrollet në terren, si dhe për mbushjen e detyrueshme të obligimeve të kompanive."
Kompetenca ndëshkuese, pra, i takon ATK-së, e cila mund të shqiptojë gjoba dhe, në raste specifike, edhe të bllokojë llogaritë e bizneseve. Drejtori i ATK-së, Mentor Hyseni, thotë se në gjashtëmujorin e parë të vitit 2026 janë shqiptuar gjithsej 389 gjoba për biznese që nuk kanë deklaruar punëtorët ose nuk u kanë paguar kontributet, një rritje prej 48% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.
"Në vetëm dy vitet e fundit, për shembull, numri i gjobave që janë lëshuar vjet ka qenë në periudhën e njëjtë gjashtëmujore të vitit të kaluar ka qenë 262, e 389 është në këtë vit, që shënon një farë rritjeje diku prej 48%. Pra, është rritur numri i gjobave sa i përket punëtorëve të padeklaruar", ka thënë Hyseni.
Punëtorët të cilëve u ndalet Trusti nga paga, por të cilëve mjetet nuk u arrijnë në Fondin e Kursimeve, mund ta kontrollojnë rrjedhën e pagesave përmes platformës online të Trustit. Ankesa, megjithatë, duhet të përfundojë te ATK-ja, institucioni i vetëm me kompetenca në terren.
Kryetari i Prishtinës, Përparim Rama, u kërkoi asamblistëve votën për dhënien në shfrytëzim të "Tulltores" për 50 vjet, duke insistuar se toka nuk falet dhe se komuna do të përfitojë mbi 50 milionë euro gjatë kësaj periudhe.
