AdvertisementAd space
AdvertisementAd space
Reklamë
Vetëm 10 anije mallrash në ditë kalojnë Ngushticën e Hormuzit, ndërsa Brenti kërcen drejt nivelit më të lartë në gjashtë javë. Në Amerikë, nafta e dizelit theu rekordin historik dhe familjet kanë shpenzuar mesatarisht 764,59 dollarë për karburant që nga nisja e luftës.
Ngushtica e Hormuzit, korridori nëpër të cilin në kohë paqeje kalon rreth një e pesta e furnizimit botëror me naftë, është kthyer në një zonë goditjesh. Trafiku detar është shteruar: gjatë 10 ditëve të fundit kanë kaluar mesatarisht vetëm 10 anije mallrash në ditë, sipas platformës së analizës së të dhënave Kpler.
Pasojat u ndjenë menjëherë në tregjet globale. Të hënën, kontratat e ardhshme të naftës Brent, standardi ndërkombëtar, u ngjitën rreth nivelit prej 97 dollarësh për fuçi, me një rritje prej 9 për qind gjatë pesë ditëve të fundit dhe 19 për qind brenda muajit. Është pothuajse pika më e lartë që nga 24 korriku, kur çmimet kaluan 97,93 dollarët. Nafta amerikane West Texas Intermediate u rrit gjithashtu në 92,27 dollarë për fuçi, 79 centë më shumë, po ashtu afër maksimumit gjashtëjavor.
Përshkallëzimi ushtarak i ditëve të fundit qëndron pas kësaj lëvizjeje. Të shtunën, Shtetet e Bashkuara goditën tre tankerë naftë iranianë, ndërsa Garda Revolucionare Islamike e Iranit (IRGC) deklaroi se kishte goditur tre tankerë dhe tre anije të lidhura me SHBA-në në zona të tjera. Të hënën, impiantet e Saudi Aramco në Xhizan u goditën për të dytën herë brenda një muaji, sipas raportimit të gazetës Financial Times, që u referohej dy personave në dijeni të çështjes.
"Kjo është pasqyrim i konfliktit të vazhdueshëm dhe i shkëmbimit të zjarrit. Deficitet e furnizimit në nivel global po vazhdojnë dhe ka pak shenja fundi për këto mungesa", tha për Al Jazeera-n Rachel Ziemba, bashkëpunëtore e lartë e asociuar në Qendrën për një Siguri të Re Amerikane (CNAS). Ajo shtoi: "Fakti që një rafineri saudite në Xhizan u godit, duke shtyrë ndoshta kthimin e saj në prodhim, nuk ndihmoi."
Arif Gasilov, partner në Gasilov Group, një firmë këshillimore në fushën e energjisë, e përshkroi ecurinë e paqëndrueshme të tregut: "Nafta bruto ra sërish në nivelin që ishte para luftës, në fillim të korrikut. Pastaj u rrit sërish, pastaj u ul sërish, dhe tani po rritet përsëri për shkak të shkëmbimit të këtij fundjave plus sulmit ndaj Aramco-s." Sipas tij, zgjatja e konfliktit mund ta bëjë tregun imun ndaj lajmeve për paqe: "Do të thoja se përfundimisht mund të shihni një pikë kthese, në varësi të asaj se sa gjatë vazhdon kjo, ku një armëpushim nuk e lëviz fare tregun, ndoshta vetëm me një ose dy dollarë."
Në Shtetet e Bashkuara, faturën e paguan konsumatori. Çmimi mesatar i një galloni (3,78 litra) benzinë u ngjit me 7 centë brenda një jave, duke arritur 4,15 dollarë në nivel kombëtar të hënën, nga 4,08 dollarë një javë më parë, sipas Shoqatës Amerikane të Automobilistëve (AAA), e cila ndjek çmimet ditore. Një muaj më parë çmimi ishte 4,04 dollarë, ndërsa më 28 shkurt, kur SHBA-ja dhe Izraeli goditën për herë të parë Iranin, ishte 2,98 dollarë: një rritje prej 39 për qind që nga nisja e luftës.
Më e rëndë është situata me naftën e dizelit. Javën e kaluar ajo preku maksimumin historik prej 5,85 dollarësh për gallon, ndërsa të hënën çmimet mesatare kaluan 5,90 dollarë. "Çmimet e dizelit në SHBA nuk kanë qenë kurrë kaq të larta, dhe tani nis numërimi mbrapsht për përhapjen e efektit te gjithçka që blejnë konsumatorët… dizeli rekord do të fillojë të derdhet në ekonomi", shkroi në platformën X Patrick De Haan, drejtues i analizës së naftës në GasBuddy. Ziemba e vendos të njëjtin theks: "Tregjet po çmojnë ndërprerje më të gjata. Megjithatë, ndërprerjet më të mëdha vazhdojnë të jenë në tregjet e produkteve, përfshirë dizelin."
Që nga nisja e luftës, familjet amerikane kanë shpenzuar mesatarisht 764,59 dollarë për karburant, ose 418,82 dollarë më shumë se zakonisht, sipas shkollës Watson të Punëve Ndërkombëtare dhe Publike në Universitetin Brown. Para fundjavës së Ditës së Punës, më 5-7 shtator, parashikimet e AAA-së tregonin një rritje prej 20 për qind të kostove të fluturimeve krahasuar me të njëjtën fundjavë një vit më parë.
Kostoja politike po del në pah para zgjedhjeve të mesmandatit në SHBA, ku ekonomia po shndërrohet në çështjen kryesore për votuesit dhe në një sinjal alarmi për republikanët. Sondazhet tregojnë se votuesit po largohen nga mënyra se si presidenti Donald Trump po e menaxhon ekonominë, me vlerësimin e tij ekonomik në një nivel të ri minimal në një sondazh të fundit të Financial Times: vetëm 17 për qind e amerikanëve e miratojnë punën e tij në ekonomi. Ndërkohë, çmimet e larta të naftës po e shtyjnë Kinën drejt automjeteve elektrike dhe drejt partnerëve të tjerë tregtarë.
Kryetari i Prishtinës, Përparim Rama, u kërkoi asamblistëve votën për dhënien në shfrytëzim të "Tulltores" për 50 vjet, duke insistuar se toka nuk falet dhe se komuna do të përfitojë mbi 50 milionë euro gjatë kësaj periudhe.
