Mbi 70 milionë euro të humbura tashmë nga një paketë prej rreth 800 milionë eurosh, borde të skaduara, ligje të ngrira dhe subvencione që nuk u mbërrijnë fermerëve: dy odat ekonomike të vendit paralajmërojnë se ngërçi politik po e godet drejtpërdrejt xhepin e ekonomisë.

Kosova ka humbur këstin e parë nga Plani i Rritjes i Bashkimit Evropian dhe rrezikon edhe këstet e tjera nëse institucionet nuk formohen me kohë. Paralajmërimi vjen nga drejtuesit e dy organizatave më të mëdha të biznesit në vend, të cilët e lidhin drejtpërdrejt bllokadën politike me dëme konkrete financiare.
Drejtori ekzekutiv i Odës Ekonomike Amerikane, përkatësisht i Dhomës së Tregtisë dhe Industrisë, Kushtrim Ahmeti, thotë se shuma që i takonte Kosovës nga kjo skemë kalon 800 milionë euro, ndërsa kësti i parë, sipas tij mbi 70 milionë euro, tashmë ka shkuar. "Në anën tjetër, të rrezikuar vazhdimisht nga humbja e fondeve të planit të rritjes. Transhen e parë veçse e humbëm dhe prapë jemi në rrezik, për shkak se ne po vonohemi në formimin e institucioneve të cilat janë vitale për vazhdimin tutje, ose plotësimin e kushteve që BE-ja ia ka dhënë Kosovës sa i përket hapjes së derës për t'i marrë këto fonde… Kosovës diku i kanë takuar mbi 800 milionë euro. Ne veç transhen e parë, nëse s'gabohem, ishte mbi 70 milionë euro, e humbëm. Ne kemi pasur një komunikim këto kohët e fundit me BE-në në lidhje me këtë çështje, po ata vazhdojnë të hezitojnë për të dhënë detaje se sa mundet me i humb, thonë ne jemi duke i shikuar dokumentet që i ka dërguar Kosova. Po e përmend gjithmonë atë elementin e një lloj thirrjeje që Kosova duhet ta zgjidhë sa më shpejt krizën politike, në mënyrë që të ecë përpara me miratimin ose reformimin e ligjeve", shprehet Ahmeti.
Pasojat, sipas tij, nuk ndalen te fondet. Një varg ligjesh të rëndësishme kanë mbetur pezull në mungesë të një qeverie dhe të një Kuvendi funksional, mes tyre edhe Ligji për Pronën Publike, për ndryshimin e të cilit puna kishte nisur, por procesi është ndalur.
Ahmeti ngre shqetësimin edhe për institucione e ndërmarrje publike që operojnë pa borde. "Në mungesë të një qeverie funksionale dhe të një Kuvendi funksional, ekonomia vazhdon të ketë përjetime dhe goditje të vazhdueshme në aspektin negativ. Dhe ato zinxhirore fatkeqësisht, për shkak se janë një mori ligjesh që duhet të ndryshohen, janë një numër i madh i bordeve, qoftë që ka kohë që janë pa borde, po flasim për këto, qoftë institucione, ndërmarrje publike, institucione që janë vitale për zhvillimin ekonomik në përgjithësi në Kosovë. Po ashtu ka të tjera që veçse u ka skaduar… Edhe atëherë kur kishim institucione funksionale nuk kemi pasur borde aktive. Kemi Komisionin e Pavarur për Miniera dhe Minerale, që edhe kur kishte qeveri funksionale nuk ka pasur një bord aktiv. E kemi po ashtu Autoritetin Kombëtar të Çmimeve… ZRE-ja veçse ka mbetur tashmë pa bord, këto ditët e fundit e kemi që ka mbetur pa bord. Dhe normalisht aktualisht e kemi KEK-un, të cilit i ka skaduar licenca e operimit dhe prodhimit të energjisë elektrike", ka thënë ai.
Ndërsa vendet e rajonit garojnë për investime dhe për hapa përpara në procesin evropian, Kosova, sipas Ahmetit, po ngec. "Vendet e tjera janë duke luftuar qysh me mbërri më shpejt, qoftë edhe në marrjen e ftesës për anëtarësim në Bashkimin Evropian, po edhe plotësimin e kushteve për lëvizje përpara. Ne po jemi shumë, shumë mbrapa", thotë ai.
Të njëjtin alarm e jep edhe kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës, Lulzim Rafuna, i cili paralajmëron se çdo vonesë në reformat e parapara me Planin e Rritjes do të ketë kosto financiare dhe integruese. "Na është bërë e ditur edhe tani së fundi nga ana e Komisionit Evropian se, çdo vonesë në të bërit reforma të parapara sipas planit të rritjes, Kosova do të vazhdojë të humbë, për shkak se është e paraparë që gradualisht, duke bërë reforma, edhe do të merren edhe mjetet e parapara prej planit të rritjes. Kështu që shumën e parë e kemi humbur nga plani i rritjes dhe me çdo vonesë tjetër do të shkojë duke i humbur edhe këstet e tjera dhe Kosova nuk do të arrijë t'i marrë, që fatkeqësisht, Kosova, vetëm Bosnja është më keq sesa Kosova, ndërsa vendet e tjera kanë arritur t'i marrin këstet e dyta dhe të treta nga plani i rritjes", thotë Rafuna.
Rafuna kërkon funksionalizimin urgjent të institucioneve dhe e cilëson shqetësuese mungesën e bordeve në institucione e ndërmarrje me peshë ekonomike, pasi sektori privat varet nga licencat, pëlqimet dhe vendimet që ato duhet t'i nxjerrin.
Ndikimi ndihet edhe në terren, larg sallave të Kuvendit. Fermerët thonë se mbështetja financiare, pra subvencionet nga Ministria e Bujqësisë, u ka ardhur me vonesë të ndjeshme, ndërsa paqëndrueshmëria politike po prek drejtpërdrejt prodhuesit vendorë.
Kryetari i Prishtinës, Përparim Rama, u kërkoi asamblistëve votën për dhënien në shfrytëzim të "Tulltores" për 50 vjet, duke insistuar se toka nuk falet dhe se komuna do të përfitojë mbi 50 milionë euro gjatë kësaj periudhe.

