AdvertisementAd space
AdvertisementAd space
Reklamë
Bisedimet dështuan natën e së premtes: Uashingtoni nisi që të shtunën tarifa prej 50% mbi qindra produkte kanadeze, ndërsa Otava do të përgjigjet nga 8 shtatori "dollar për dollar" dhe nuk e përjashton as kartën e energjisë.
Marrëveshja e lavdëruar nga Donald Trump katër ditë më parë u shemb brenda një nate. Bisedimet mes Shteteve të Bashkuara dhe Kanadasë për tarifat doganore dështuan përfundimisht natën e së premtes në të shtunën, dhe Uashingtoni nisi po atë të shtunë zbatimin e taksave të reja ndaj importeve nga fqinji verior: gravime prej 50% mbi qindra produkte kanadeze, nga materiali elektrik te pajisjet për hokej, nga pijet alkoolike te druri.
Përgjigjja erdhi nga kryeministri kanadez, Mark Carney, i cili konfirmoi se nga 8 shtatori Kanadaja do të vendosë tarifa reciproke, dollar për dollar, mbi produktet amerikane. "Kanadaja do të vendosë tarifa ekuivalente me ato të Uashingtonit, dollar për dollar, me qëllim që të mbrojë punëtorët, fermerët, familjet dhe bizneset kanadeze", njoftoi Carney. Masat kanadeze do të prekin çelikun, produktet e qumështit, pajisjet elektroshtëpiake, letrën, produktet elektronike dhe pajisjet bujqësore, mes të tjerash.
Ish-drejtuesi i bankës qendrore britanike nuk fshehu koston e vendimit. "Kemi ndërmarrë këtë hap pas shumë mendimesh", tha ai, duke shtuar: "Jemi të vetëdijshëm se kjo do të rrisë kostot dhe do të pakësojë opsionet për kanadezët". Sipas tij, të zënë në mes janë edhe kompani e shtete amerikane. Për rrjedhën e bisedimeve, Carney ishte i prerë: "Nuk mund të pranojmë atë që na kanë ofruar dhe nuk do t'u japim atë që na kanë kërkuar".
Kryeministri kanadez hodhi poshtë komentet e përfaqësuesit tregtar të Shteteve të Bashkuara, Jamieson Greer, sipas të cilit negociatorët kanadezë kishin bërë kërkesa në minutën e fundit dhe ishin tërhequr nga pika tashmë të dakorduara. "Sqaruam atë që propozonim dhe përgjigjet amerikane nuk pushuan së na zhgënjyeri", saktësoi Carney.
Otava po shqyrton edhe opsione të tjera me nivele të ndryshme qeveritare dhe me organe tregtare, përfshirë sektorin e energjisë, një tabu deri tani në këtë përplasje. "Nuk besoj se ata dëshirojnë që ne të ndalojmë dërgimin e energjisë sonë", tha Carney.
Rreziku ekonomik dhe politik i syrit për sy është i konsiderueshëm. Shtetet e Bashkuara kishin kërcënuar me masa të tjera më të ashpra nëse Kanadaja u përgjigjej tarifave të tyre, gjë që mund të nxisë një përshkallëzim të rëndë në një luftë tregtare që prek 900.000 milionë dollarë mallra e shërbime mes dy fqinjëve. Tregu amerikan është destinacioni kryesor i eksporteve kanadeze, ndër to automjete, pjesë këmbimi dhe naftë, ndërsa Kanadaja është blerësi më i madh i mallrave amerikane pas Bashkimit Evropian, sipas të dhënave të Departamentit të Tregtisë në Uashington.
Carney ka pas vetes një opinion publik të kthyer. Vlerësimi thuajse universal i kanadezëve ndaj Shteteve të Bashkuara ka rënë vertikalisht pas kthimit të Trumpit në pushtet dhe deklaratave të tij se dëshiron ta kthejë Kanadanë në "shtetin numër 51" të vendit të tij. Një sondazh i publikuar këtë javë gjeti se 56% e votuesve kanadezë kërkojnë që qeveria "të mbajë një qëndrim ashpërsie dhe të mos bëjë më lëshime".
Këputja tregtare vjen vetëm katër ditë pasi Trump shpalli, në një mesazh në rrjetet sociale në mesin e natës së martës, se bisedimet kishin dhënë përparim. "Kam pauzuar për tre ditë tarifat prej 50% kundër Kanadasë, të programuara të hyjnë në fuqi nesër (të mërkurën), për shkak se Kanadaja dhe Shtetet e Bashkuara, në varësi të finalizimit të disa dokumenteve, kanë arritur një marrëveshje!", shkroi presidenti amerikan në rrjetin e tij Truth. Në të njëjtin mesazh ai shtoi se projekti i naftësjellësit Keystone XL mes dy vendeve "do të ringjallej", një projekt që ishte anuluar gjatë mandatit të ish-presidentit demokrat Joe Biden, pas kundërshtimit të fiseve vendase, mes të tjerash, në territoret e prekura, ku denoncohej dëmi i rëndë mjedisor që mund të shkaktonte ajo infrastrukturë.
Tarifat kanë qenë një nga mjetet e preferuara të Trumpit për të kërcënuar dhe negociuar me lloj-lloj vendesh, përfshirë partnerët kryesorë diplomatikë dhe ekonomikë. Kjo ka tensionuar veçanërisht marrëdhëniet me Kanadanë dhe Meksikën, vende me të cilat Uashingtoni ka një pakt tregtie të lirë, TMEC-në. Vetë presidenti mburret se fjala "tarifë" është një nga "të preferuarat e tij në gjuhën angleze", dhe në një moment kërcënoi me gravime shtesë ndaj Kanadasë për tymin që mbërriti në Shtetet e Bashkuara nga zjarret e egra.
Kryetari i Prishtinës, Përparim Rama, u kërkoi asamblistëve votën për dhënien në shfrytëzim të "Tulltores" për 50 vjet, duke insistuar se toka nuk falet dhe se komuna do të përfitojë mbi 50 milionë euro gjatë kësaj periudhe.
