ReklamëHapësirë reklame
ReklamëHapësirë reklame
Reklamë
Dy gardianë kosovarë, të dërguar në Danimarkë për t'u përgatitur për burgun me qira të Gjilanit, dyshohen se kanë goditur me grushte një të burgosur brenda qelisë së tij. Shërbimi Korrektues danez paralajmëron rishikimin e programit të trajnimit.
Ishin dërguar në Danimarkë për të mësuar si punohet në një burg danez, por tani janë vetë nën hetim. Dy gardianë kosovarë, 24 dhe 29 vjeç, dyshohen se kanë goditur me grushte një të burgosur brenda qelisë së tij në burgun Vestre të Kopenhagës. Rasti po hedh hije mbi marrëveshjen mes dy shteteve, sipas së cilës deri në 300 të burgosur nga burgjet daneze do të transferohen në institucionin korrektues të Gjilanit.
Shërbimi Korrektues i Danimarkës ka konfirmuar se incidenti ndodhi më 5 tetor dhe se rasti i është referuar policisë daneze. "Ky institucion nuk komenton raste individuale, por akuzat për dhunë ndaj të burgosurve janë serioze dhe janë ndërmarrë hapat e nevojshëm", thuhet në përgjigjen me shkrim të institucionit.
Sipas agjencisë daneze të lajmeve Ritzau, njëri nga gardianët dyshohet se e ka shtyrë të burgosurin mbi shtrat dhe e ka goditur një herë në fytyrë, ndërsa tjetri e ka goditur disa herë në fytyrë dhe në trup. Të dy i kanë mohuar akuzat.
Gardianët u arrestuan më 6 tetor. Prokuroria kërkoi paraburgim për ta, por gjykatat daneze e refuzuan kërkesën, me arsyetimin se nuk ekzistonte rrezik i konsiderueshëm arratisjeje. Më 9 tetor, Gjykata e Lartë e Danimarkës Lindore e la në fuqi këtë vendim. Hetimet vazhdojnë dhe për rastin nuk ka ende vendim përfundimtar gjyqësor.
Nga Prishtina, Shërbimi Korrektues i Kosovës (SHKK) është kufizuar të thotë se nuk mund të japë informacione, pasi rasti është nën hetim. Kështu, mbetet e paqartë nëse dy zyrtarët janë pezulluar, nëse qëndrojnë ende në Danimarkë apo nëse ndaj tyre janë marrë masa disiplinore.
Pasoja e parë e drejtpërdrejtë bie mbi programin e përgatitjes. "Tani do ta rishikojmë programin e trajnimit për zyrtarët kosovarë që po kryejnë praktikën në Danimarkë, për t’u siguruar që trajnimi të jetë i cilësisë së lartë dhe t’i përmbushë plotësisht kërkesat tona", ka deklaruar Shërbimi Korrektues i Danimarkës. Trajnimi aktual përfshin njohjen me rregullat daneze, menaxhimin e konflikteve dhe praktikat e punës në burgje. Sipas autoriteteve daneze, trajnimet e ardhshme pritet të ndërthurin mësimin teorik me atë praktik, si në Kosovë ashtu edhe në Danimarkë.
Drejtoresha e Shërbimit Korrektues të Danimarkës, Ina Eliasen, tha se institucioni kishte pasur përvoja të mira me gardianët kosovarë dhe priste që ky të ishte një rast i izoluar. Megjithatë, sipas saj, ngjarja ka nxjerrë nevojën për të shqyrtuar nëse trajnimi dhe praktika profesionale janë të mjaftueshme. Eliasen sqaroi se gardianët kosovarë vazhdojnë të punojnë përkrah kolegëve danezë edhe pasi përfundojnë programin gjashtëmujor. Të dy të dyshuarit e kishin përfunduar këtë program dhe ishin në detyrë kur ndodhi incidenti.
Deri tani, 34 gardianë kosovarë e kanë përfunduar trajnimin në Danimarkë, ndërsa për burgun e Gjilanit parashihen 200 gardianë. Autoritetet daneze nuk kanë bërë të ditur cilat do të jenë ndryshimet konkrete në program, as sa gardianë të tjerë pritet të trajnohen para se të transferohen të burgosurit e parë.
Incidenti ka ngritur pikëpyetje edhe për mënyrën se si do të parandalohet dhe hetohet keqtrajtimi në Gjilan, ku përgjegjësitë do të ndahen mes dy shteteve. Burgu do të jetë nën drejtimin e përgjithshëm të një guvernatori danez, me dy zëvendësguvernatorë, ndërsa një drejtor i emëruar nga Kosova do të menaxhojë objektin dhe personelin vendas. Sipas nenit 24 të marrëveshjes, hetimi dhe ndjekja penale e gardianëve kosovarë në burgun e Gjilanit, si rregull, do t'u takojnë autoriteteve të Kosovës, me përjashtime për personelin danez. Ankesat për ekzekutimin e dënimeve daneze, nga ana tjetër, do të trajtohen nga autoritetet e Danimarkës, përfshirë gjykatat.
Kjo ndarje juridiksioni ishte vënë në dyshim që më herët. Komiteti Evropian për Parandalimin e Torturës (CPT) i Këshillit të Evropës, në raportin e dhjetorit 2024, vlerësoi se marrëveshja ngre çështje serioze, përfshirë heqjen dorë pjesërisht nga juridiksioni danez, dhe u kërkoi sqarime autoriteteve daneze.
Sipas Ministrisë daneze të Drejtësisë, organizmat ndërkombëtarë për parandalimin e torturës do të kenë të drejtë të kryejnë vizita monitoruese në Gjilan edhe pa paralajmërim. Ombudsmani Parlamentar i Danimarkës do të mund ta inspektojë burgun, të shqyrtojë ankesa dhe të hetojë veprimtarinë administrative sipas ligjit danez, përfshirë veprimet e gardianëve kosovarë kur zbatojnë rregullat daneze. Rasti i Kopenhagës do të merret parasysh edhe gjatë hartimit të një mekanizmi të posaçëm mbikëqyrjeje për burgun e Gjilanit, i cili ishte planifikuar para incidentit.
Si do të funksionojë në praktikë kjo ndarje përgjegjësish në rast keqtrajtimi do të shihet vetëm pasi burgu të hapë dyert.
Gruaja që ka qenë prokurore në dosjen e vrasjes së Donjeta Pajazitajt tani drejton Prokurorinë Themelore të Pejës. Vëllai i viktimës thotë se emërimi ia thellon mosbesimin ndaj drejtësisë, ndërsa rasti i motrës, sipas tij, pret epilog prej 11 vjetësh.
