Banka Botërore: Kosova rritet me 3,6%, por pasiguria politike rrezikon investimet

Pasiguria politike e zgjatur është rreziku që Banka Botërore e vë në krye të paralajmërimeve për Kosovën. Sipas institucionit financiar ndërkombëtar, ajo mund të vonojë reformat, të dobësojë besimin e investitorëve dhe të vërë në rrezik qasjen e vendit në financimin e jashtëm.

Në raportin e tetorit 2026 Macro Poverty Outlook (Perspektiva makroekonomike dhe e varfërisë), Banka Botërore parashikon që ekonomia e Kosovës të rritet me 3,6% këtë vit, ndërsa inflacioni të arrijë mesatarisht 6%. Shifra e rritjes është e njëjtë me atë të shënuar më 2025. Për vitet në vijim pritet një përshpejtim i lehtë: 3,8% më 2027 dhe 3,9% më 2028.

Motori kryesor i ekonomisë mbetet konsumi, i mbështetur nga pagat, transferet qeveritare dhe remitancat, vlerëson institucioni.

Viti nisi me ritëm të fortë. Në tremujorin e parë të 2026, ekonomia u rrit me 5,4%, e shtyrë nga eksportet neto dhe konsumi qeveritar. Në gjysmën e parë të vitit, eksportet e mallrave u shtuan me 19% dhe ato të shërbimeve me 13%, krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit paraprak. Parashikimi vjetor mbetet megjithatë dukshëm nën ritmin e tremujorit të parë.

Çmimet vazhduan të gërryejnë të ardhurat e qytetarëve. Inflacioni mesatar në gjashtë muajt e parë arriti në 6,5%. Rritja vjetore e çmimeve të ushqimeve u ngadalësua nga 8% në shkurt në 2,7% në korrik, por transporti shënoi shtrenjtim dyshifror që nga marsi.

Banka Botërore e cilëson të konsiderueshëm rrezikun për muajt në vijim. Krahas zhvillimeve politike brenda vendit, çmimet më të larta të karburanteve dhe pasojat e konfliktit në Lindjen e Mesme mund të rëndojnë aktivitetin ekonomik, ndërsa investimet përballen me kosto më të larta të importeve.

Në frontin social, varfëria parashikohet të bjerë vetëm lehtë: nga 22,2% më 2025 në 22% më 2026, e matur me pragun prej 8,30 dollarësh në ditë, të përshtatur për fuqinë blerëse. Norma pritet të zbresë në 21,1% më 2027 dhe në 20,2% më 2028. Raporti paralajmëron se një valë e re shtrenjtimi të ushqimeve do të godiste veçanërisht familjet më të cenueshme: për 10% më të varfër të popullsisë, ushqimi zë 64% të konsumit të përgjithshëm.

Tabloja e financave publike tregon një hendek në rritje. Në shtatë muajt e parë, të hyrat tatimore u rritën mesatarisht me 9%, ndërsa shpenzimet me 19%. Banka Botërore thekson nevojën për ndihmë sociale më të shënjestruar dhe për drejtimin e shpenzimeve drejt investimeve kapitale cilësore.

Për një rritje më të qëndrueshme, institucioni kërkon përshpejtimin e zbatimit të Planit të Rritjes së Bashkimit Evropian, investime në energji, infrastrukturë dhe arsim, si dhe përmirësimin e mjedisit të biznesit. Përfshirja më e madhe e grave në tregun e punës dhe aftësimi profesional vlerësohen si thelbësore për hapjen e më shumë vendeve të punës.