81 biznese online regjistrohen në dy javë, shteti nis kontrollet nga 1 nëntori

Brenda vetëm dy javësh, 81 biznese që shesin përmes internetit janë regjistruar në sistemin e Ministrisë së Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë (MINT). Shtysa ishte paralajmërimi se kush operon jashtë ligjit do të përballet me inspektime dhe gjoba. Sot numri i bizneseve të regjistruara me veprimtari online arrin në 180, ndërsa afati për t'u futur në sistem mbyllet të shtunën, më 31 tetor.

Nga 1 nëntori, MINT do të shtojë kontrollet ndaj bizneseve online dhe kompanive postare. Inspektorët do të verifikojnë nëse ato kanë certifikatë regjistrimi nga Agjencia për Regjistrimin e Bizneseve të Kosovës (ARBK) dhe numër fiskal nga Administrata Tatimore e Kosovës (ATK). Kush nuk i plotëson këto detyrime, rrezikon gjoba. Masa paraqitet si pjesë e luftës kundër informalitetit dhe e mbrojtjes së konsumatorëve.

Ministrja e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë, Mimoza Kusari Lila, shpjegoi se kontrollet do të zhvillohen në dy mënyra. E para është verifikimi i platformave online që ofrojnë shërbime për territorin e Kosovës. E dyta janë inspektimet e drejtpërdrejta, të nxitura nga kërkesat apo raportet që mbërrijnë te departamenti për mbrojtjen e konsumatorit. Sipas saj, gjobat parashihen nga ligji për procedurën administrative dhe ndryshojnë sipas rëndesës së shkeljes.

Kusari Lila u përpoq t'ua paraqesë regjistrimin sipërmarrësve si avantazh, jo si barrë: "Asnjë ndërmarrës të cilët mendojnë fillimin e aktivitetit të tyre biznesore, nuk duhet ta shohin jashtë kornizave ligjore, ajo është mbrojtje dhe mundësi për ta." Ajo shtoi se qeveria dhe ministritë e linjës po përgatitin edhe masa mbështetëse për bizneset.

Në regjistrat tatimorë tabloja duket më e gjerë. Zëdhënësja e ATK-së, Valentina Bytyqi, tha se aty figurojnë rreth 660 tatimpagues që shesin nga shtëpia, pa përjashtuar mundësinë që disa prej tyre të kenë edhe dyqane fizike. Qarkullimi i deklaruar nga kjo kategori është rritur me 18 për qind: 87.7 milionë euro në periudhën janar-gusht të këtij viti, kundrejt 73.9 milionë euro në të njëjtën periudhë krahasuese.

Megjithatë, sipas Bytyqit, pjesa më e vështirë mbetet gjetja e atyre që shesin vetëm në rrjete sociale dhe platforma online, pa publikuar adresë apo kontakt. "Disa prej këtyre faqeve hapen për një interes të caktuar mirëpo nuk është që kanë qarkullim, ka edhe nga ato që kanë shitje, mirëpo është vështirë të gjendet ndonjë kontakt apo adresë", tha ajo. ATK, sipas saj, po përdor të gjitha mekanizmat në dispozicion për t'i gjurmuar dhe për t'i futur në sistem. Ajo pranoi se shifra aktuale nuk është kënaqëse: "Ky numër 660 biznese të cilat janë deklaruar në ATK nuk do të thotë që janë të mjaftueshme apo kemi numër të madh."

Vendimi ka marrë mbështetje edhe nga politika. Eman Rrahmani, deputet i Partisë Demokratike të Kosovës, familja e të cilit merret me biznes, e quajti mbikëqyrjen institucionale të nevojshme. Ai kërkoi që institucionet të mbajnë parasysh vështirësitë e sipërmarrjeve të vogla: "Besoj që gjatë këtij procesi do të shohin edhe problemet të cilat kanë këto biznese që kryesisht janë të vogla familjare, që kanë nevojë për dorën e shtetit dhe ndihmesën e tyre". Sipas tij, shteti duhet t'i ndihmojë këto biznese edhe në formalizim.