Stubb dhe Støre thyejnë heshtjen: telefonatë e rrallë me Putinin për fundin e luftës

Nga Helsinki, presidenti i Finlandës, Alexander Stubb, dhe kryeministri i Norvegjisë, Jonas Gahr Støre, ngritën të martën telefonin drejt Kremlinit. Në anën tjetër të linjës ishte presidenti rus, Vladimir Putin. Ishte hera e parë në më shumë se një vit që udhëheqës evropianë komunikonin drejtpërdrejt me të.

Sipas zyrave të dy udhëheqësve, qëllimi i bisedës ishte shqyrtimi i "negociatave të ardhshme për të ndihmuar në përfundimin e luftës" në Ukrainë. Por ata e bënë të qartë se nuk flisnin në emër të "Evropës në tërësi".

"Finlanda dhe Norvegjia kufizohen me Rusinë", deklaruan Stubb dhe Støre, duke shpjeguar se e nisën vetë telefonatën për të "diskutuar luftën agresive të Rusisë kundër Ukrainës dhe përpjekjet diplomatike për t'i dhënë fund luftës dhe për të nxitur paqen dhe stabilitetin në Evropë".

Stubb e përshkroi bisedën si "të çiltër dhe thelbësore", duke shtuar se përfundimi i luftës do të "ketë ndikim të drejtpërdrejtë në sigurinë tonë dhe në atë më të gjerë evropiane". Støre theksoi koston: "Lufta sjell kosto të jashtëzakonshme njerëzore dhe materiale. Vuajtjet dhe shkatërrimi do të ndikojnë te brezat."

Putini, nga ana e tij, pas telefonatës deklaroi se politikat "konfrontuese" të BE-së dhe NATO-s po e zgjatin luftën, e cila nisi me pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës nga Rusia në vitin 2022. Moska i akuzon rregullisht udhëheqësit evropianë se e zgjatin konfliktin duke e furnizuar Ukrainën me armë.

Nisma nordike nuk lindi nga hiçi. Stubb dhe Støre thanë se synonin të vazhdonin bisedimet e zhvilluara në Oslo më 20 tetor, pas të cilave i dërguari special i SHBA-së, Steve Witkoff, udhëtoi për në Shën Petersburg për t'u takuar me Putinin. Pas atyre bisedimeve, Ukraina, Rusia dhe SHBA-ja ranë dakord të rifillonin negociatat trepalëshe, të cilat Rusia i kishte ndalur për muaj të tërë.

Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, foli me të dy udhëheqësit nordikë menjëherë pas bisedës së tyre me Putinin. Javën e kaluar ai ishte takuar me ta, si dhe me Witkoff, në Oslo. Sipas Zelenskyt, një pjesë e diskutimeve me Putinin u përqendrua te bisedimet trepalëshe që do të mbahen në Abu Dhabi në nëntor. Ai tha se është mirënjohës për "mbështetjen aktive" të homologëve finlandezë dhe norvegjezë dhe se diskutoi me ta "formate të ndryshme për angazhimin tonë me partnerët në Evropë që mund të jenë të dobishme për të mbështetur më tej diplomacinë, mbrojtjen tonë dhe sigurinë tonë të përbashkët".

Telefonata vjen në një kohë kur marrëdhëniet mes SHBA-së, Ukrainës dhe aleatëve të saj evropianë janë përkeqësuar, që kur presidenti amerikan, Donald Trump, pranoi të heqë disa sanksione ndaj Rusisë, duke i lejuar asaj të eksportojë naftë në SHBA. Në një zhvillim tjetër, Shtëpia e Bardhë tha se armëpushimi në Oleshky u sigurua nga zonja e parë e SHBA-së, Melania Trump; ai synon të lejojë hyrjen e ndihmave dhe largimin e civilëve.