Mekanizmat kundër dhunës në familje në komuna thuajse nuk mblidhen, alarmon ABGJ

Mekanizmat koordinues që çdo komunë e Kosovës është e detyruar të ketë për rastet e dhunës në familje nuk po funksionojnë siç duhet, dhe takimet e tyre janë pothuajse inekzistente. Ky ishte alarmi që kryeshefja ekzekutive e Agjencisë për Barazi Gjinore (ABGJ), Edi Gusia, ngriti para Komisionit për të Drejtat e Njeriut, Barazi Gjinore dhe Peticione në Kuvend, ku u thirr të raportonte pas vrasjes së A. Z.

Sipas Gusias, përgjegjësia për ngritjen e këtyre strukturave është e qartë. Ajo kujtoi se "të gjitha komunat e Republikës së Kosovës kanë përgjegjësi të themelojnë mekanizmin koordinues në bazë të rregullores të cilën e ka hartuar Ministria e Drejtësisë, dhe kryesuesi i mekanizmit koordinues është kryetari i komunës". Agjencia, tha ajo, i ka trajnuar edhe këta mekanizma në nivel lokal.

Para deputetëve, Gusia u kujdes të sqaronte kufijtë e institucionit që drejton. Sipas saj, ABGJ, në bazë të Ligjit për Barazi Gjinore, "nuk ka mandat t’i trajtojë rastet, qoftë të dhunës në familje apo rastet e diskriminimit". Ajo e përshkroi agjencinë si organ ekzekutiv, politikë-hartues dhe monitorues, ndërsa trajtimin e rasteve të diskriminimit me bazë gjinore ia atribuoi institucionit të Avokatit të Popullit, me komisionin parlamentar si hallkën e tretë. "Do të thotë, kompetencat janë shumë të ndara, janë të ndara mirë", tha ajo.

Kryeshefja e ABGJ-së u ndal gjatë te historia e kornizës ligjore. Agjencia, sipas saj, hartoi ligjin e parë për mbrojtjen nga dhuna në familje në vitin 2010, "kur, të themi, ndoshta asnjë nga shtetet e Ballkanit Perëndimor nuk kishte ligj për mbrojtjen nga dhuna në familje". ABGJ është gjithashtu hartuese e procedurave standarde të veprimit, dokumenti që përcakton detyrat e gjithë zinxhirit institucional kur raportohet një rast dhune. Këto procedura janë ende në fuqi, por versioni i ri pret miratimin. "Këtë vit i kemi rishikuar këto procedura dhe mbetet që ato të miratohen nga koordinatorja nacionale, Ministria e Drejtësisë", deklaroi Gusia.

Pikërisht figura e koordinatorit nacional, sipas saj, ka lindur nga një propozim i agjencisë. Në vitin 2013 ABGJ i propozoi Qeverisë themelimin e këtij mekanizmi dhe, siç tha Gusia, "ne insistuam që ajo detyrë t’i jepej një personi me mandat politik, pasi që Agjencia për Barazi Gjinore, me Ligjin për Barazi Gjinore, udhëhiqet nga shërbimi civil". Ajo shpjegoi se "titullari i agjencisë është shërbyes civil, i cili i përgjigjet drejtpërdrejt kryeministrit", një model institucioni i pavarur i rekomanduar nga Platforma e Pekinit e vitit 1995.

Gusia foli edhe për bashkëpunimin me Ministrinë e Drejtësisë në rishikimin e Ligjit për Mbrojtjen nga Dhuna në Familje, Dhuna ndaj Grave dhe Dhuna në Bazë Gjinore. Sipas saj, ministria "në katër vitet e fundit, ka amendamentuar, ka plotësuar, ka ndryshuar dhe ka hartuar 22 akte normative, ligje, akte nënligjore dhe rregullore sa i përket trajtimit të dhunës në familje dhe dhunës ndaj grave".