AdvertisementAd space
AdvertisementAd space
Reklamë
Me një vendim të së hënës, Gjykata Supreme e SHBA-së lejoi administratën Trump të ecë përpara me urdhrin ekzekutiv që kufizon votimin me postë, mes një gare kundër kohës: disa shtete nisin dërgimin e fletëvotimeve brenda pak javësh.
Gjykata Supreme e Shteteve të Bashkuara i hoqi të hënën pengesën ligjore urdhrit ekzekutiv të presidentit Donald Trump që kufizon votimin me postë, duke pranuar apelin emergjent të administratës së tij. Vendimi vjen në një moment kur mbeten më pak se 100 ditë deri te zgjedhjet e mesit të mandatit në nëntor, të cilat do të përcaktojnë ekuilibrin e pushtetit në Senatin dhe në Dhomën e Përfaqësuesve.
Sa nga urdhri mund të zbatohet realisht para votimit mbetet e paqartë. Vendimi i gjykatës, e cila ka një shumicë konservatore 6 me 3, duket se lë hapësirë për kontestime të reja gjyqësore që mund ta ngadalësojnë më tej zbatimin. Tre gjyqtarët liberalë kundërshtuan vendimin.
Urdhri ekzekutiv, i nënshkruar në mars, i kërkon administratës të hartojë lista të votuesve të kualifikuar, të përshkruara si një "state citizenship list" (listë e shtetësisë), dhe e detyron Shërbimin Postar amerikan t'i dorëzojë fletëvotimet me postë vetëm personave që gjenden në ato lista. Shërbimi Postar paraqiti javën e kaluar mënyrën se si do ta zbatonte urdhrin, por koha po shteron: disa shtete nisin dërgimin e fletëvotimeve te votuesit brenda pak javësh.
Kundër urdhrit u ngritën zyrtarë demokratë në 23 shtete dhe në Distriktin e Kolumbias, të cilët argumentuan se Kushtetuta amerikane ua jep kompetencën për rregullat zgjedhore shteteve dhe Kongresit, jo presidentit, dhe se ndryshimet e Trumpit mund të sjellin kaos e abuzim partiak. "The consequences of allowing such transformative changes to take effect so close to this fall's elections would be extreme" ("Pasojat e lejimit që ndryshime kaq transformuese të hyjnë në fuqi kaq afër zgjedhjeve të këtij vjeshte do të ishin ekstreme"), shkruan avokatët e shteteve paditëse. Dhjetëra zyrtarë zgjedhorë shtetërorë dhe lokalë iu drejtuan gjyqtarëve me kërkesën që urdhri të mbetej i ngrirë, ndërsa përgatitjet për zgjedhje kanë nisur tashmë.
Rruga gjyqësore ka qenë e përdredhur. Një gjyqtare në shtetin e Masaçusetsit e bllokoi planin për zgjedhjet e mesit të mandatit në shtetet paditëse, pra pothuajse gjysmën e vendit, dhe një panel i gjykatës së apelit të qarkut të parë e la në fuqi vendimin e saj. Më pas ajo nxori një urdhër të dytë që e bllokonte masën në gjithë vendin. Në fund të korrikut administrata Trump iu drejtua Gjykatës Supreme mbi baza procedurale, duke pretenduar se shtetet kishin paditur para kohe, dhe u mbështet edhe në një vendim tjetër nga Uashingtoni, ku një gjyqtar e lejoi urdhrin të ecte përpara, vendim i mbështetur nga një gjykatë apeli që megjithatë la të hapur mundësinë e veprimit gjyqësor të mëvonshëm nëse ndryshimet zbatohen.
Sipas avokatëve federalë, urdhri i Masaçusetsit "blocks the government's ability to finalize and implement the President's proposed policies to promote election integrity for the upcoming federal elections in November" ("bllokon aftësinë e qeverisë për të finalizuar dhe zbatuar politikat e propozuara nga presidenti për të promovuar integritetin zgjedhor për zgjedhjet e ardhshme federale në nëntor"). Apelin emergjent para gjykatës së lartë e depozitoi Departamenti amerikan i Drejtësisë, duke kërkuar leje që puna për zbatimin e ndryshimeve të vazhdonte para zgjedhjeve. Rreth një duzinë shtetesh me prirje republikane e mbështetën qeverinë federale me një apel të vetin, duke thënë se shtetet do të kenë fjalën e tyre në listat përfundimtare të votuesve.
Votimi me postë ka kohë që është një nga objektivat e preferuara të Trumpit, i cili e ka krahasuar vazhdimisht me mashtrim, ndonëse ka votuar vetë me postë dhe ndonëse provat tregojnë të kundërtën e pretendimeve të tij. Presidenti ka bërë pretendime të rreme për mashtrim të përhapur në zgjedhjet amerikane, përfshirë humbjen e tij në vitin 2020 ndaj demokratit Joe Biden, dhe i ka bërë presion Kongresit të kontrolluar nga republikanët të miratojë një paketë të diskutueshme kufizimesh votimi të quajtur SAVE America Act, si dhe legjislacionin që kërkon dëshmi të shtetësisë për të votuar. Votimi nga joshtetasit është treguar i rrallë dhe përbën vepër penale të rëndë, e dënueshme edhe me dëbim.
Përdorimi i fletëvotimeve me postë është bërë gjithnjë e më i popullarizuar te votuesit e të dyja partive dhe procesi konsiderohet i sigurt: një studim i Brookings Institution i vitit 2025 gjeti vetëm rreth katër raste mashtrimi për çdo 10 milionë fletëvotime të dërguara me postë. Të dhënat për peshën e këtij votimi ndryshojnë sipas mënyrës së matjes dhe mbeten të papajtuara: një llogaritje e atribuar te qendra States United Democracy Center flet për rreth një në katër demokratë të regjistruar dhe një në pesë republikanë të regjistruar që votuan me postë në vitin 2024, ndërsa të dhëna federale japin një shifër të përgjithshme prej rreth 30 për qind të të gjitha fletëvotimeve të hedhura me postë në zgjedhjet presidenciale të 2024-s. Votuesit demokratë konsiderohen më të prirur se republikanët ta shfrytëzojnë këtë mënyrë votimi.
Kjo nuk është hera e parë që çështja arrin te gjyqtarët e lartë. Në qershor Gjykata Supreme vendosi kundër argumenteve të mbështetura nga Trumpi për fletëvotimet me postë, duke gjetur se shtetet mund të numërojnë fletëvotimet që mbërrijnë pas Ditës së Zgjedhjeve, në një çështje të vendosur pas parashtresave dhe seancave të plota, jo në rendin emergjent të gjykatës. Çështja e votimit me postë mund të jetë vetëm një nga disa kontestime zgjedhore që do të përfundojnë para gjyqtarëve.
Kuvendi Komunal i Prishtinës nuk e miratoi themelimin e ndërmarrjes publike lokale "Pastrimi". Kryetari Përparim Rama akuzoi Vetëvendosjen për "sabotim", ndërsa opozita pretendon se pas projektit fshihet hapja e rrugës për operatorë privatë.
