Shpërthimi më i shpejtë i Ebolës në historinë e Republikës Demokratike të Kongos ka marrë 4.887 jetë, ndërsa virusi përhapet jashtë çdo kontrolli dhe punonjësit shëndetësorë bëhen shënjestër sulmesh.

Ilustrim i krijuar me inteligjencë artificiale. Nuk është fotografi e ngjarjes. Si e përdorim AI-në
Pothuajse një në dy njerëz të konfirmuar me Ebola në Republikën Demokratike të Kongos (RDK) nuk ka mbijetuar. Të dhënat qeveritare të publikuara të martën numërojnë 10.060 raste të konfirmuara dhe 4.887 të vdekur, duke e çuar epideminë përtej pragut psikologjik të 10.000 të infektuarve.
Sipas Ministrisë së Shëndetësisë Publike të RDK-së, ky është shpërthimi me rritjen më të shpejtë në historinë e vendit dhe, njëkohësisht, më vdekjeprurësi që Kongo ka njohur ndonjëherë nga kjo sëmundje. Meqë rastet po shtohen edhe përtej kufijve, epidemia në tërësi renditet tashmë e dyta më e madhe dhe e dyta më vdekjeprurëse e regjistruar, pas asaj të Afrikës Perëndimore në vitet 2014-2016, kur u infektuan 28.600 njerëz dhe mbi 11.000 vdiqën brenda dy vjetësh.
Treguesi më shqetësues nuk është vetëm numri, por mënyra si përhapet virusi. Rreth 80 për qind e rasteve të reja dalin jashtë zinxhirëve të transmetimit që autoritetet shëndetësore po ndjekin. Qendrat Afrikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (Africa CDC) kanë bërë të qartë se, që shpërthimi të konsiderohet nën kontroll, të paktën 95 për qind e rasteve duhet të vijnë nga kontaktet e njohura të personave të infektuar.
Epidemia, e shpallur më 15 maj, shkaktohet nga virusi Bundibugyo, një lloj i rrallë i Ebolës për të cilin nuk ekziston asnjë vaksinë apo trajtim i miratuar. Të premten, Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) njoftoi se ka nisur prova e parë klinike për një vaksinë.
Pesë muaj pas shpalljes, ata që punojnë në terren përshkruajnë një sistem në kufijtë e tij. Disa qendra trajtimi janë të mbingarkuara, ndërsa zonat e largëta dhe ato të prekura rishtazi kanë mungesë furnizimesh mjekësore dhe personeli. Rastet janë regjistruar në 66 zona shëndetësore në tetë provinca, nga vetëm tri zona në ditët e para.
Shumë ekipe nuk kanë automjete të përshtatshme dhe e kanë të vështirë t'i bindin familjet të dorëzojnë të sëmurët për trajtim dhe të vdekurit për varrim të sigurt. Të paktën gjysma e atyre që kanë humbur jetën nuk u shtruan kurrë për trajtim.
Pasojat shtrihen edhe përtej Ebolës. Shpërthimi ka ndërprerë kujdesin rutinë, si vaksinimet e fëmijëve, dhe në disa provinca vdekjet e nënave u dyfishuan menjëherë pas shpalljes së epidemisë.
Në radhët e vetë punonjësve të reagimit, grevat për paga të vonuara ose të papaguara janë bërë të zakonshme. Javën e kaluar, punonjësit e reagimit ndaj Ebolës në Nia Nia, në provincën Ituri, ndalën punën për shkak të shpërblimeve që u detyrohen që nga fundi i gushtit.
Me mosbesimin e publikut dhe zhgënjimin ndaj reagimit të qeverisë, punonjësit shëndetësorë janë bërë edhe objekt sulmesh. Të shtunën, sipas OBSH-së, sulmues vranë një infermier dhe plagosën rëndë një koleg të tij, ndërsa të dy po i përgjigjeshin një rasti të dyshuar me Ebola në Bafwasende, në provincën Tshopo. Nuk dihet ende se kush janë autorët.
"Të gjithë ata që punojnë për të mbrojtur komunitetet nga kjo sëmundje vdekjeprurëse duhet të jenë në gjendje të punojnë me dinjitet dhe në siguri", shkroi në X drejtori i përgjithshëm i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus.
Dhuna nuk ka kursyer as zërat që e kanë mbrojtur reagimin. Muajin e kaluar, Marie-Celestin Karondwa, politikan vendor, u rrah për vdekje pasi kishte dalë në radio në mbështetje të përpjekjeve kundër Ebolës, sipas partisë së tij.
Virusi ka pasur një shtrirje ndërkufitare më të gjerë se çdo epidemi e mëparshme e Ebolës, ndaj qeveritë dhe organizatat ndërkombëtare janë përpjekur të frenojnë infektimet përtej kufijve. Në Ugandën fqinje, ministri i Shëndetësisë, Chris Baryomunsi, njoftoi të dielën se qytetarët që kthehen nga RDK-ja duhet të qëndrojnë 21 ditë në karantinë me shpenzimet e tyre, si masë paraprake. Zyrtarët ugandezë thonë se aktualisht nuk ka infeksione aktive në vend, pasi gjatë verës u regjistruan 20 raste, shumica të importuara nga RDK-ja, dhe dy vdekje.
Dy ditë pas humbjes në zgjedhjet presidenciale, senatori i ekstremit të djathtë Flávio Bolsonaro nuk u paraqit te policia federale për të dorëzuar pasaportën e anuluar. Njerëz të afërt me familjen thonë se ai është rrugës për në Shtetet e Bashkuara, ndërsa itinerari i tij mbetet i paqartë.

