Danimarka hap derën për punëtorë të huaj me pagë më të ulët, kosovarët mbeten jashtë

Kosovarët nuk do të kenë qasje në skemën e re daneze të lejeve të punës, e cila nis më 1 janar 2027 dhe u lejon kompanive të punësojnë punëtorë të huaj me një pagë minimale më të ulët, për vendet e punës që mbulohen nga marrëveshjet kolektive.

Skema mban emrin Skema e Marrëveshjes Kolektive dhe është pjesë e ndryshimeve që qeveria daneze i ka paraqitur si një mundësi për të huajt që duan të ndërtojnë karrierë në Danimarkë. Por dera nuk hapet për të gjithë: sipas gazetës indiane në gjuhën angleze The Financial Express, përfituesit duhet të jenë shtetas të njërit prej 16 vendeve, të ndara në tri grupe.

Grupi i parë përfshin dhjetë vendet jashtë Bashkimit Europian me renditjen më të lartë sipas shumës së investimeve daneze jashtë vendit dhe investimeve të huaja në Danimarkë. Grupi i dytë janë vendet që po negociojnë anëtarësimin në BE. I treti janë vendet që kanë nënshkruar me Danimarkën një marrëveshje dypalëshe për mobilitetin.

Kosova nuk hyn në asnjërën prej tyre. Ajo nuk e ka marrë ende as statusin e vendit kandidat për anëtarësim në BE, çka e lë jashtë grupit të vendeve në negociata, dhe për rrjedhojë kosovarët nuk do ta kenë këtë mundësi.

Ligji kaloi në Parlamentin danez, Folketingun, më 3 shtator 2026, ndërsa Agjencia Daneze për Rekrutim Ndërkombëtar dhe Integrim (SIRI) e bëri publike datën e fillimit të zbatimit më 13 tetor 2026.

Thelbi i skemës është pragu i pagës. Punëtori i huaj mund të marrë leje qëndrimi dhe pune nëse vendi i punës paguan të paktën 322 000 korona daneze në vit, sipas nivelit të vitit 2026. Kushti kryesor është që pozita të mbulohet nga një marrëveshje kolektive, pra nga një marrëveshje për pagat dhe kushtet e punës e lidhur ndërmjet punëdhënësve dhe sindikatave.

Nuk mund të punësojë çdo kompani sipas kësaj rruge. Punëdhënësit duhet fillimisht të certifikohen, dhe vetëm pasi kompania merr certifikimin, punëtori mund të aplikojë për leje pranë SIRI-t.

Sipas ligjit, kandidati duhet të ketë kontratë ose ofertë pune nga një kompani e certifikuar, të fitojë të paktën 322 000 korona daneze në vit, të punojë në një pozitë të mbuluar nga një prej marrëveshjeve kolektive të miratuara nga ministri dhe të jetë shtetas i një vendi që figuron në listën e publikuar nga qeveria.

Ligji ka edhe një fre të lidhur me tregun e brendshëm të punës. Aplikimi pranohet vetëm kur papunësia bruto në Danimarkë, e përshtatur sipas sezonit dhe e llogaritur si mesatare e tre muajve të mëparshëm, nuk e ka kaluar nivelin e përcaktuar nga ministri.

Punëdhënësi, nga ana e tij, duhet të dorëzojë në momentin e aplikimit një deklaratë ku konfirmon se vendi i punës mbulohet nga një marrëveshje kolektive e miratuar, se puna është me orar të plotë sipas asaj marrëveshjeje dhe se kompania pranon kontrolle të vazhdueshme për të verifikuar zbatimin e saj.