Ambasadori gjerman Rainer Rudolph i kërkon qeverisë së re të Kosovës angazhim të qartë për Asociacionin e Komunave me Shumicë Serbe dhe pranon se procesi ka ecur tepër ngadalë prej vitesh. Edhe Brukselit i kërkon të lëvizë me aplikimin e Kosovës për anëtarësim.

Ilustrim i krijuar me inteligjencë artificiale. Nuk është fotografi e ngjarjes. Si e përdorim AI-në
Gjermania pret nga Prishtina "hapa konkretë" për themelimin e Asociacionit të Komunave me Shumicë Serbe. Kështu ka deklaruar ambasadori gjerman, Rainer Rudolph, i cili ia ka adresuar kërkesën drejtpërdrejt Qeverisë së Kosovës, tashmë me mandat të plotë.
"Ka edhe hapa të veçantë që mund të ndërmerren nga ana e Kosovës, për shembull, zbatimi i marrëveshjes për krijimin e një forme të vetorganizimit për pakicën serbe. Se si do të realizohet kjo, do ta shohim, por padyshim që ka shumë punë për t’u bërë nga të dyja vendet", tha Rudolph, duke lënë të hapur pyetjen se si do të marrë formë konkrete ky vetorganizim.
Diplomati gjerman e lidhi ecjen përpara të Kosovës me konsolidimin e institucioneve. Sipas tij, konfirmimi i institucioneve dhe formimi i një qeverie me mandat të plotë janë parakushti i parë. Si shembull të një hapi të prekshëm ai përmendi miratimin e legjislacionit që do të hapte rrugën për disbursimin e fondeve nga Plani i Rritjes për Kosovën.
"Së pari, dua të them se jam shumë i kënaqur që institucionet tashmë janë konfirmuar dhe se vendi ka një qeveri me mandat të plotë. Ky është parakushti i parë që Kosova të ecë përpara. Tani, mendoj se ajo që dëshironi të shihni janë hapa konkretë, për shembull, miratimi i legjislacionit që do të mundësonte disbursimin e fondeve nga Plani i Rritjes për Kosovën. Ky është vetëm një nga hapat që duhet të ndërmerren. Rruga është plotësisht e qartë. Në të njëjtën kohë, qeveria ime e ka konfirmuar këtë në shumë raste dhe do ta rikonfirmojë edhe në Samitin e Procesit të Berlinit në Mal të Zi. Por, po, është e vërtetë se ky proces ka ecur tepër ngadalë prej disa vitesh", deklaroi ai.
Rudolph nuk deshi të ndalej te shkaqet e vonesave. Ai tha se vëmendja duhet të përqendrohet te hapat e ardhshëm, duke kërkuar angazhim të qartë nga Kosova dhe qeveria e saj e sapoformuar. Por përgjegjësinë nuk ia la vetëm Prishtinës: sipas tij, edhe Bashkimi Evropian ka detyrat e veta, ndër to përcjelljen e aplikimit të Kosovës për anëtarësim në Komisionin Evropian.
"Mendoj se nuk ia vlen të diskutojmë arsyet pse ka ndodhur kjo, por duhet të shohim përpara dhe të kuptojmë se si mund ta çojmë procesin përpara për Kosovën. Mendoj se duhet të shohim një angazhim të qartë nga Kosova dhe nga qeveria e saj e sapomandatuar. Gjithashtu, është e vërtetë se ka hapa që duhet të ndërmerren edhe nga ana e Bashkimit Evropian, siç është përcjellja e aplikimit për anëtarësim në Komisionin Evropian, në mënyrë që procesi të mund të vazhdojë", shtoi ambasadori.
Për marrëdhëniet me Serbinë, Rudolph hodhi poshtë idenë se Brukseli po e shtyn Kosovën me forcë. Ai e përshkroi situatën si nevojë që të dyja vendet të punojnë brenda dialogut që BE-ja e lehtëson përmes përfaqësuesit të saj të posaçëm.
"Epo, mendoj se nuk bëhet fjalë për presion nga Bashkimi Evropian, por për nevojën që të dyja vendet, Kosova dhe Serbia, të punojnë në kuadër të këtij procesi, të cilin BE-ja e lehtëson përmes përfaqësuesit të saj të posaçëm. Por ne nuk po ushtrojmë presion", tha ai.
Si lëvizje të parë të mundshme në dialog, ambasadori propozoi një takim të nivelit të lartë mes Kosovës dhe Serbisë, me ndërmjetësimin e BE-së. "Shikoni, padyshim që kjo është pjesë e procesit të dialogut, të cilin dëshirojmë ta çojmë përpara. Një hap konkret do të ishte, për shembull, mbajtja e një takimi të nivelit të lartë ndërmjet të dyja vendeve, të lehtësuar nga Bashkimi Evropian. Ky do të ishte një hap konkret", theksoi Rudolph.
Asociacioni është një nga detyrimet më të vjetra dhe më të diskutuara të dialogut. Marrëveshja për të u arrit fillimisht më 19 prill 2013, me Marrëveshjen e Parë të Brukselit, ndërsa parimet shtesë u dakorduan në gusht 2015. Një pjesë e zbatimit të saj u rikonfirmua në vitin 2023: marrëveshja bazë drejt normalizimit u bë publike dhe u pranua verbalisht nga palët më 27 shkurt 2023 në Bruksel, ndërsa Aneksi i zbatimit u dakordua në Ohër më 18 mars 2023.
Lëvizja Vetëvendosje po përgatitet të testojë strukturat e veta: kreu i partisë, Albin Kurti, dhe drejtuesit e Qendrave ranë dakord në parim për shpalljen e zgjedhjeve të brendshme partiake.

