Kush qëndron në turmë ndërsa rreth tij hidhen gurë dhe vihen zjarre do të paguajë, njësoj si autorët e dhunës. Kryeministri Edi Rama prezantoi paketën e re ligjore kundër dhunës dhe anarkisë urbane, me kompensim për bizneset e dëmtuara dhe gjoba për prindërit e të miturve mbi 14 vjeç.

Ilustrim i krijuar me inteligjencë artificiale. Nuk është fotografi e ngjarjes. Si e përdorim AI-në
Qëndrimi në një tubim të dhunshëm pas paralajmërimit të policisë mund të kushtojë deri në 500 000 lekë. Ky është mesazhi më i fortë i paketës së re ligjore kundër dhunës dhe anarkisë urbane, të cilën e prezantoi kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama.
Paketa përbëhet nga gjashtë instrumente. Në prezantim, Rama u ndal kryesisht te dy çështje: dëmshpërblimi i bizneseve të prekura dhe përgjegjësia financiare për dëmet që shkaktohen gjatë tubimeve publike. Filozofinë e ligjit ai e përmblodhi në një fjali: "Parimi është i thjeshtë: kush shkakton dëm, duhet ta paguajë atë. Barra nuk do të bjerë më ekskluzivisht mbi taksapaguesit dhe buxhetin e shtetit, siç ka ndodhur deri tani."
Instrumenti i parë synon bizneset e vogla. "Instrumenti i parë: një akt normativ që siguron kompensim të menjëhershëm për bizneset e vogla. Ky akt ofron mbështetje financiare të menjëhershme për ata që janë prekur nga vandalizmi, plaçkitjet dhe zjarret. Sipas kësaj mase, shteti do të mbulojë 100% të dëmit material për bizneset më të vogla dhe të paktën 70% për ato më të mëdha, në bazë të kritereve qartësisht të përcaktuara dhe gjithmonë brenda kategorisë së bizneseve me qarkullim vjetor deri në 140 000 euro", tha Rama.
Sipas kryeministrit, procesi ka nisur tashmë: "Bizneset kanë dorëzuar tashmë aplikimet e tyre, së bashku me dokumentacionin e dëmeve, në Drejtorinë e Përgjithshme të Tatimeve."
Fusha e zbatimit është e gjerë. Rama sqaroi se ligji nuk kufizohet te protestat politike: "Ligji zbatohet për të gjitha tubimet në vende publike, qofshin të njoftuara, të ndaluara apo spontane, përfshirë ngjarjet sportive, kulturore dhe festive ku shkaktohet dëm material në pronë publike ose private."
Njëkohësisht, ai këmbënguli se pjesëmarrja vetvetiu nuk ndëshkohet. "Natyrisht, pa asnjë dyshim, askush nuk do të detyrohet të paguajë për dëme thjesht sepse ka protestuar ose ka qenë i pranishëm në një tubim të çfarëdo lloji", deklaroi ai, duke shtuar: "Përgjegjësia për pagimin e dëmit buron vetëm nga sjellja e vetë individit. Ky ligj nuk e kufizon lirinë e tubimit apo të shprehjes."
Kufiri vendoset te paralajmërimi i policisë. "Megjithatë, kushdo që merr pjesë në një tubim të dhunshëm dhe nuk largohet pas paralajmërimit të policisë, do të mbajë përgjegjësi financiare", tha Rama. Ai e përshkroi më konkretisht situatën: "Me fjalë të tjera, kushdo që zgjedh të qëndrojë në një turmë apo grup, duke ditur se rreth tij po hidhen gurë, po vihen zjarre dhe prona po vandalizohet e shkatërrohet, do të përballet me sanksione administrative në formën e gjobës, krahas atyre që kryejnë drejtpërdrejt aktet e dhunshme. Gjoba mund të arrijë deri në 500 000 lekë."
Disa kategori mbeten jashtë kësaj mase. "Gazetarët, personeli mjekësor, vëzhguesit, punonjësit që kryejnë detyrën dhe kalimtarët, sigurisht, përjashtohen nga ky rregull", theksoi kryeministri.
Një nga pikat që pritet të diskutohet më shumë lidhet me të miturit. "Për të miturit mbi moshën 14 vjeç që marrin pjesë në një protestë të dhunshme, kjo gjobë do të paguhet nga prindërit ose kujdestarët e tyre ligjorë, në përputhje me dispozitat e Kodit Civil. Gjoba do të përbëjë titull ekzekutiv që hyn në fuqi menjëherë", tha Rama.
Shqiptarët e Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës po votojnë sot të bashkuar në Koalicionin Shqiptar, me synimin për të ruajtur tri ulëset e fituara në vitin 2020. Thirrja për pjesëmarrje masive erdhi edhe nga udhëheqja e Kosovës.

