Merz në Mal të Zi: BE duhet të zgjerohet, Kurti kërkon statusin kandidat për Kosovën

Zgjerimi i Bashkimit Evropian është domosdoshmëri për fuqizimin e Evropës. Me këtë mesazh doli kancelari gjerman, Friedrich Merz, nga Samiti i Procesit të Berlinit, i mbajtur më 22 tetor në Milloçer/Shën Stefan të Malit të Zi, ku u mblodhën liderët e Ballkanit Perëndimor dhe përfaqësues të lartë evropianë.

Tri tema dominuan takimin: zgjerimi i BE-së, përshpejtimi i reformave dhe kapërcimi i bllokadave që ende pengojnë rajonin.

Pas samitit, Merz e përsëriti qëndrimin në platformën X, duke e lidhur zgjerimin me sovranitetin dhe peshën ndërkombëtare të Bashkimit. "BE-ja duhet të zgjerohet nëse dëshiron të afirmojë sovranitetin e saj dhe të perceptohet si një faktor fuqie në botë. Ballkani Perëndimor dhe Evropa po afrohen gjithnjë e më shumë", shkroi ai. Kancelari veçoi vendin nikoqir: "Mali i Zi është në rrugën e duhur për t’u anëtarësuar në BE; të tjerët duhet dhe do të pasojnë".

Në konferencën për media, Merz theksoi se vullneti politik për integrim duhet të lindë nga vetë rajoni dhe se përparimi kushtëzohet nga reforma të guximshme, sidomos në sundimin e ligjit. Ai renditi edhe arritjet e Procesit të Berlinit në investime, në mbështetjen e bizneseve të reja, në telekomunikacion dhe në lidhjen e parqeve industriale.

Kancelari gjerman kërkoi që dialogu për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë të dalë nga ngërçi. Duke rikujtuar zotimet e marra në Samitin e Londrës në vitin 2018, ai u bëri thirrje liderëve të kundërshtojnë gjuhën e urrejtjes dhe glorifikimin e kriminelëve të luftës, si dhe të shmangin retorikën që nxit konflikt. "Nëse duam të krijojmë një të ardhme më të mirë për fëmijët tanë, nuk duhet t’i hedhim benzinë zjarrit", deklaroi Merz.

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, e përdori samitin për të ngritur çështjen e statusit të vendit të tij. Ai kujtoi se aplikimi i Kosovës për anëtarësim në BE pret vendim që nga dhjetori i vitit 2022 dhe se Kosova mbetet i vetmi vend në Ballkanin Perëndimor pa status kandidat. Kurti u kërkoi shteteve anëtare të kërkojnë opinionin e Komisionit Evropian, t’i japin Kosovës statusin kandidat dhe të hapin negociatat për anëtarësim.

Kurti foli edhe për zbatimin e marrëveshjeve rajonale për njohjen e diplomave dhe të letërnjoftimeve, duke kundërshtuar pengimin e vendeve që synojnë integrimin evropian.

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, gjatë mbërritjes në samit shprehu kënaqësinë për pjesëmarrjen dhe për takimet me liderët e tjerë.

Nikoqiri, kryeministri i Malit të Zi, Millojko Spajiq, këmbënguli se përparimi i vendit të tij duhet të hapë mundësi për të gjithë rajonin. Sipas tij, bashkëpunimi rajonal, lidhja ekonomike dhe integrimi evropian janë parakushte për stabilitet, siguri dhe prosperitet afatgjatë. Spajiq theksoi rëndësinë e institucioneve të forta, të konkurrencës së ndershme dhe të investimeve në arsim, infrastrukturë dhe energji të pastër, duke kërkuar që afrimi me BE-në të sjellë përfitime të prekshme për qytetarët: qarkullim më të shpejtë të mallrave, njohje të kualifikimeve, lehtësi për bizneset dhe mundësi për të rinjtë.