Fon der Lajen për varrimin e Mlladiqit: Pamje shokuese, prania e zyrtarëve serbë është për keqardhje

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula fon der Lajen, i ka quajtur "shokuese" pamjet nga varrimi i Ratko Mlladiqit në Beograd dhe ka thënë se elementet e mbështetjes zyrtare, si edhe prania e disa zyrtarëve të lartë serbë në ceremoni, janë "thellësisht për keqardhje".

Reagimin e publikoi në rrjetin social X. "Skenat nga varrimi i djeshëm i Ratko Mlladiqit në Beograd ishin shokuese. Ratko Mlladiqi ishte një kriminel i luftës i dënuar. Ai ishte përgjegjës për genocid, krime lufte dhe krime kundër njerëzimit. Ndërroi jetë duke vuajtur dënimin me burgim të përjetshëm për genocidin në Srebrenicë dhe krime të tjera", shkroi ajo.

Në vijim, kreu i Komisionit Evropian e lidhi ceremoninë drejtpërdrejt me procesin e integrimit të Serbisë: "Elementet e mbështetjes zyrtare dhe prania e disa zyrtarëve të lartë serbë në varrim janë thellësisht për keqardhje. Ato tregojnë dështim në përballjen me një kapitull të errët të historisë së re evropiane dhe janë në kundërshtim me vlerat mbi të cilat mbështetet rruga e Serbisë drejt Bashkimit Evropian." Postimin e mbylli me një referencë ndaj viktimave: "Mendimet tona janë me të gjitha viktimat e krimeve të kryera në vendet e ish-Jugosllavisë."

Varrimi u mbajt të hënën në varrezat e Topçiderit në Beograd, ku sipas rrëfimit të ngjarjes u mblodhën mbi një mijë veta, disa mijëra njerëz që lavdëruan Mlladiqin. Meshën mortore e drejtoi patriarku serb Porfirije, me bashkëmeshim të vladikëve të Kishës Ortodokse Serbe. Ndër të pranishmit ishin ministra serbë, lideri i koalicionit në pushtet në Republikën Serbe, Milorad Dodik, djali i presidentit të Serbisë, Danilo Vuçiq, dhe ambasadori rus, Aleksandar Bocan-Harçenko.

Mlladiqi, komandant i njëhershëm i Ushtrisë së Republikës Serbe, vdiq më 27 gusht në moshën 84-vjeçare, në spitalin e paraburgimit në Hagë, ku po vuante dënimin me burgim të përjetshëm. Mekanizmi në Hagë kishte refuzuar më herët, në disa raste, kërkesat që ai të lirohej për mjekim në Serbi.

Ai u dënua në vitin 2017 nga Gjykata Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë me burgim të përjetshëm për genocid dhe krime kundër njerëzimit gjatë luftës në Bosnje e Hercegovinë, 1992-1995. Për genocidin në Srebrenicë me burgim të përjetshëm u dënua edhe ish-presidenti i Republikës Serbe, Radovan Karaxhiq, ndërsa u shqiptuan edhe tri dënime të tjera të përjetshme.

Gjykimi ndaj Mlladiqit nisi më 16 maj 2012 dhe nxjerrja e provave zgjati më shumë se katër vjet. Trupi gjykues zhvilloi seanca gjatë 530 ditësh gjykimi, u paraqitën dëshmitë e 592 dëshmitarëve dhe gati 10.000 prova materiale.

Koha e saktë e publikimit të reagimit mbetet e papërcaktuar: një burim serb e daton postimin e Fon der Lajenit më 8 shtator 2026, ndërsa të tjerët e vendosin atë në ditën pas varrimit, të cilin e cilësojnë "të djeshëm". Reagim i autoriteteve serbe ndaj deklaratës së presidentes së Komisionit Evropian nuk është regjistruar.