Zjarret në Dalmaci: eksperti paralajmëron pasoja "katastrofike" për vreshtat dhe ullishtat

Zjarret që përfshinë Dalmacinë në fund të javës së kaluar nuk lanë pas vetëm hi: sipas ekspertit të agroekologjisë Ivica Kisić, pasojat më të rënda për tokën, ujin dhe bujqësinë sapo kanë filluar.

Profesori i Fakultetit të Agronomisë në Zagreb, i cili analizoi ndikimin e vatrave të mëdha, tërhoqi vëmendjen se viti 2026 është në rrugën për t'u kthyer në sezonin me numrin më të lartë të zjarreve në historinë e re të Kroacisë. Sipas tij, deri më 10 gusht 2026 janë regjistruar rreth 5700 zjarre — 15 për qind më shumë se në të njëjtën periudhë të vitit 2017, që deri tani mbahej si viti më i rëndë me rreth 6900 zjarre.

"Sezoni i zjarreve përfundon zyrtarisht më 1 tetor, por do të thoja se pikërisht atëherë fillon sezoni i parandalimit të zjarreve për vitin e ardhshëm. Ky vit është jashtëzakonisht i rëndë, zjarret janë gjithnjë e më shumë. Deri tani viti 2017 kishte më shumë zjarre, rreth 6900. Deri më 10 gusht 2026 kemi tashmë 5700 zjarre, që është 15 për qind më shumë se në të njëjtën periudhë të atij viti më të rëndë, 2017-ës", shpjegoi Kisić.

Në fjalën e tij, eksperti nisi me një falënderim për zjarrfikësit. "Para së gjithash dua t'i falënderoj zjarrfikësit. Shpesh i shohim në televizor, pa qenë të vetëdijshëm se ata djem dhe vajza mbajnë 10 deri në 15 kilogramë pajisje dhe qëndrojnë përballë temperaturave prej 100 deri në 200 gradësh. Kjo punë e tyre nuk vlerësohet mjaftueshëm", tha ai.

Kisić paralajmëroi se dëmi mbi mjedisin do të ndihet gjatë. "Toka, uji, ajri dhe bimësia, për fat të keq, kanë pësuar. Përmasa e dëmit varet nga masa djegëse në një zonë të caktuar — sa më pak ka prej saj, aq më të vogla do të jenë pasojat. Sa më të larta temperaturat dhe masat djegëse, aq më të rënda do të jenë pasojat", tha ai. Sipas tij, po ndodhin ndryshime në tokë dhe rritje e emetimeve të gazrave serë, ndërsa pasojat për ujin do të ndihen vetëm në ditët në vijim.

Një rrezik i menjëhershëm, sipas ekspertit, lidhet me erozionin nga era dhe sigurinë në rrugë. "Tashmë kemi erozion nga era, që bart grimca hiri dhe pluhuri. Problem tjetër është dukshmëria. Natën frikësohemi nga pasojat — udhëtoni normalisht dhe futeni në një re pluhuri e hiri, ku dukshmëria ulet befasisht. Rreziku nga aksidentet rrugore do të jetë i rritur", paralajmëroi ai.

Faza tjetër e rrezikut, sipas tij, do të vijë me shirat e vjeshtës. "Kur të fillojnë shirat, pas 20 gushtit dhe në shtator, do të përballemi me erozion të tokës nga uji dhe me përmbytje e rrjedha të rrëmbyeshme. Bimësia e mbronte tokën, por meqë është djegur, do të kemi probleme të mëdha", tha Kisić.

Më të rënda, sipas tij, do të jenë pasojat për bujqësinë, veçanërisht për vreshtat dhe ullishtat. "Dëmi mbi kulturat bujqësore si ullinjtë, hardhia dhe bajamet varet nga sa afër objekteve të punuara u afrua zjarri. Kokrrat e rrushit tashmë kanë çarë dhe prodhimi nuk do të jetë i madh. Nëse zjarri hyn në vresht, pronarët duhet ta shkulin dhe vetëm pas gjashtë deri në shtatë vjetësh mund të presin prodhim të ri në atë sipërfaqe", shpjegoi ai.