Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ndau qartë përgjegjësinë individuale të katër ish-krerëve të UÇK-së nga historia e luftës së Kosovës. Për projektligjin e PDK-së për Dhomat e Specializuara, ajo tha se vendimi i takon Kosovës, por gjyqësori duhet të mbetet i pavarur.

"Asgjë dhe askush nuk mund ta rishkruajë historinë e Kosovës." Me këtë fjali, Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, hyri drejtpërdrejt në temën më të ndjeshme të momentit gjatë vizitës së saj në Kosovë: aktgjykimin e shkallës së parë të Gjykatës Speciale në Hagë ndaj katër ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.
Von der Leyen u takua fillimisht me ushtruesen e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, e më pas me kryeministrin Albin Kurti, me të cilin mbajti një konferencë të përbashkët për media. Aty ajo pranoi se vendimi i gjykatës ka shkaktuar emocione të fuqishme në vend dhe vlerësoi reagimin e matur të Kurtit dhe të liderëve politikë që kanë bërë thirrje për qetësi.
Presidentja e Komisionit kujtoi represionin e vitit 1999, krizën humanitare dhe vuajtjet e popullit të Kosovës, duke theksuar se Bashkimi Evropian ka qëndruar përkrah Kosovës që nga ajo kohë. Por ajo hoqi një vijë të qartë ndarëse mes luftës dhe çështjes gjyqësore: "Një gjë është e qartë: ky aktgjykim ka të bëjë me përgjegjësinë individuale të personave të pandehur. Rezistenca e Kosovës nuk ka qenë në gjykim".
Në të njëjtën frymë, Von der Leyen nënvizoi se mandati i Gjykatës Speciale duhet të respektohet.
E pyetur për projektligjin e propozuar nga PDK-ja për plotësim-ndryshimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara, ajo nuk mori qëndrim për përmbajtjen, por vendosi theksin te pavarësia e gjyqësorit. "I përket Kosovës që të vendosë. Është me rëndësi që të garantohet pavarësia e gjyqësorit. Në këtë kuadër, i përket Kosovës që të vendosë se çfarë është e nevojshme të bëhet ose jo, por është me rëndësi që gjyqësori të mbahet i pavarur", u shpreh ajo.
Pjesa tjetër e mesazheve të saj ishte për rrugën evropiane të Kosovës. Von der Leyen tha se BE-ja do të vazhdojë të punojë me Kosovën drejt statusit të vendit kandidat, por pa iluzione për procesin: vendimi kalon nëpër kryeqytetet e shteteve anëtare. "Për mua është e rëndësishme që të punojmë ngushtë rreth aspiratës suaj që të bëheni shtet kandidat. Duhet t’i bindim 27 shtetet anëtare dhe ato do ta kërkojnë mendimin e Komisionit. Ne punojmë ngushtë për këtë", tha ajo.
Kushti që ajo vendosi ishte i qartë: institucione stabile dhe reforma. "Mbështetuni tek unë, por për këtë na nevojiten institucione stabile, reforma. Sa më shumë që mund t’i bindim ata për progresin, aq më të mira janë gjasat që të kërkojnë nga Këshilli të dalë me një opinion për propozimin e Komisionit", deklaroi Von der Leyen.
Duke folur për momentin politik në vend, ajo vuri në pah rëndësinë e bashkëpunimit mes partive. "Vura re së fundmi se dialogu mes partive politike është i mundur dhe se ju duhet të vazhdoni në këtë drejtim. Stabiliteti institucional është themeli i gjithçkaje për reforma, për rritje dhe për përparimin në rrugëtimin tuaj drejt BE-së", tha ajo.
Kryeministri Kurti, nga ana e tij, tha se i kishte kërkuar avancimin e Kosovës drejt statusit të vendit kandidat dhe deklaroi se vendi i plotëson kriteret si për këtë status, ashtu edhe për hapjen e negociatave të anëtarësimit. Ai kujtoi se Kosova aplikoi për anëtarësim në BE në dhjetor të vitit 2022.
Kurti i paraqiti Von der Leyen edhe disa kërkesa konkrete: anëtarësimin e Kosovës në Konventën për Tranzitin e Përbashkët, integrimin në organizatat evropiane të standardizimit dhe në Kornizën Evropiane të Akreditimit. Sipas tij, këto hapa do ta lehtësonin qarkullimin e mallrave mes Kosovës dhe BE-së, duke ulur kohën dhe kostot.
Për aktgjykimin e Hagës, Kurti veçoi disa pika që, sipas tij, duhet të bëhen të njohura ndërkombëtarisht. Ai deklaroi se pretendimet për të ashtuquajturën "Shtëpi të Verdhë" dhe për trafikimin e organeve nuk ishin pjesë e aktakuzës, ndërsa pretendimet për krime kundër njerëzimit dhe për sulme të gjera e sistematike kundër popullatës civile, sipas kryeministrit, u rrëzuan.
Ndalesa në Kosovë është pjesë e turneut të Von der Leyen në Ballkanin Perëndimor, i cili pritet të vazhdojë në Mal të Zi dhe Maqedoni të Veriut. Serbia dhe Bosnjë-Hercegovina nuk janë përfshirë në agjendën e vizitës.
Pas vitesh pritjeje, mosmarrëveshja për qindra miliona euro të paguara nga buxhetet komunale arriti në fazën e parë dëgjimore. Drejtori ekzekutiv i AKK-së, Sazan Ibrahimi, thotë se niveli qendror as që u paraqit.

