Vilniusi çon notë proteste në Minsk dhe kërkon forcimin e krahut lindor të NATO-s

Lituania do t'i dorëzojë Bjellorusisë një notë diplomatike proteste për hyrjen e dronit në hapësirën e saj ajrore gjatë natës, ndërsa puna për të përcaktuar llojin dhe përkatësinë e aparatit fluturues ende po vazhdon. Ky është hapi i parë konkret i Vilniusit pas incidentit, për të cilin ministri Kęstutis Budrys, i cituar në burim si ministër i Mbrojtjes dhe njëkohësisht si ministër i Jashtëm i Lituanisë, njoftoi edhe aleatët e NATO-s.

"Do të ndërmarrim veprime të tjera në bazë të kësaj", tha Budrys, duke lidhur reagimin e mëtejshëm të Vilniusit me rezultatin e identifikimit të dronit. Ministria italiane e Mbrojtjes ka konfirmuar se droni u rrëzua nga avionë luftarakë italianë që marrin pjesë në një mision të NATO-s.

Sipas Budrys, bisedimet mes aleatëve tashmë kanë nisur për mënyrën se si duhet të forcohet krahu lindor i Aleancës. Lituania, tha ai, do të jetë "duke kërkuar diskutime për këto tema si në BE, ashtu edhe në NATO, sepse është e qartë se të gjithë kemi ende shumë detyra shtëpie për të bërë". Krahu lindor i NATO-s, shtoi ministri, "duhet të forcohet dhe qëndrueshmëria e tij të rritet" mes tensioneve në rritje me Rusinë.

Incidentet e sigurisë janë intensifikuar në disa pika të Evropës, përfshirë Danimarkën dhe Poloninë. Në ngushticat daneze, të hënën, një fregatë ruse lëshoi raketa ndriçuese drejt një helikopteri ushtarak danez. Ministri danez i Mbrojtjes, Jeppe Bruus, deklaroi se nuk pati asnjë paralajmërim dhe as kontakt me radio përpara lëshimit dhe se raketa kaloi "brenda një çështjeje metrash" nga helikopteri. Sipas tij, kjo tregon gatishmërinë e shtuar të Rusisë për të marrë rrezik në sjelljen e saj agresive.

Ambasadori i Moskës në Kopenhagë, Vladimir Barbin, i tha transmetuesit danez DR se në thelb ishte helikopteri danez ai që provokoi anijen ruse, duke e cilësuar sjelljen e tij "të pamatur" dhe duke akuzuar Danimarkën se nuk tregoi "asnjë interes … për të parandaluar përshkallëzimin e situatës". Më herët gjatë ditës ai kishte folur edhe për mediat ruse, me një ton më pak të ashpër se ai i përdorur me mediat daneze.

Ebsen Salling Larsen, analist ushtarak në Qendrën për Operacione të Përbashkëta në Akademinë e Mbrojtjes së Danimarkës, e vlerësoi episodin si një "ndryshim modeli". Sipas tij, është normale që anijet, helikopterët ose avionët danezë të dalin për të monitoruar anijet shtetërore dhe luftanijet ruse, gjë që ndonjëherë i shtyn ekuipazhet ruse të drejtojnë armët ose të përdorin radar gjurmimi, por lëshimi i raketave ndriçuese ishte i pazakontë.

"Ekziston një tension i vazhdueshëm dhe incidenti i djeshëm flet disi për atë tension të shtuar", tha Salling Larsen. "Nëse kthehesh në Luftën e Ftohtë, ke më shumë incidente me anije që përplasen me njëra-tjetrën e kështu me radhë. Po e arrijmë ngadalë sërish atë nivel." Demonstrimin e forcës ai e shpjegoi si reagim ndaj mbështetjes daneze për Ukrainën dhe vendet baltike.