Një rishikim zyrtar në Angli e Uells zbulon se familjet e zisë dhe të lënduarit rëndë nga drejtimi kriminal i automjeteve ndihen të lënë pas dore, ndërsa çdo vit gati 30 mijë njerëz vriten ose plagosen rëndë në rrugë.

Familjet që humbin një të dashur në rrugë dhe të mbijetuarit me lëndime që u ndryshojnë jetën ndihen “të harruar nga sistemi” – ky është përfundimi i një rishikimi zyrtar në Angli e Uells, sipas të cilit veprat penale në trafik nuk trajtohen me seriozitetin që meritojnë.
Komisionerja për viktimat në Angli e Uells, Claire Waxman, konstatoi se shumë nga mijërat e njerëzve që preken çdo vit nga drejtimi kriminal i automjeteve ndiheshin sikur “dëmi që kishin pësuar vlente më pak” se ai i shkaktuar nga krime të tjera të rënda.
Përmasat e dukurisë janë të mëdha. Në vitin deri në qershor 2025, gati 30 mijë njerëz u vranë ose u plagosën rëndë në rrugët e Anglisë e Uellsit, përfshirë 1.579 viktima që humbën jetën – më shumë se tri herë numri i njerëzve të vrarë në vrasje. Sipas vlerësimeve, 25–30% e përplasjeve përfshijnë drejtim kriminal të automjetit, si përdorimi i alkoolit apo drogës, ose shpejtësia e tejkaluar.
Raporti, i mbështetur në intervista me viktima të lënduara dhe familje të zisë, gjeti se shumë prej tyre përballen me pritje të gjata pa mbështetje, ndërsa policia vendos nëse një përplasje do të trajtohet si vepër penale. Ata përballen me “hetime të gjata policore, komunikim të dobët, vonesa gjyqësore dhe vështirësi për të pasur mbështetje” pas përplasjeve që u ndryshojnë jetën.
Disa viktima u treguan hulumtuesve se kishin pritur më shumë se dy muaj që dëshmitë e dëshmitarëve të merreshin. Shumë të tjerë mbetën të pakënaqur me dënimet përfundimtare, veçanërisht kur autorët nuk përfundonin në burg pas një vdekjeje në rrugë.
“Pas çdo vdekjeje apo lëndimi të rëndë në rrugë qëndron një viktimë, një familje në zi dhe jetë të ndryshuara përgjithmonë. Megjithatë, shumë viktima më thanë se ndienin që krimi në rrugë nuk trajtohej me seriozitetin që meritonte dhe se dëmi që kishin pësuar vlente më pak se krime të tjera të rënda”, tha Waxman.
“Shumë folën për hetime të gjata, komunikim të dobët, vonesa të përsëritura dhe mungesë mbështetjeje pikërisht në kohën kur kishin më shumë nevojë. Disa u detyruan të luftonin për informacion bazë, përgjigje dhe njohje, ndërsa përpiqeshin të përballonin një humbje dhe traumë të papërfytyrueshme”, shtoi ajo.
Në raportin e saj, komisionerja tha se viktimat kishin përsëritur vazhdimisht se “ndihen të harruar nga sistemi që duhet t’i mbështesë”. Aty ku viktimat kishin marrë mbështetje të informuar nga zyrtarë të dedikuar dhe organizata bamirëse të specializuara, sipas saj, “dallimi ishte i thellë”.
Waxman i bëri thirrje qeverisë të sigurojë standarde kombëtare, mbikëqyrje dhe llogaridhënie më të forta për hetimin e përplasjeve në trafik, si dhe trajnim më të qëndrueshëm të policisë për përballjen me traumën, mes rekomandimeve të tjera për të përmirësuar hetimet dhe për të forcuar mbështetjen për viktimat.
Organizata bamirëse për sigurinë rrugore Brake tha se shpreson që raporti të bëhet katalizator ndryshimi. “Ne dëshmojmë çdo ditë shkatërrimin që përjetojnë viktimat pas një përplasjeje, kur shumë shpesh procesi i drejtësisë penale shton edhe më shumë traumë”, tha drejtori ekzekutiv i Brake, Ross Moorlock. “Ky raport nxjerr në pah atë që e kemi ditur prej kohësh – se krimi në rrugë nuk trajtohet me rëndësinë që kërkon dhe se viktimat e rrugës hidhen mënjanë nga dështimet sistemike të një procesi që duhet t’i mbështesë.”
Këshilli Parlamentar Këshillimor për Sigurinë në Transport (PACTS) tha se e mirëpret raportin dhe i bëri thirrje qeverisë të sigurojë që të gjitha viktimat të marrin mbështetjen që u nevojitet, pavarësisht nga akuzat penale, duke përmendur vështirësinë e sigurimit të provave pas përplasjeve më të rënda. Drejtori ekzekutiv i PACTS, Jamie Hassall, tha se dëshmitë në raport tregojnë “ndikimin shkatërrues të pasigurisë, hetimeve të gjata, komunikimit të dobët dhe qasjes së papërputhshme në mbështetje, shpesh në një kohë zie dhe traume të thellë”.
Ai tha se raporti ngre “një argument bindës për një qasje më të përqendruar te viktima, me hetime të shpejta dhe të plota, standarde kombëtare më të forta, praktikë të ndjeshme ndaj traumës në të gjitha agjencitë që kanë kontakt me viktimat, dhe financim të qëndrueshëm për shërbimet e specializuara të mbështetjes”.
Gurë kalldrëmi të shkulur nga Parku Rinia, gaz lotsjellës dhe mbi 100 të arrestuar: protestat kundër qeverisë në Shqipëri hynë në ditën e shtatë pa asnjë shenjë qetësimi. Kryeministri Rama i quan pjesë të një sulmi të koordinuar, ndërsa protestuesit fajësojnë policinë për dhunën.

