ReklamëHapësirë reklame
ReklamëHapësirë reklame
Reklamë
Me erëra të qëndrueshme 105 milje në orë, Isaias doli në tokë si uragan i kategorisë 2 dhe la mbi 400 mijë klientë pa energji elektrike në Alabama dhe Floridë. Rreziku nga vala e stuhisë dhe erërat shtrihet deri thellë në brendësi.
Uragani Isaias doli në tokë të premten mbrëma pranë Destinit, në Floridë, duke ardhur nga pjesa veriore e Gjirit të Meksikës. Sipas Qendrës Kombëtare të Uraganeve (NHC) në Majami, qendra e ciklonit preku bregun në orën 21:30 sipas kohës së Lindjes së SHBA-së, si uragan i kategorisë 2, me erëra të qëndrueshme 105 milje në orë (rreth 169 km/h).
Vetëm pak orë më herët, Isaias kishte arritur kulmin si uragan i madh i kategorisë 3. Parashikuesit prisnin që ai të dobësohej për shkak të ndryshimeve në shpejtësinë e erës, por NHC paralajmëroi se edhe si uragan i fortë i kategorisë 2 pasojat do të ishin të rënda në një brez të gjerë të bregut verior të Gjirit, nga Luiziana deri në Floridë, si dhe larg në brendësi të tokës.
"Gjërat do të bëhen vërtet, vërtet të rrezikshme", deklaroi Jamie Rhome, zëvendësdrejtor i Qendrës Kombëtare të Uraganeve, për agjencinë AP.
Rreziku kryesor mbetet vala e stuhisë, ngritja e ujit të oqeanit që përparon nga bregu drejt tokës, të cilën NHC e cilëson "kërcënuese për jetën". Për lartësinë e saj ka shifra të ndryshme: një parashikim i NHC flet për deri në 7 këmbë (2,1 metra) përgjatë kufirit mes Alabamës dhe Floridës, ndërsa një parashikim tjetër jep deri në 9 këmbë (rreth 2,7 metra) mes ishullit Dauphin në Alabama dhe Indian Pass në Floridë. Ende nuk është e qartë nëse dallimi vjen nga përditësime të ndryshme të parashikimit. Sipas Administratës Kombëtare për Oqeanet dhe Atmosferën (NOAA), vala pritej të prekte bregun nga juglindja e Luizianës deri në Suwannee të Floridës.
NHC paralajmëroi edhe për "erëra shkatërruese, të mundshme përgjatë brigjeve të veriperëndimit të Floridës dhe të Alabamës". Robbie Berg, ekspert i uraganeve në NHC, shkroi në një buletin të së premtes: "Dobësimi do të ndodhë pas daljes në tokë, por erërat e qëndrueshme me forcë uragani ka të ngjarë të ndihen pranë dhe përgjatë trajektores së Isaias deri në 100 milje në brendësi." Kjo distancë i përgjigjet rreth 160 kilometrave nga bregu i Alabamës. Shpërthimet e fuqishme të erës pritej të arrinin deri në pjesë të Xhorxhias veriore.
Zyra e Shërbimit Kombëtar të Motit në Mobile paralajmëroi se pjesë të Floridës mund të përjetojnë erëra "jashtëzakonisht të rrezikshme", të ngjashme me ato të tornadove. Paralajmërime për tornado të mundshme u lëshuan për natën e së premtes ose për të shtunën, në brezat e jashtëm të reshjeve të stuhisë.
Uji nga qielli përbën kërcënimin tjetër. Isaias mund të sjellë 4 deri në 8 inç shi, me sasi lokale deri në 15 inç (380 mm) në pjesë të bregut të Gjirit. Parashikuesit paralajmërojnë për përmbytje të rrufeshme dhe dalje lumenjsh nga shtrati, sidomos në Alabamën jugore, në veriperëndim të Floridës dhe në jugperëndim të Xhorxhias. Sipas NHC, në pjesën tjetër të Juglindjes priten 2 deri në 5 inç shi, me sasi lokale deri në 10 inç, veçanërisht në Apalaçët Jugorë dhe në brigjet e Karolinave.
Pasojat e para u ndien menjëherë. Deri të premten mbrëma, më shumë se 400 mijë klientë kishin mbetur pa energji elektrike në Alabama dhe Floridë, sipas të dhënave të një faqeje që monitoron ndërprerjet. Shumica e fluturimeve u anuluan në disa aeroporte të veriperëndimit të Floridës, ndërsa disa burgje po evakuonin të burgosurit.
Miliona njerëz në disa shtete ishin nën urdhra evakuimi, me evakuime të detyrueshme në disa komunitete bregdetare. Lista e shteteve që shpallën gjendje të jashtëzakonshme nuk është ende e njëtrajtshme: sipas një raportimi, këtë hap e bënë guvernatorët e Misisipit, Alabamës dhe Floridës, ndërsa sipas një tjetri, gjendjen e jashtëzakonshme e shpallën Florida, Xhorxhia dhe Alabama.
Në Floridë, rreth 5 mijë ushtarë dhe pilotë të Gardës Kombëtare u angazhuan në operacionin e reagimit, ndërsa të paktën katër distrikte shkollore anuluan mësimin për ditët e fundit të javës. Strehimore të shumta evakuimi u hapën në Floridë, Luiziana, Alabama dhe Misisipi, ku punojnë më shumë se 370 punonjës të trajnuar për fatkeqësi të Kryqit të Kuq Amerikan. Organizata po vendos paraprakisht në rajon shtretër portativë, batanije, ushqime me afat të gjatë ruajtjeje dhe furnizime të tjera emergjente.
Stuhia preku edhe sektorin e energjisë. Para ardhjes së saj, prodhuesit e naftës dhe gazit mbyllën një pjesë të konsiderueshme të prodhimit në det të hapur në Gjirin e Meksikës, rajon që siguron gati 15% të naftës bruto që nxirret çdo vit në SHBA.
Isaias vjen si provë e parë e madhe për Agjencinë Federale për Menaxhimin e Emergjencave (FEMA), pas shkurtimeve dhe ristrukturimit të saj. Ekspertët e menaxhimit të emergjencave paralajmërojnë se stuhia do të testojë aftësinë e agjencisë për të vendosur në terren një fuqi të madhe punëtore. Administrata Trump ka deklaruar se synon ta shuajë FEMA-n ose ta zvogëlojë ndjeshëm, duke ua kaluar më shumë përgjegjësi shteteve. Sipas një raporti të fundit të Zyrës së Llogaridhënies së Qeverisë amerikane (GAO), më shumë se 4.300 punonjës, rreth 17% e stafit, u larguan nga agjencia gjatë vitit fiskal 2025. Chris Currie, drejtor për sigurinë e brendshme dhe drejtësinë në GAO, theksoi se këto shkurtime nuk u kryen në mënyrë sistematike që të garantohej se FEMA do të vazhdonte të përmbushte detyrimet e saj ligjore.
Isaias është uragani i parë në Atlantik i një sezoni 2026 jashtëzakonisht të vonë. Asnjë nga tetë stuhitë e mëparshme me emër nuk e kaloi nivelin e stuhisë tropikale, dhe Isaias tani renditet si një nga dy uraganet e Atlantikut që janë formuar më vonë në historinë e regjistrimeve, duke barazuar rekordin e 8 tetorit 1905. Ndër faktorët e këtij sezoni më të qetë përmendet fenomeni klimatik El Niño, i cili rrit ndryshimet e erës në lartësi mbi Atlantik. Uragani i fundit që kishte dalë në tokë në SHBA ishte Milton, pranë Siesta Key në Floridë, më 9 tetor 2024, një muaj pasi uragani Helene kishte vrarë më shumë se 250 njerëz.
Gurë kalldrëmi të shkulur nga Parku Rinia, gaz lotsjellës dhe mbi 100 të arrestuar: protestat kundër qeverisë në Shqipëri hynë në ditën e shtatë pa asnjë shenjë qetësimi. Kryeministri Rama i quan pjesë të një sulmi të koordinuar, ndërsa protestuesit fajësojnë policinë për dhunën.
