ReklamëHapësirë reklame
ReklamëHapësirë reklame
Reklamë
Uashingtoni i kërkon Evropës të lëshojë menjëherë naftën nga rezervat strategjike, përndryshe rrezikon të humbasë furnizimin amerikan. Brukseli zhvillon bisedime krize, ndërsa Franca mbledh liderët e G7-ës.
Shtetet Unite po i vënë Evropës një zgjedhje të vështirë: ose hap rezervat e saj emergjente të naftës (dizelit) për të ulur çmimet, ose përballet me mundësinë e një ndalimi të eksporteve amerikane të këtij karburanti. Zyrtarët evropianë kanë hyrë në bisedime krize për të gjetur një përgjigje.
Komisioni Evropian njoftoi se zyrtarët evropianë diskutuan të premten masa për të frenuar çmimet e larta të naftës. Po atë ditë, Franca bëri të ditur se do të drejtonte një takim të liderëve të G7-ës mbi "situatën globale energjetike".
Presioni nga Uashingtoni u shpreh hapur një ditë më parë. Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, u bëri thirrje vendeve evropiane të lëshojnë naftën nga rezervat e tyre "menjëherë". Në një postim në X, ai shkroi: "Fermerët, kamionistët dhe bizneset amerikane nuk duhet të lihen të mbajnë barrën e një mungese globale të naftës."
Të enjten foli edhe Sekretari amerikan i Energjisë, Chris Wright, i cili më parë kishte shprehur rezerva ndaj një ndalimi të eksporteve amerikane të naftës. Në një intervistë për Fox News, ai tha se SHBA-ja "absolutisht" do t'i kërkojë Evropës të lëshojë naftë nga rezervat strategjike. "Kjo është koha për një lëshim të koordinuar të rezervave të naftës, ndërsa hyjmë në sezonin e korrjeve dhe në sezonin dimëror të naftës për ngrohje. Tani është koha të sjellim më shumë naftë në treg", deklaroi Wright.
Ky ultimatum i tërthortë shënon një përshkallëzim të presionit ndaj Evropës, në një kohë kur Presidenti amerikan Donald Trump po përpiqet të ulë çmimet e karburanteve në SHBA para zgjedhjeve të ndërmjetme të nëntorit. Shtetet Unite janë eksportuesi më i madh i naftës në botë dhe Trump e ka paraqitur ndalimin e eksporteve si një mënyrë për të rritur furnizimin e brendshëm dhe, rrjedhimisht, për të ulur çmimet.
Në SHBA, çmimet janë rritur ndjeshëm që nga fillimi i luftës mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit. Sipas të dhënave të AAA, muajin e kaluar nafta kaloi për herë të parë kufirin e 6 dollarëve për galon, ndërsa të premten në mëngjes çmimi mesatar arriti në 6,40 dollarë për galon.
Lufta me Iranin, tashmë në muajin e tetë, ka ndërprerë rrjedhat e naftës së papërpunuar dhe të produkteve të rafinuara nga Lindja e Mesme. Evropa nuk përballet ende me mungesa të drejtpërdrejta, por furnizimet globale janë të ngushta dhe çmimet janë rritur fort. Sipas të dhënave të Intercontinental Exchange, çmimet referuese të naftës në Evropë janë më shumë se dyfishuar që nga fillimi i luftës në fund të shkurtit.
Për Evropën, e cila është importuese neto e këtij karburanti, një ndalim amerikan do të ishte goditje e rëndë, sipas analistëve. Firma e analizave të tregut Energy Aspects vlerëson se vitin e kaluar SHBA-ja siguroi rreth 13 për qind të 2,3 milionë fuçive që Evropa, Mbretëria e Bashkuar dhe Turqia importonin së bashku çdo ditë.
Bashkëthemeluesi i Energy Aspects, Richard Bronze, paralajmëroi se një ndalim i tillë do t'i linte evropianët "duke paguar një primë edhe më të lartë" për naftën e importuar, "sepse do të konkurrojë me rajone të tjera që janë importuese neto, si Amerika Latine". Sipas tij, vendet do të përfundonin "duke u përpëlitur dhe duke u përleshur për atë që mbetet".
Alternativat për Evropën janë të kufizuara. Rusia ka në fuqi një ndalim të eksporteve të naftës, të cilin Moska e zgjati së fundi deri në fund të tetorit, pas sulmeve ukrainase me dronë mbi rafineritë e saj. Bronze shtoi se ka sinjale nga Kina që mund të shtrëngojë kufizimet mbi eksportet e saj të produkteve të naftës.
Nga ana tjetër, hapja e rezervave emergjente ka rrezikun e saj: ajo mund ta lërë Evropën të pambrojtur nëse ndërprerjet e furnizimit nga lufta në Lindjen e Mesme dhe ajo në Ukrainë vazhdojnë. Vendet anëtare të BE-së janë të detyruara të mbajnë rezerva nafte të barabarta me 90 ditë importesh neto, por Komisioni nuk përcakton se si duhet të ndahen ato mes naftës së papërpunuar, karburantit të avionëve, vajgurit dhe naftës. Matt Stanley, drejtues i marrëdhënieve me tregun në Kpler, e përshkroi pikërisht këtë dilemë, duke theksuar rreziqet e përdorimit të rezervave emergjente në një mjedis gjeopolitik të pasigurt.
Nga Brukseli, zëdhënësja e Komisionit Evropian, Anna-Kaisa Itkonen, tha të enjten për gazetarët se vendet anëtare janë në "kontakt shumë të ngushtë" për furnizimin me naftë dhe se Komisioni po komunikon edhe me administratën amerikane. "Mund t'ju siguroj se shumë telefonata, shumë takime po zhvillohen në këtë moment", tha ajo.
Invalidët e UÇK-së, familjarët e dëshmorëve dhe të të zhdukurve, si dhe viktimat e dhunës seksuale gjatë luftës që jetojnë jashtë vendit lirohen nga tarifat për dokumente. Vendimi i MPJD-së është në fuqi që nga 14 tetori 2026.
