Uashingtoni kalon te “armët” ekonomike ndaj Iranit: Bessent premton shembjen e qeverisë me sanksione

Beteja mes Uashingtonit dhe Teheranit po zhvendoset nga fronti ushtarak te ai financiar. Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, ka paralajmëruar se Shtetet e Bashkuara do ta “shembin” qeverinë iraniane përmes një fushate të re sanksionesh, në një kthesë të administratës së presidentit Donald Trump drejt presionit ekonomik teksa lufta i afrohet kufirit të gjashtë muajve.

Bessent pritet të mbajë të hënën një konferencë për shtyp në Departamentin e Thesarit, ku parashikohet të paraqesë sanksionet e planifikuara kundër Iranit. Kthesa vjen ndërsa negociatat diplomatike mbeten të bllokuara dhe disruptimet e transportit detar në Ngushticën e Hormuzit vazhdojnë.

Trump ka paralajmëruar pasoja ekonomike ndaj çdo vendi që i ofron Iranit “çfarëdo lloj shpëtimi”, sipas fjalëve të tij. I pyetur nëse opsionet ushtarake të SHBA-së ndaj Iranit janë të kufizuara, presidenti amerikan iu përgjigj gazetarëve: “Kjo do të thotë vetëm se po presim të shohim se çfarë do të ndodhë.” Ai u shpreh gjithashtu skeptik për gatishmërinë e Teheranit për të negociuar: “Ne kemi kontroll të plotë mbi të gjithë atë rajon që ka të bëjë me Ngushticën e Hormuzit, dhe kjo do të thotë thellë brenda saj, në zonat tokësore. Pra, ata do të donin shumë të bënin një marrëveshje, por nuk janë gati të bëjnë marrëveshjen e duhur, sipas mendimit tim.”

Teherani është kundërpërgjigjur menjëherë. Ministria e Punëve të Jashtme e Iranit e dënoi planin amerikan si “terrorizëm ekonomik”, duke deklaruar se “nxitësit e këtyre sanksioneve meritojnë të gjykohen dhe të ndëshkohen”.

Kritika erdhi edhe nga Pekini. Zëdhënësi i Ministrisë së Punëve të Jashtme të Kinës, Lin Jian, i kundërshtoi masat amerikane, duke thënë se “sanksionet dhe presioni nuk do të ndihmojnë në zgjidhjen e çështjes” dhe duke u bërë thirrje të gjitha palëve të “marrin masa të përgjegjshme dhe ta zgjidhin problemin me mjete politike dhe diplomatike”.

Në terren, konflikti mbetet i pazgjidhur. Teherani vazhdon ta mbajë pjesërisht të mbyllur Ngushticën e Hormuzit, ndërsa Uashingtoni këmbëngul me një kundërbllokadë detare. Raportime në median amerikane tregojnë se marina e SHBA-së ka qenë duke organizuar dhe mbrojtur konvoje sekrete tankerësh nëpër sektorin jugor të ngushticës, duke mundësuar eksportimin e mes pesë dhe 10 milionë fuçive naftë në ditë.

Në sfondin e këtij tensioni u zhvillua të premten një bisedë telefonike mes ministrave të jashtëm të Omanit dhe të Iranit. Sipas agjencisë shtetërore të lajmeve të Omanit, të dyja palët diskutuan mënyra për të krijuar kushte të përshtatshme për rifillimin e dialogut dhe negociatave, si dhe zhvillimet që prekin lundrimin në Ngushticën e Hormuzit.

Ndërkohë, udhëheqja ushtarake iraniane ka dhënë sinjale të kundërta ndaj thirrjeve për zgjidhje. Ditë pasi skadoi memorandumi i mirëkuptimit i rënë dakord në qershor me Uashingtonin, gjenerali major Ali Abdollahi, shef i shtabit të forcave të armatosura të Iranit, u citua nga media iraniane duke paralajmëruar se vendi mbetet gati të kundërsulmojë. “Me gatishmëri në tokë, det, ajër, mbrojtje ajrore dhe hapësirë kibernetike, forcat e armatosura të Iranit do t’u përgjigjen kërcënimeve të reja të armikut me përgjigje shtypëse, ndëshkuese dhe shkatërruese,” tha Abdollahi.