Ankara kërkon arrestimin ndërkombëtar të Netanyahut për rastin e Flotiljes, Izraeli përgjigjet ashpër

Turqia ka bërë një hap të paprecedentë kundër Izraelit: ministria turke e Drejtësisë i ka paraqitur Interpolit një kërkesë për "njoftim të kuq" (red notice) ndaj kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu, tashmë i akuzuar në Turqi për krime kundër njerëzimit dhe gjenocid. Është hera e parë që Ankaraja kërkon arrestimin ndërkombëtar të një kryetari qeverie izraelite në detyrë.

Kërkesa u njoftua nga ministri turk i Drejtësisë, Akin Gurlek. "Nuk do të lejojmë që krimet e kryera në Gaza të fshihen", deklaroi ai. Masa vjen si vazhdim i urdhërarresteve të lëshuara më 14 korrik nga Gjykata e njëmbëdhjetë Penale e Shkallës së Lartë e Stambollit, në kuadër të një dosjeje me gjithsej 35 të akuzuar. Akuzat përfshijnë krime kundër njerëzimit, gjenocid, privim të rëndë të lirisë, sulm dhe rrahje, torturë, shkatërrim të pronës, plaçkitje të rënduar dhe rrëmbim të mjeteve të transportit.

Përgjigjja e Netanyahut, i nisur drejt zgjedhjeve të tetorit në Izrael, nuk vonoi dhe erdhi me tone të ashpra. "Erdogani është një diktator antisemit që ka masakruar kurdët, u jep strehë terroristëve të Hamasit, pushton gjysmën e Qipros dhe burgos një numër rekord gazetarësh e kundërshtarësh politikë", thuhet në një deklaratë të kryeministrit izraelit. "Tani po përpiqet ta shtrijë në Siri agresionin e tij kundër Izraelit. Izraeli nuk do ta tolerojë këtë. Përpjekja patetike e Erdoganit për të frikësuar liderët dhe ushtarët e Izraelit, të vetmes demokraci të vërtetë në Lindjen e Mesme, nuk do të ketë sukses."

Procedimi ka në qendër ndërhyrjen ndaj Global Sumud Flotilla — flotiljes së anijeve me aktivistë të nisur drejt Gazës — majin e kaluar. Rreth 430 anëtarë ekuipazhesh dhe aktivistë, në bordin e rreth pesëdhjetë anijeve, u ndaluan nga marina izraelite përballë brigjeve të Qipros, u çuan me forcë në Izrael, u mbajtën në burgun e Ktziotit dhe në fund u dëbuan.

Aktivistët e mirëpritën vendimin. "Përshëndesim çdo nismë gjyqësore që ndihmon të thyhet një pandëshkueshmëri që po zgjat prej shumë kohësh", tha Maria Elena Delia, zëdhënësja italiane e Global Sumud Flotilla, duke kujtuar se ajo që pësuan aktivistët "i shtohet viteve me shkelje sistematike të të drejtave të popullit palestinez" të lidhura me rrethimin e Gazës.

Konteksti gjyqësor mes Ankarasë dhe Izraelit për rrethimin e Gazës zvarritet prej pesëmbëdhjetë vjetësh dhe rihapet sa herë që një bordim në ujëra ndërkombëtare përfundon në një gjykatë turke. Krahasimi me të kaluarën tregon një ashpërsim: në vitin 2010, pas sulmit izraelit ndaj anijes Mavi Marmara, që u kushtoi jetën dhjetë shtetasve turq, presioni diplomatik i Uashingtonit mjaftoi për ta shtyrë Izraelin drejt kërkimit zyrtar të faljes, duke e mbyllur krizën brenda pak vitesh. Këtë herë, në kontekstin pas 7 tetorit 2023, nga pala izraelite nuk është shfaqur asnjë sinjal gatishmërie për negociata.