Trumpi nis transferimin e 725 milionë dollarëve për OKB-në, ndërsa borxhi kap miliarda

Ndërsa Kombet e Bashkuara paralajmërojnë "kolaps të afërt financiar", administrata e presidentit amerikan Donald Trump ka nisur procesin për t'i transferuar organizatës botërore 725 milionë dollarë. Shifra del nga një njoftim drejtuar Kongresit që e pa agjencia Reuters, dhe ekspertët e ndihmave e cilësuan si një hap të mirëpritur drejt shlyerjes së miliardave në detyrime të papaguara.

Paraja u përmend në një letër njoftimi të departamentit amerikan të shtetit dërguar Kongresit më 4 gusht, e cila nuk ishte raportuar më parë. Transferimi pritet të kalojë përpara një fjalimi të pritshëm të Trumpit në Asamblenë e Përgjithshme vjetore të OKB-së në Nju Jork muajin e ardhshëm. Nga Uashingtoni nuk pati përgjigje të menjëhershme për arsyet e pagesës — nga një administratë që ka shkurtuar financimin për shumë agjenci të OKB-së dhe e ka kritikuar organizatën botërore për mospërmbushje të potencialit të saj.

Shuma është domethënëse, por larg nevojës. 725 milionë dollarë përbëjnë më pak se 20% të më shumë se 4 miliardë dollarëve që OKB tha në maj se i detyrohen nga Shtetet e Bashkuara. Uashingtoni nga ana e tij ka pohuar se shifra totale është shumë më e ulët dhe se ka bërë disa pagesa.

Sekretari i përgjithshëm i OKB-së, António Guterres, ka thënë këtë vit se organizata përballej me "kolaps të afërt financiar" për shkak të kontributeve të papaguara nga shtetet anëtare. Në përgjigje, OKB ka ndërmarrë shkurtime të mëdha buxhetore.

Eugene Chen, një ish-zyrtar i OKB-së, i tha Reuters se një transferim i tillë do të ndihmonte të paguheshin pagat e OKB-së për një periudhë, por mund të mos i mbulonte të gjitha. "E mban anijen mbi ujë pak më gjatë," tha ai. Chen paralajmëroi se pasojat mund të jenë të rënda nëse Uashingtoni ndalet këtu: "Nëse SHBA-ja nuk bën pagesa të mëtejshme, ka të ngjarë të humbasë të drejtat e votës në janar."

Sipas nenit 19 të Kartës së OKB-së, një shtet anëtar humbet të drejtën e votës në Asamblenë e Përgjithshme nëse detyrimet e prapambetura tejkalojnë dy vjet në tarifat vjetore, megjithëse periudhat e faljes janë të mundshme.

Ronny Patz, ekspert i financave të OKB-së në institutin gjerman IDOS (Instituti Gjerman për Zhvillim dhe Qëndrueshmëri), tha se një transferim domethënës tani mund të shmangte nevojën për shkurtime të menjëhershme të shpenzimeve. "Nëse paguajnë një pjesë të madhe, OKB-ja ende funksionon me rezerva zero, por e përballon vitin," shtoi Patz. "Nëse nuk paguajnë, OKB-ja mund të jetë vërtet në telashe për dy-tre muajt e fundit të vitit sa i përket pagesës së pagave dhe mbajtjes së dyerve hapur."

Shtetet e Bashkuara janë kontribuuesi më i madh në buxhetin e OKB-së. Por nën administratën Trump, ato kanë refuzuar të bëjnë pagesat e detyrueshme për buxhetet e rregullta dhe ato paqeruajtëse, dhe kanë shkurtuar financimin vullnetar për funksione të tjera. Uashingtoni gjithashtu u tërhoq nga dhjetëra agjenci të OKB-së dhe të tjera ndërkombëtare.