Trump: "Shpresojmë se jemi drejt fundit të luftës", Teherani nuk konfirmon asnjë bisedë

Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi të mërkurën para gazetarëve se Shtetet e Bashkuara janë "shpresojmë drejt fundit" të luftës së tyre me Iranin, duke pretenduar se ka komunikuar "drejtpërdrejt" me zyrtarë në Teheran. "Epo, shpresojmë se jemi drejt fundit të luftës", tha ai. "Ata duan të bëjnë një marrëveshje. Do të shohim se si do të dalë kjo."

Nga Teherani nuk ka asnjë konfirmim se negociatat e drejtpërdrejta me Uashingtonin janë rinisur. Vetëm një ditë më parë, sekretari i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare të Iranit, Mohsen Rezaei, akuzoi Trumpin se po dërgon "sinjale të përziera" dhe deklaroi: "asnjë bisedë derisa të plotësohen kushtet e Iranit". Teherani, i cili praktikisht ka mbyllur Ngushticën e Hormuzit, kërkon që SHBA-ja të respektojë termat e marrëveshjes së nënshkruar në qershor.

Pretendimi për kontakt "drejtpërdrejt" ka peshë, sepse bisedimet mes Uashingtonit dhe Teheranit janë mbështetur vazhdimisht te ndërmjetësit, mes tyre Katari, Pakistani dhe Omani. Nuk është hera e parë që Trump pretendon komunikim të drejtpërdrejtë me Iranin. Të hënën ai kishte thënë se ishte i hapur ndaj bisedimeve, se Irani "dëshiron të bëjë një marrëveshje, shpejt dhe me çdo kusht" dhe se do të vendoste vetë nëse Uashingtoni do të angazhohej me Teheranin.

Ish-diplomati iranian Abbas Khameyar i hodhi poshtë këto pretendime. "Nuk mendoj se ka pasur ndonjë përpjekje shtesë përtej asaj që ishte tashmë në zhvillim javët e fundit", tha ai për Al Jazeeran. Sipas tij, ekziston një narrativë amerikane "me tweet-e dhe deklarata të presidentit Trump që pretendojnë se iranianët po telefonojnë, po luten dhe po kërkojnë një takim. Por askush nuk e beson këtë dhe gjërat nuk kanë ecur në atë mënyrë". Aktiviteti diplomatik i Iranit, shtoi ai, mbetet i përqendruar te zbatimi i Memorandumit ekzistues të Mirëkuptimit, jo te hapja e negociatave të reja.

Deklaratat vijnë ndërsa konflikti është zgjeruar në Jemen, duke rënduar furnizimet globale me energji në kushtet e bllokadës së vendosur nga Irani në ngushticë, nëpër të cilën kalon një e pesta e naftës dhe e gazit në botë. Çmimet e naftës kaluan 100 dollarë për fuçi javën e kaluar dhe vazhdojnë të rriten, ndërsa hutitë e lidhur me Iranin kanë dëmtuar instalime naftësjellëse saudite gjatë luftimeve të rinovuara.

Në planin diplomatik, lëvizja kryesore po ndodh larg Uashingtonit. Të enjten, agjencia gjysmëzyrtare iraniane Tasnim raportoi se ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, zhvilloi një bisedë telefonike me shefin e ushtrisë pakistaneze, fushëmarshallin Asim Munir, i cili po drejton përpjekjet diplomatike dhe ndërmjetësuese mes Uashingtonit dhe Teheranit. Biseda u zhvillua ndërsa Araghchi ndodhej ende në Pekin dhe përfshiu zhvillimet e fundit rajonale e çështje me interes të ndërsjellë.

Ministri i Jashtëm kinez, Wang Yi, u bëri thirrje SHBA-së dhe Iranit të tregojnë përmbajtje dhe të "rihapin Ngushticën e Hormuzit sa më shpejt", pas takimit të tij me Araghchin në Pekin. Vetë Araghchi tha se Teherani synon "rikthimin e qetësisë në rajon dhe marrëdhënie miqësore e paqësore me fqinjët tanë", duke shtuar: "Në këtë drejtim kemi nisur dialogun me vendet e rajonit". Në një postim në rrjetin X, ai i cilësoi konsultimet me zyrtarët kinezë si "të suksesshme" dhe theksoi se Teherani e vlerëson partneritetin strategjik të ndërtuar me Pekinin.