Trump shpall "luftë ekonomike" ndaj Iranit dhe kërcënon këdo që ndihmon Teheranin

Donald Trump ka shpallur atë që e quan "luftë ekonomike" ndaj Iranit, duke folur për një "D-Day" — një Ditë të Zbarkimit — dhe duke vënë përpara aleatët e kundërshtarët e Uashingtonit para një zgjedhjeje të prerë: ose me ne, ose kundër nesh.

Presidenti amerikan paralajmëroi se kushdo që do të bëjë biznes me Teheranin "do të përballet nga ana e tij me pasoja ekonomike të tmerrshme". Trump nuk zbuloi hollësitë e masave që do të miratohen për të izoluar Iranin dhe për ta detyruar regjimin të dorëzohet, por gjuha e tij nuk la vend për keqkuptime.

Kërcënimi i ri ndez dritat mbi Kinën, pikërisht në prag të vizitës së pritur të presidentit kinez Xi Jinping në Shtëpinë e Bardhë më 24 shtator. Pekini blen 90% të naftës iraniane dhe përbën, sipas materialit, gjakun jetësor të regjimit. Kina nuk i njeh sanksionet e njëanshme, por deri tani kompanitë më të mëdha shtetërore kineze janë mbajtur larg naftës në listën e zezë, ndërsa bankat kryesore të vendit kanë respektuar sanksionet amerikane kundër Iranit dhe Koresë së Veriut, për të mos humbur qasjen në sistemin financiar amerikan.

Ekuilibri mund të prishet nëse Uashingtoni miraton sanksione dytësore kundër Teheranit — një hap që do të ndërlikonte edhe marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Pekinit. Reagimi kinez erdhi i ftohtë. "Përdorimi i sanksioneve dhe i presionit nuk ndihmon në zgjidhjen e problemit", u kufizua të komentonte zëdhënësi i ministrisë kineze të Jashtme, Lin Jian.

Kujdesi i Pekinit lidhet me paqartësinë mbi masat konkrete që Trump kërkon të ndërmarrë. Më shumë qartësi pritet javën e ardhshme: të hënën është paralajmëruar një konferencë shtypi e sekretarit amerikan të Thesarit, Scott Bessent, i cili konsiderohet arkitekti i planit për të izoluar Teheranin nga pjesa tjetër e botës.

Mes skenarëve në shqyrtim është shtimi, krahas bllokadës detare të porteve iraniane, edhe i një bllokade tokësore — një embargo i mirëfilltë i modeluar mbi atë kundër Koresë së Veriut. Ndër hipotezat përmendet gjithashtu konfiskimi i aseteve të Teheranit që ndodhen nën juridiksionin amerikan.

"Do ta bëjmë regjimin të kolapsojë", tha pa hezitim Bessent. "Ka informacione çorientuese për bllokadën ekonomike. Ka funksionuar në Venezuelë, po funksionon në Kubë dhe do të funksionojë edhe në Iran", siguroi ai, duke u bërë thirrje aleatëve, Pekinit dhe vendeve fqinje me Teheranin që t'i bashkohen përpjekjeve amerikane. Kina, sipas tij, duhet të "vihet në një vijë" me planin amerikan, ndonëse Bessent vuri në dukje se "shumë biseda është më mirë të zhvillohen privatisht" e jo para kamerave.

Nga Teherani reagimi ishte i ashpër. Ministri iranian i Jashtëm, Abbas Araghchi, foli për "terrorizëm ekonomik" dhe "krime kundër njerëzimit", duke e cilësuar "të ashtuquajturin 'D-Day ekonomik'" si një manovër për të shmangur vëmendjen. Sipas tij, qëllimi është "të largojë vëmendjen nga kriza amerikane: një borxh i paprecedentë dhe norma interesi në qiell. Këmbëngulja në politika të dështuara nuk do të sjellë tjetër veçse humbje të mëtejshme dhe armiqësinë e iranianëve", shtoi ai, duke iu referuar rritjes së borxhit publik amerikan në 40.000 miliardë dollarë — niveli më i lartë që nga Lufta e Dytë Botërore, pjesërisht për shkak të kostove të konfliktit në Lindjen e Mesme.