Trump hap naftën e kuqe pa taksa për të gjithë, ndërsa çmimi i dizelit shpërthen

Nafta që deri tani mbushte vetëm rezervuarët e traktorëve dhe të makinerive bujqësore, tashmë mund të shitet për këdo. Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, nënshkroi të hënën një urdhër ekzekutiv që heq kufizimin për përdorimin e naftës së ngjyrosur me të kuqe, e cila është e përjashtuar nga taksat, me synimin për të ulur çmimet rekord të dizelit.

Vendimi u shpall në një tubim në Nebraska. "Sonte do të nënshkruaj një urdhër ekzekutiv historik për të hequr zyrtarisht kërkesën për përdorim jashtë rrugës dhe për t'i lejuar kujtdo të blejë naftë të kuqe pa taksa, për çfarëdo arsye", tha Trump, pasi u kishte rrëfyer të pranishmëve se nuk e dinte "çfarë dreqin" është nafta e ngjyrosur me të kuqe.

Në SHBA, taksimi i dizelit varet nga mënyra si përdoret. Nafta për transportin rrugor në distanca të gjata u nënshtrohet taksave federale dhe shtetërore. Ajo që destinohet për mjetet dhe makineritë bujqësore zakonisht është pa taksa dhe ngjyroset me të kuqe, në mënyrë që rregullatorët dhe inspektorët ta dallojnë nga nafta rrugore. Pikërisht ky përjashtim nga akcizat federale e shtetërore e bën atë më të lirë.

Sipas një fletëinformacioni të Shtëpisë së Bardhë për urdhrin, Trump ka udhëzuar sekretarët e Transportit, të Bujqësisë, të Mbrojtjes dhe të Thesarit të punojnë për zgjerimin e qasjes në naftën pa taksa dhe për t'i nxitur shtetet të pezullojnë taksat e tyre mbi dizelin. Presidenti pretendoi se masa do t'u kursejë kamionistëve të zakonshëm më shumë se 100 dollarë sa herë që mbushin rezervuarin dhe do të ulë koston e mallrave të tjera, përfshirë ushqimet.

Shifrat tregojnë përmasat e problemit. Sipas të dhënave të AAA, dizeli arriti më 22 shtator nivelin më të lartë në histori, 6,52 dollarë për galon, ndërsa që atëherë çmimet mesatare kanë rënë lehtë. Në muajt e fundit rritja ka qenë mbi 30%, kurse që nga fillimi i luftës në Iran, më 28 shkurt, një galon dizel në SHBA është shtrenjtuar me më shumë se 70%. Kjo rritje e kalon dukshëm atë të naftës bruto Brent, me gati 45%, dhe të benzinës pa plumb, me 50%, gjatë së njëjtës periudhë.

Lufta në Iran ka çrregulluar transportin e naftës në gjithë Lindjen e Mesme, por është përshkallëzimi i fundit i luftës në Ukrainë ai që e ka çuar dizelin amerikan në një trajektore të veçantë nga lëndët e tjera energjetike. Goditjet e suksesshme me dronë të Ukrainës ndaj rafinerive ruse të naftës e detyruan Kremlinin të ndalojë eksportet e dizelit të paktën deri në fund të këtij muaji.

Urdhri vjen në një moment politikisht të ndjeshëm. Nebraska është një shtet tradicionalisht republikan, por aty senatori republikan Pete Ricketts përballet me një sfidë papritur të fortë nga kandidati i pavarur Dan Osborn, një nga disa kandidatët për Senat që mund të fitojnë vende të mbajtura prej kohësh nga republikanët. Këtë vit, votuesit e të dy partive i rendisin çmimet e larta të karburanteve dhe koston në rritje të jetesës si shqetësimet e tyre kryesore, ndërsa administrata Trump ka qenë nën presion të fortë nga kandidatët republikanë për të reaguar ndaj shtrenjtimit të dizelit.