ReklamëHapësirë reklame
ReklamëHapësirë reklame
Reklamë
Kina dhe Shtetet e Bashkuara do të kenë një linjë të posaçme për incidentet e inteligjencës artificiale dhe do të përshpejtojnë komunikimin ushtarak në kohë krize. Presidenti Trump e bëri të qartë se kjo nuk do të thotë ndarje e epërsisë amerikane me Pekinin.
Pas tri ditësh bisedimesh në Uashington, dy fuqitë më të mëdha ekonomike në botë u ndanë pa ndonjë marrëveshje historike. Megjithatë, ato krijuan diçka që mund të peshojë në krizat e ardhshme: kanale të reja komunikimi për inteligjencën artificiale dhe për ushtritë e tyre.
Qeveritë e Kinës dhe të Shteteve të Bashkuara njoftuan të shtunën se presidenti kinez Xi Jinping dhe presidenti amerikan Donald Trump ranë dakord të ngrenë një mekanizëm për trajtimin e incidenteve që lidhen me inteligjencën artificiale. Përmes tij, palët do të diskutojnë rreziqet dhe përfitimet e kësaj teknologjie. Një dialog i posaçëm për inteligjencën artificiale është planifikuar për muajin nëntor.
Në rrafshin ushtarak, Ministria e Jashtme e Kinës bëri të ditur se të dyja vendet do të nënshkruajnë një memorandum mirëkuptimi për forcimin e komunikimit në kohë krize dhe për parandalimin e krizave mes dy ushtrive. Deklarata kineze, e gjatë vetëm një faqe, dha pak hollësi.
Xi u kthye në Pekin të shtunën, sipas agjencisë shtetërore kineze të lajmeve Xinhua.
SI në vend të IA
Një nga detajet më të pazakonta të samitit ishte terminologjike. Sipas Shtëpisë së Bardhë, dy liderët u pajtuan që teknologjia të quhet "superinteligjencë" dhe jo "inteligjencë artificiale". Trump e ka shprehur hapur prej kohësh parapëlqimin e tij për këtë emërtim.
"Unë e quaj SI sepse është një emër shumë më i mirë", u tha ai gazetarëve të shtunën në lëndinën jugore të Shtëpisë së Bardhë. "Është një emër shumë më i saktë, sepse kur thua tjetrin, do të thotë se është e rreme. Artificiale do të thotë e rreme, dhe nuk është e rreme."
Bashkëpunimi, sipas presidentit amerikan, ka kufij të qartë. Ai la të kuptohej se Uashingtoni nuk do të ndajë gjithçka me Pekinin dhe se nuk do ta ngadalësojë punën e vet në këtë fushë. "Shtetet e Bashkuara të Amerikës nuk do të shtypin frenat", deklaroi Trump. "Ata duan të ndalin përparimin tonë, sepse ne e kemi lënë Kinën shumë pas dhe do ta mbajmë kështu."
Ai shtoi: "Do të preferoja të mos integrohemi, sepse jemi shumë përpara. Kur je përpara, nuk ia hap tjetrit. Jemi përpara me të paktën një vit, ndoshta një vit e gjysmë. Disa njerëz thonë dy vjet. Nuk kam ndër mend ta hap."
Tregtia: armëpushim i zgjatur dhe qymyr amerikan për Kinën
Në anën ekonomike, dy liderët ranë dakord gjatë samitit ta zgjasin me dy muaj armëpushimin tregtar. Sipas deklaratës kineze, palët do të vazhdojnë punën për zotimin që të ulen tarifat reciproke për mallra me vlerë rreth 30 miliardë dollarë. Pjesa më e madhe e këtyre uljeve synon mallra jo të ndjeshme, si produktet bujqësore apo dekorimet për festat.
Shtëpia e Bardhë njoftoi se Kina ka pranuar të importojë nga Shtetet e Bashkuara të paktën 10 milionë tonë metrikë qymyr në vitet 2027 dhe 2028.
Bashkëpunimi do të vazhdojë edhe përmes Bordit të Tregtisë, i cili përqendrohet në çështje të përzgjedhura dypalëshe dhe, sipas Shtëpisë së Bardhë, nisi punën këtë javë. Dy vendet themeluan gjithashtu Bordin e Investimeve, me qëllim që të "diskutojë mundësitë e mundshme të investimeve dhe pengesat që lidhen me investimet dhe të ofrojë një kanal të strukturuar që të dyja palët të trajtojnë çështje me rëndësi tregtare që lidhen me investimet", sipas Shtëpisë së Bardhë.
Në qendër të shqetësimeve amerikane mbeten elementet e rralla të tokës. Shtëpia e Bardhë tha se palët vazhduan punën për furnizimin me to, "me qëllim që nivelet e dërgesave të kthehen në nivele të përshtatshme". Vitin e kaluar, Kina vendosi kontrolle eksporti mbi këto materiale në përgjigje të tarifave amerikane, duke ua shkurtuar furnizimin Shteteve të Bashkuara dhe vendeve të tjera.
Irani, Hormuzi dhe fentanili
Samiti preku edhe çështje sigurie përtej marrëdhënieve dypalëshe. Të dyja qeveritë deklaruan se Irani duhet ta respektojë zotimin e tij të shpallur për të mos zhvilluar armë bërthamore. Ato theksuan gjithashtu se asnjë vend nuk duhet të vendosë tarifa kalimi në ujërat ndërkombëtare, një aludim i dukshëm për Ngushticën e Hormuzit, ku trafiku ka rënë ndjeshëm që nga fillimi i luftës së Shteteve të Bashkuara me Iranin.
Deklarata amerikane përshëndeti vendimin e Kinës për të vendosur kontrolle eksporti mbi dy kimikate të tjera pararendëse që përdoren për prodhimin e fentanilit. Të dyja palët përmendën edhe arrestimet e fundit në raste që lidhen me këtë drogë.
Ngrohtësi pas një lufte tregtare
Gjatë vizitës, Trump shfaqi një ngrohtësi të pazakontë ndaj Xi, pavarësisht se një vit më parë ishte ai që e përshkallëzoi luftën tregtare me Kinën, me pasoja në mbarë botën.
Samiti nuk i zgjidhi dallimet themelore mes dy vendeve. Analistët e cilësojnë megjithatë të rëndësishëm përparimin gradual, sepse grupet e punës të krijuara mund të ndihmojnë që mosmarrëveshjet të mos përshkallëzohen.
Takimi i radhës është caktuar: dy liderët do të shihen në samitin e APEC-ut në Shenzhen të Kinës në nëntor, dhe më vonë në samitin e G20-s, që do të mbahet në klubin e golfit Trump National Doral Miami në Florida.
Invalidët e UÇK-së, familjarët e dëshmorëve dhe të të zhdukurve, si dhe viktimat e dhunës seksuale gjatë luftës që jetojnë jashtë vendit lirohen nga tarifat për dokumente. Vendimi i MPJD-së është në fuqi që nga 14 tetori 2026.
