Bizneset kosovare kanë që nga e marta një portë të re drejt tregjeve të Zvicrës, Norvegjisë, Islandës dhe Lihtenshtajnit. Ministria e Tregtisë e quan marrëveshjen me EFTA-n një fillim të mbarë, ndërsa Dogana sjell shifrat e Mbretërisë së Bashkuar si shembull.

Marrëveshja e Tregtisë së Lirë ndërmjet Republikës së Kosovës dhe katër shteteve anëtare të Shoqatës Evropiane për Tregti të Lirë (EFTA), Zvicrës, Norvegjisë, Islandës dhe Lihtenshtajnit, hyri në fuqi të martën, më 29 shtator. Hapi u bë publik në një sesion informues të organizuar nga Ministria e Industrisë, Tregtisë dhe Ndërmarrësisë.
Shefja e ministrisë, Mimoza Kusari Lila, e paraqiti marrëveshjen si një shtysë për partneritetin e Kosovës me shtetet e EFTA-s, me efekte që sipas saj shtrihen përtej ekonomisë. "Nga kjo sjellim një partneritet të fuqishëm ekonomik të Republikës sonë me këto shtete dhe padyshim me zbatimin e kësaj marrëveshje, ky partneritet fuqizohet edhe më tej dhe me efektet edhe në marrëdhëniet tona diplomatike... Besoj që ky është një fillim i mbarë jo vetëm për Republikën në përgjithësi, por edhe për të gjitha bizneset në veçanti të cilat shohin dhe kërkojnë zgjerimin e tregjeve, për arsye se me hyrjen në fuqi të kësaj marrëveshje, lehtësirat fakt janë tashmë të qasshme për të gjithë dhe Marrëveshja e Tregtisë së Lirë për produktet dhe shërbimet e vendos Kosovën në një pozicion të ri dhe shumë të rëndësishëm konkurrues në raport edhe me vendet e rajonit", tha Kusari-Lila.
Zef Dedaj, u.d. drejtor i Departamentit të Tregtisë, u ndal te marrëdhëniet tregtare që Kosova ka pasur prej vitesh me këto vende. "Për vite me radhë, Kosova ka pasur një bilanc tregtar me të gjitha shtetet e EFTA-s", tha ai, duke shtuar se ka pasur shqetësime si për një pjesë të mallrave, ashtu edhe për shërbimet. "Por një pjesë është edhe importi. Ai rritet vazhdimisht", theksoi Dedaj, i cili e lidhi këtë rritje me përparimin e teknologjisë, shpërndarjen e njohurive dhe një gamë më të gjerë produktesh e shërbimesh.
Në sallë ishte edhe ambasadorja e Zvicrës në Kosovë, Anne-Lise Cattin Hennin, e ardhur rishtas në mision, e cila e cilësoi ngjarjen si shumë të rëndësishme. "Si dikush që sapo ka arritur së fundmi në Kosovë, vështirë se do të mund të kërkoja një rast më të mirë për një nga ngjarjet e mia të para. Kështu që, jam shumë e lumtur që jam këtu, është një kënaqësi e vërtetë. Dhe ne po shënojmë këtë arritje të rëndësishme në marrëdhëniet ekonomike midis Kosovës dhe vendeve të EFTA-s", tha ajo.
Drejtori i përgjithshëm i Doganës së Kosovës, Agron Llugaliu, zgjodhi shifrat për të ilustruar rëndësinë e marrëveshjes, duke marrë si shembull këmbimin tregtar me Mbretërinë e Bashkuar. "Për shembull, po t'i referohemi të dhënave të tregtisë me Mbretërinë e Bashkuar, të njëjtat shfaqen në rritje të vazhdueshme. Në vitin e kaluar ne kemi pasur import në vlerë prej 26 milionë euro, ndërsa tani vetëm në tetë muajt e kaluar kemi 22,3 milionë euro. Pra, rreth trefish rritje, më shumë sesa do të mbulojë kjo marrëveshje e tregtisë së lirë", tha Llugaliu.
Familjet që aplikojnë vonë humbin muaj mbështetjeje, sepse subvencioni për faturat e rrymës nis vetëm nga muaji i aprovimit. Aplikimi për programin 2026-2027 është i hapur deri më 31 mars 2027.

