Transporti publik në Shqipëri paralajmëron reduktim të linjave nëse nafta nuk kompensohet

Autobusët e transportit qytetas në Shqipëri rrezikojnë të rrallohen në linja. Operatorët e sektorit kanë ngritur sërish alarmin se nuk po arrijnë të përballojnë kostot e operimit, të goditura njëkohësisht nga shtrenjtimi i lartë i naftës dhe nga rënia e numrit të pasagjerëve.

Shqetësimi është përcjellë me shkresë institucionale. Shoqata Kombëtare e Transportit Qytetas ka dërguar letrën e dytë të muajit gusht 2026 drejtuar ministrive të Financave, të Ekonomisë, Infrastrukturës dhe Energjetikës, Pushtetit Vendor dhe Bashkisë së Tiranës, ku kërkon ndërhyrje të menjëhershme. Sipas operatorëve, kompensimi i dhënë për periudhën mars-prill-maj është i pamjaftueshëm për të garantuar vazhdimësinë e shërbimit gjatë muajit gusht.

Llogaria është e thjeshtë për kompanitë: çmimi i naftës prej javësh ka arritur mbi 210 lekë për litër, ndërsa vendimi i miratuar më herët nga qeveria parashikon kompensim në masën 50 lekë për litër, vetëm për sasinë e karburantit të konsumuar gjatë muajve mars, prill dhe maj 2026. Operatorët kërkojnë që kjo mbështetje të shtrihet edhe për katër muaj të tjerë.

"Karburanti përbën një nga zërat kryesorë dhe më të rëndësishëm të kostos së aktivitetit të transportit publik. Për shkak të volumit të lartë të konsumit ditor të mjeteve, çdo rritje apo qëndrueshmëri e çmimit të naftës në nivele të larta reflektohet drejtpërdrejt në kostot e operimit të operatorëve", theksohet në letër.

Shoqata nënvizon se hapësira e manovrimit është e ngushtë, pasi çmimi i biletës nuk lëviz: "Në kushtet kur tarifat e transportit publik mbeten të pandryshuara dhe operatorët duhet të garantojnë vijimësinë e shërbimit sipas linjave, frekuencave dhe kapaciteteve të përcaktuara, përballimi i kësaj kostoje është bërë gjithnjë e më i vështirë."

Sipas shkresës, mbështetja e dhënë deri tani ka mbajtur sektorin në këmbë, por nuk e ka zgjidhur problemin: "Masat e kompensimit të ndërmarra deri më tani kanë qenë një mbështetje e domosdoshme për ruajtjen e ekuilibrit financiar dhe vijimësinë e shërbimit. Megjithatë, problematika që solli nevojën për këtë mbështetje nuk është tejkaluar."

Paralajmërimi është i drejtpërdrejtë: "Çmimi i karburantit vazhdon të mbetet në nivele të larta dhe të ushtrojë presion të konsiderueshëm mbi kostot operative të shoqërive. Nëse kjo situatë vijon edhe gjatë muajit gusht 2026 dhe muajve në vijim, pa u shoqëruar me një mekanizëm kompensimi financiar, operatorët do të përballen me vështirësi serioze për garantimin e shërbimit në nivelin aktual."

Shoqata rendit edhe pasojat e mundshme nëse kostot mbeten të pambuluara: vështirësi në garantimin e vazhdimësisë normale të shërbimit, reduktim të numrit të mjeteve të vendosura në qarkullim, ulje të frekuencës së mjeteve në linja dhe rritje të intervaleve të pritjes për qytetarët, vështirësi në përmbushjen e detyrimeve financiare dhe operative të shoqërive, shtyrje të investimeve dhe të ndërhyrjeve për mirëmbajtjen e flotës, si dhe rrezik për përkeqësimin e cilësisë dhe standardeve të shërbimit.