ReklamëHapësirë reklame
ReklamëHapësirë reklame
Reklamë
Nuk ishte në xhaminë e San Diegos kur ranë të shtënat, por prokuroria e akuzon 17-vjeçaren Sarah Santiago se e transmetoi drejtpërdrejt masakrën dhe shpërndau shkrimet e sulmuesve. Tani përballet me tri akuza për vrasje të shkallës së parë, mijëra kilometra larg vendit të krimit.
Tri viktima, dy sulmues të vdekur dhe një e akuzuar që ndodhej në anën tjetër të Shteteve të Bashkuara. Kjo është skema e pazakontë e çështjes që po zhvillohet në Karolinë të Veriut, ku Sarah Santiago, 17-vjeçare, përballet me tri akuza për vrasje të shkallës së parë dhe një akuzë për marrëveshje kriminale për vrasje të shkallës së parë, lidhur me sulmin e armatosur ndaj xhamisë më të madhe të San Diegos.
Sipas prokurorisë, Santiago luajti rol kyç në sulm duke e transmetuar drejtpërdrejt atë dhe duke shpërndarë shkrimet e sulmuesve. Aktakuza pretendon se ajo ndihmoi dhe nxiti vrasjet duke rënë dakord dhe duke planifikuar para sulmit transmetimin e drejtpërdrejtë, duke e shpërndarë publikisht regjistrimin dhe duke publikuar një manifest që synonte të justifikonte sulmin. Ligji i Karolinës së Veriut për ndihmën dhe nxitjen lejon që një person të mbahet përgjegjës penalisht për një krim edhe nëse nuk i ka kryer vetë veprimet, dhe mbi këtë bazë prokurorët thonë se ajo mund të përgjigjet për tri vrasjet, edhe pse nuk ndodhej në Qendrën Islamike të San Diegos.
Prokurori i Qarkut Forsyth, Jim O'Neill, u shpreh në gusht se ligji i Karolinës së Veriut është i qartë në këtë pikë. Santiago nuk ka deklaruar ende qëndrimin e saj ndaj akuzave, tha të premten avokati i saj, Alan Doorasamy. Sipas tij, deri të enjten shteti nuk i kishte dorëzuar materialet e hetimit dhe, nëse do të jetë e nevojshme, ai do të paraqesë kërkesa për detyrimin e dorëzimit të tyre deri më 21 shtator, data e seancës së radhës.
Sulmi ndodhi më 18 maj. Sipas autoriteteve, Cain Clark, 17 vjeç, dhe Caleb Vazquez, 18 vjeç, hapën zjarr ndaj xhamisë më të madhe të San Diegos, duke vrarë Amin Abdullahun, Mansour Kaziha dhe Nadir Awad, të cilët u nderuan si heronj për veprimet që penguan vrasje të tjera. Sipas organeve të rendit, dy sulmuesit i dhanë fund jetës vetë.
Elementet e mbledhura nga hetimi vizatojnë profilin e një dhune të motivuar nga urrejtja. Prokurorët thonë se Santiago bleu dhe i dërgoi Vazquezit një emblemë Sonnenrad, të cilën sipas aktakuzës ai e mbante gjatë të shtënave. Sonnenrad konsiderohet simbol urrejtjeje neonazist dhe i supremacisë së bardhë. Autoritetet besojnë se sulmuesit shkëmbyen ideologji të radikalizuar, pjesë e së cilës gjendej në manifestin e gjetur nga policia, që përfshinte një gamë të gjerë racash dhe fesh. Zyrtarët thanë se në njërën nga armët e përdorura ishin gërvishtur fjalë urrejtjeje, ndërsa një letër vetëvrasjeje përmbante shkrime për krenari racore.
Gjatë ekzekutimit të tri urdhrave për kontroll në banesa të lidhura me sulmuesit, autoritetet gjetën mbi 30 armë, mes tyre pistoleta, pushkë gjuetie dhe automatike të shumta, një shigjetar, pajisje taktike, municion dhe pajisje elektronike.
Paralajmërimet kishin ekzistuar. Sipas dokumenteve gjyqësore, organet e rendit kishin paraqitur në vitin 2025 një urdhër urgjent mbrojtjeje kundër dhunës me armë, pas vendosjes së Vazquezit nën mbikëqyrje psikiatrike, për të sekuestruar armët në shtëpinë e prindërve të tij, në mes të shqetësimeve për sjelljen e dyshimtë të adoleshentit që idhullonte nazistët dhe autorët e vrasjeve masive. Një zyrtar federal i organeve të rendit tha për CNN se Vazquez kishte qenë në një program të shëndetit mendor deri një ditë para sulmit. Pamjet filmike e regjistruan atë duke dalë nga qendra në orën 20:00 të mbrëmjes paraardhëse, dhe në mëngjesin e sulmit nëna e tij mori një telefonatë nga punonjësit e qendrës që e njoftuan se djali i saj mungonte.
Edhe në familjen e sulmuesit tjetër alarmi ra herët. Shefi i Policisë së San Diegos, Scott Wahl, tha se nëna e Clarkut njoftoi policinë pasi gjeti një letër të dyshuar vetëvrasjeje të shkruar nga djali i saj, i cili ishte zhdukur bashkë me një burrë që e kishte njohur në internet dhe që ajo nuk e kishte parë kurrë më parë, të dy të veshur me uniforma kamuflazhi. Sipas shefit të policisë, ajo raportoi gjithashtu se disa armë mungonin nga shtëpia.
Sulmi ndaj xhamisë, sipas autoriteteve, do të ishte vetëm faza e parë. Sulmuesit planifikonin të kryenin vrasje masive në një tempull hebraik dhe të sulmonin nxënës afroamerikanë në një shkollë të mesme publike. Zyrtarë federalë të organeve të rendit thanë për CNN se ata mund të kenë ndalur sepse njëri prej tyre u plagos nga një roje e armatosur sigurie në xhami.
Çështja ka ngritur edhe pyetje juridike. Ronald Wright, profesor i së drejtës penale në Universitetin Wake Forest, e cilësoi rrethanën e ndjekjes penale të Santiagos në anën e kundërt të vendit nga Kalifornia si shumë të pazakontë për Karolinën e Veriut. Prokurorja e Qarkut San Diego, Summer Stephan, shpjegoi për CNN se Karolinës së Veriut i është dhënë përparësi për të udhëhequr ndjekjen penale sepse ligji atje lejon që një i mitur të akuzohet dhe të gjykohet që në fillim si i rritur në rrethana të caktuara, si në rastin e akuzave për vrasje, ndryshe nga ligji i Kalifornisë, që kërkon një seancë transferimi para një gjyqtari për të kaluar çështjen nga gjykata për të miturit në atë për të rritur.
Seanca e së hënës pritet të jetë e natyrës paraprake, tha Wright, i cili vlerësoi se vështirë se do të dalin shumë informacione të reja, pasi zyrtarët kanë publikuar tashmë aktakuzën dhe kanë bërë deklarata të mëparshme. Santiago mbetet e pafajshme derisa të provohet e kundërta nga gjykata.
Gurë kalldrëmi të shkulur nga Parku Rinia, gaz lotsjellës dhe mbi 100 të arrestuar: protestat kundër qeverisë në Shqipëri hynë në ditën e shtatë pa asnjë shenjë qetësimi. Kryeministri Rama i quan pjesë të një sulmi të koordinuar, ndërsa protestuesit fajësojnë policinë për dhunën.
