Tetori Rozë nis me 601 raste të reja, ndërsa Onkologjia në QKUK mbetet pa Avastin

Në Klinikën e Onkologjisë në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës (QKUK) mungon aktualisht Avastin (Bevacizumab), një bar që përdoret në raste të caktuara të kancerit metastatik të gjirit. Kjo ndodh pikërisht në ditët kur institucionet shtetërore hapën zyrtarisht muajin e ndërgjegjësimit për këtë sëmundje.

Fushata "Tetori Rozë" nisi më 1 tetor edhe në Kosovë, njëkohësisht me pjesën tjetër të botës. Ceremonia e hapjes u mbajt në Kuvendin e Kosovës, ku folën kryeministri Albin Kurti dhe ushtruesja e detyrës së Presidentes, Albulena Haxhiu.

Haxhiu u ndal te barra që sëmundja u vendos pacienteve dhe familjeve të tyre, duke theksuar rëndësinë e parandalimit, të diagnostikimit të hershëm dhe të trajtimit. "Sëmundja e kancerit mbetet një nga sfidat më të mëdha të shëndetësisë dhe një nga sprovat më të rënda në jetën e njeriut. Shumë prej nesh e njohin këtë përvojë përmes dikujt të dashur, sepse sapo një familjar diagnostikohet, kjo sëmundje bëhet brengë e një shtëpie të tërë. Bisedat ndryshojnë, planet lihen për më vonë dhe të afërmit mësojnë ta matin kohën nga një kontroll tek tjetri", tha ajo.

Ajo përmendi edhe shifrën që do të përsëritej gjatë gjithë ceremonisë: "Vitin e kaluar në Kosovë janë raportuar 601 raste të reja me kancer të gjirit. Secili rast ka hyrë në jetën e dikujt që deri atëherë kishte shqetësime të tjera: në punë, në shtëpi, plane të pambaruara për të ardhmen. Papritur, shumëçka duhej të preste".

Kurti e zbërtheu më tej këtë numër: nga 601 rastet e reja të vitit 2025, 592 janë te gratë dhe 9 te burrat. Sipas tij, tabloja e diagnostikimit ka ndryshuar ndjeshëm brenda pak vitesh. "Gjatë vitit 2025, në Kosovë janë raportuar 601 raste të reja të kancerit të gjirit, 592 te gratë dhe 9 te burrat. Deri në vitin 2022, shumica e rasteve të diagnozuara me kancer të gjirit ishin ose në fazën e tretë ose në të katërtën. Falë shtimit të pajisjeve diagnostikuese dhe fushatave ndërgjegjësuese nga Ministria e Shëndetësisë dhe në bashkëpunim me organizatat joqeveritare, në vitet 2023 dhe 2024 shumica e rasteve u diagnozuan në fazën e dytë ose të tretë. I njëjti trend është identifikuar edhe në vitin e kaluar 2025, kur mbi 53.4% e rasteve janë diagnozuar në stadet e hershme", deklaroi kryeministri.

Ai kujtoi se mamografia në shëndetësinë publike ofrohet falas që nga viti 2023 dhe u bëri thirrje qytetarëve të mos i lënë pas dore kontrollet. "Për këto raste, mundësitë për trajtim dhe shërim janë dukshëm më të mira. Zbulimi i hershëm është aq i rëndësishëm saqë shpëton jetë. Shqetësimet nuk duhet të injorohen dhe kontrollet nuk duhet të shtyhen apo të mundohen", tha Kurti.

Por zbulimi i hershëm është vetëm gjysma e rrugës. Klinika e Onkologjisë në QKUK, ku trajtohen pacientët me të gjitha llojet e kancerit, përfshirë kancerin e gjirit, vuan prej kohësh nga mungesa barnash, ashtu si edhe klinika të tjera. Përveç mungesës së Avastin, dy barna të tjera, Phesgo dhe Ribociclib, u siguruan dje, pas një periudhe kur nuk gjendeshin. Phesgo përdoret kryesisht për kancerin e gjirit HER2-pozitiv, ndërsa Ribociclib për kancerin e gjirit HR-pozitiv dhe HER2-negativ.