ReklamëHapësirë reklame
ReklamëHapësirë reklame
Reklamë
Presidenti panamez José Raul Mulino shkoi në Penonomé, një nga zonat më të goditura, dhe e quajti tërmetin me magnitudë 7,7 një fatkeqësi të madhe. Ndërkohë, mbi 80 pasgoditje kanë tronditur vendin dhe nuk është ende e qartë nëse ka të lënduar.
Me rrugë plotësisht të shembura në zonat më të goditura dhe me tokën që vazhdon të dridhet, Panamaja po përballet me pasojat e tërmetit më të fuqishëm që e ka goditur këtë vit. Presidenti José Raul Mulino mbërriti të premten në fund të pasdites në Penonomé, kryeqendrën e provincës Coclé, dhe u shpreh prerë: "Po përballemi me një fatkeqësi të madhe." Ai foli për rrugë "plotësisht të shembura" në zonat më të prekura, por nuk tha nëse ka viktima.
Toka nuk është qetësuar. Drejtori i Institutit të Gjeoshkencave në Universitetin e Panamasë, Néstor Luqué, tha se janë regjistruar më shumë se 80 pasgoditje, disa prej tyre me magnitudë 6. Shërbimi Gjeologjik i SHBA-së (USGS) raportoi gjithashtu një tërmet të dytë të fuqishëm, me magnitudë 6,6, pas një vargu lëkundjesh pasuese.
Bilanci njerëzor mbetet i paqartë. Drejtori i Sistemit Kombëtar të Mbrojtjes Civile, Omar Smith, citohet në mënyra të ndryshme: sipas njërit version, ai raportoi disa të lënduar, ndërsa sipas një versioni tjetër ai deklaroi se deri në atë moment nuk ishte sinjalizuar asnjë viktimë dhe se kishte vetëm dëme materiale.
Tërmeti i parë, me magnitudë 7,7, goditi të premten, më 9 tetor, në orën 12:56 me orën lokale. Sipas USGS-së, epiqendra ndodhej rreth 10 kilometra në jugperëndim të Pitaloza Arribas, një komunitet i largët në provincën Herrera, në pjesën qendrore e jugore të vendit. Hipoqendra ishte vetëm 10 kilometra thellë. Tërmetet e cekëta, deri në 70 kilometra thellësi, konsiderohen më të rrezikshme dhe më shkatërruese.
Lëkundja zgjati rreth një minutë dhe u ndie në gjithë vendin me 4,5 milionë banorë, si dhe në Kosta Rikën fqinje. Në kryeqytet, një qytet pak i mësuar me tërmete, ndërtesat u lëkundën dhe mijëra njerëz i braktisën godinat, duke dalë me vrap në rrugë.
Sipas Smithit, dëmet janë përqendruar në provincat qendrore Veraguas, Herrera dhe Los Santos. Ai përmendi shembje të pjesshme dhe çarje në katedralen e sheshit kryesor të distriktit, si dhe dëme në godinën e zyrës së guvernatorit dhe në hotelin Dos Continentes. Mediat lokale raportuan se në provincën Los Santos u shemb Kisha e San Atanasios, një ndërtesë e stilit kolonial e shpallur Trashëgimi Historike Kombëtare në vitin 1938.
Gazetarët në terren panë disa ndërtesa të shembura dhe shtëpi të çara në provincën Coclé, por edhe në Veraguas, ku u konstatuan dëme në fshatin e peshkatarëve Santa Catalina. Penonomé, që ndodhet rreth 130 kilometra larg epiqendrës, renditet mes zonave më të goditura.
Atje, arkëtarja 38-vjeçare Juana Alveo e përshkroi kështu momentin: "Ishte e tmerrshme, nuk e kishim përjetuar kurrë diçka të tillë. Vajza ime mbeti e bllokuar në shkollë. Falë Zotit, jemi mirë." Në Santiago de Veraguas, në qendër të vendit, punëtori i një fabrike, Luis Poveda, tha: "Jam i tronditur dhe nuk kam mundur ta kontaktoj familjen time."
Mësuesi 46-vjeçar Ariel Apolayo e quajti përvojën "çmenduri". "Menduam se [tërmeti] ishte i lehtë, por pastaj u ndie më fort, e akoma më fort. Makinat lëkundeshin", tregoi ai. Edhe në provincën Herrera, ku ndodhej epiqendra, frika ishte e njëjtë. "E ndjemë shumë fort. Na rrëzoi sendet në kuzhinë, por jemi mirë, megjithëse jemi shumë të frikësuar", tha me telefon 60-vjeçari Rosendo Domínguez. "Të gjithë janë jashtë, të frikësuar."
Para se të nisej drejt zonave të prekura, Mulino kishte bërë thirrje për qetësi dhe kishte njoftuar mbylljen e institucioneve publike në të gjithë vendin. Ministria e Arsimit pezulloi mësimin.
Tërmeti ngriti alarmin edhe përtej kufijve. Sistemi amerikan i paralajmërimit për cunami lëshoi një alarm se valë të rrezikshme mund të godisnin brenda tri orëve pjesë të brigjeve të Panamasë, Kolumbisë, Kosta Rikës, Ekuadorit, Perusë, Nikaraguas, Guatemalës, El Salvadorit dhe Meksikës. Rrezik u sinjalizua edhe për Havain. Paralajmërimi u hoq më vonë, të premten pasdite.
Kanali i Panamasë, rruga ujore që lidh Paqësorin me Atlantikun dhe nëpër të cilën kalon 5 për qind e tregtisë detare botërore, nuk pësoi dëme sipas raportimeve fillestare. Autoriteti i Kanalit njoftoi se ai funksiononte "normalisht", ndërsa ekipe të specializuara po inspektojnë instalimet. Aeroporti Ndërkombëtar Tocumen, një nga nyjet kryesore ajrore të Amerikës Latine, pezulloi përkohësisht operacionet dhe aktivizoi protokollet e evakuimit, ndërsa disa fluturime u devijuan drejt terminaleve të tjera si masë parandaluese, sipas Aeronautikës Civile. Aeroporti u rihap të premten pasdite.
Reagimet ndërkombëtare nuk vonuan. Presidentët e Kolumbisë, Ekuadorit dhe Guatemalës shprehën solidaritetin e tyre dhe gatishmërinë për të dërguar ndihmë nëse nevojitet. Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, shkroi në rrjetin X se Shtetet e Bashkuara qëndrojnë "në krah të popullit panamez" dhe njoftoi se, me kërkesë të Panamasë, po mobilizojnë "burime dhe personel".
Panamaja shtrihet përgjatë të ashtuquajturës "Unazë e Zjarrit", një vijë thyerjesh sizmike që rrethon Oqeanin Paqësor dhe ku ndodhin shumica e tërmeteve në botë. Goditja vjen pas tërmeteve shkatërruese në Venezuelë në qershor dhe në perëndim të Kolumbisë në gusht.
Gurë kalldrëmi të shkulur nga Parku Rinia, gaz lotsjellës dhe mbi 100 të arrestuar: protestat kundër qeverisë në Shqipëri hynë në ditën e shtatë pa asnjë shenjë qetësimi. Kryeministri Rama i quan pjesë të një sulmi të koordinuar, ndërsa protestuesit fajësojnë policinë për dhunën.
