Në orën 10:00 të mërkurën, në Hagë pritet të nisë shpallja e aktgjykimit ndaj Hashim Thaçit dhe tre komandantëve të tjerë të lartë të ish-UÇK-së, për të cilët prokuroria kërkon 45 vjet burgim. Avokati Tomë Gashi sqaron se vendimin e marrin vetëm tre gjyqtarë, ndërsa i katërti ka qenë vetëm rezervë.

Numërimi mbrapsht ka nisur në ekranet e mëdha të vendosura në qytete të ndryshme të Kosovës. Të mërkurën, në orën 10:00 në Hagë, pritet të nisë shpallja e aktgjykimit ndaj ish-Presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi, dhe tre komandantëve të tjerë të lartë të ish-Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, për akuza që datojnë nga konfliktit të viteve 1990 i zhvilluar për pavarësinë nga Serbia.
Pak ditë para vendimit, avokati Tomë Gashi ka sqaruar se mekanizmi i votimit brenda trupit gjykues është më i thjeshtë nga sa mendohet: vendosin tre gjyqtarë, ndërsa i katërti ka qenë vetëm rezervë. "Gjyqtari i katërt është rezervë, i cili i ka përcjellë të gjitha seancat, por në rast të ndonjë sëmundjeje ose diçka tjetër të njërit nga tre gjyqtarët, ai është aty. Mirëpo, ai nuk voton. Prandaj janë tre gjyqtarë, jo ky i katërti, që ka qenë gjyqtar kujdestar për arsye juridike dhe teknike", ka thënë Gashi në KosovaLive.
Sipas tij, gjyqtari rezervë i ka ndjekur të gjitha seancat dhe mund të zëvendësojë njërin nga tre gjyqtarët vetëm në rast të sëmundjes apo pamundësisë për të vazhduar procesin, por nuk merr pjesë në votimin për aktgjykim. Gashi ka shprehur bindjen se rezultati do të jetë lirim. "Duke e ditur situatën në Kosovë, duke e ditur situatën gjatë luftës, ne do të kemi aktgjykim lirues", ka deklaruar ai.
Prokurorët e Dhomave të Specializuara po kërkojnë dënime me 45 vjet burgim për Thaçin, 58 vjeç, dhe për tre komandantët e tjerë. Të akuzuarit i mohojnë të gjitha akuzat, ndërsa avokatët e tyre kanë kërkuar shpalljen e tyre të pafajshëm.
Akuzat ndaj Thaçit dhe komandantëve të tjerë përfshijnë persekutim, vrasje, torturë dhe zhdukje me forcë të shqiptarëve dhe serbëve të Kosovës gjatë dhe menjëherë pas kryengritjes së viteve 1998-99, që përfundimisht solli pavarësinë e Kosovës nga Serbia. Sipas prokurorisë, më shumë se 100 kundërshtarë politikë dhe persona të perceptuar si bashkëpunëtorë të forcave serbe të sigurisë u vranë gjatë një përpjekjeje të dhunshme të UÇK-së për marrjen e pushtetit politik.
Mbrojtja i quan akuzat të pabazuara dhe një përpjekje për ta rishkruar historinë. Avokatët e Thaçit kanë argumentuar se nuk kishte prova që ta lidhnin drejtpërdrejt atë me ndonjë prej krimeve të pretenduara, e as që ai kontrollonte komandantët e tjerë të UÇK-së.
Të shtunën, mijëra njerëz morën pjesë në një tubim në Prishtinë, duke kërkuar lirimin e të akuzuarve. Dhomat e Specializuara të Kosovës, me gjyqtarë dhe avokatë ndërkombëtarë, mbeten thellësisht jopopullore në vend. Nën presionin ndërkombëtar, Prishtina ra dakord në vitin 2015 për themelimin e tribunalit, i cili trajton rastet e krimeve të luftës sipas ligjit të Kosovës kundër ish-pjesëtarëve të UÇK-së. Për shkak të rrezikut të frikësimit të dëshmitarëve, shumë dëshmitarë të prokurorisë dëshmuan me dyer të mbyllura, gjë që e rriti mosbesimin e kosovarëve ndaj institucionit.
Edhe një aktgjykim lirues nuk do të nënkuptonte lirimin e menjëhershëm të Thaçit, pasi në një çështje të veçantë për ndërhyrje të pretenduar te dëshmitarët prokurorët kanë kërkuar ndaj tij një dënim prej gjashtë vjetësh burgim. Edhe këto akuza ai i mohon.
Sipas analistëve politikë, rezultati mund të ndikojë në marrëdhëniet e Kosovës me Perëndimin, veçanërisht me Shtetet e Bashkuara, dhe të krijojë tensione të reja me Serbinë, e cila nuk e njeh Kosovën si shtet të pavarur. Agon Maliqi, bashkëpunëtor i lartë jorezident në Qendrën për Europën të institutit Atlantic Council, vlerëson se një shpallje e pafajshme dhe lirim i Thaçit mund ta zhvendosë ekuilibrin e pushtetit në politikën e Kosovës drejt partisë së tij opozitare pro-perëndimore, ndërsa një dënim mund të largojë Kosovën edhe më shumë nga Perëndimi sesa nën kryeministrin Albin Kurti.
Gjyqi ka nxjerrë në pah se sa të freskëta mbeten kujtimet e luftërave ballkanike të viteve 1990. Varrimi i madh publik i javës së kaluar në Beograd për gjeneralin serb të Bosnjës, Ratko Mladiq, i cili vdiq ndërsa po vuante dënimin me burgim të përjetshëm për gjenocid, krime lufte dhe krime kundër njerëzimit, tregoi se opinioni publik mbetet i ndarë për ato luftëra.
Ministria e Mbrojtjes e Serbisë promovoi një dokumentar që lartëson korpusin e Prishtinës, njësinë dy komandantët e së cilës u dënuan në Hagë për krime lufte. Në premierën në Nish ishte i pranishëm edhe njëri prej tyre, Vlladimir Llazareviqi.

