Supremja rrëzon Ministrinë e Shëndetësisë: farmacistët jashtë specializimit në Biokimi Klinike

Një farmacist nuk bëhet biokimist klinik vetëm sepse ka studiuar disa elemente të biokimisë. Me këtë arsyetim, Gjykata Supreme e Kosovës ka rrëzuar dispozitën e Ministrisë së Shëndetësisë që u lejonte të diplomuarve me Master në Farmaci të aplikonin për specializim në Biokimi Klinike.

Kolegji i Gjykatës Supreme e aprovoi si të themeltë kërkesëpadinë e Shoqatës së Biokimistëve Klinikë të Kosovës dhe shpalli të paligjshme e shfuqizoi pikën C të Shtojcës 2 të Udhëzimit Administrativ nr. 02/2026 për Shkollimin Specialistik. Kjo pikë renditte fushat ku mund të specializojnë personat me Master në Farmaci. Përmes saj ishin ndryshuar kriteret për specializim në Biokimi Klinike, duke e zgjeruar rrethin e kandidatëve edhe te farmacistët, dhe pikërisht këtë ndryshim shoqata e kundërshtoi me padi administrative.

Gjykata e mori vendimin pasi shqyrtoi padinë, përgjigjen në padi, deklarimet e palëve dhe provat e administruara gjatë shqyrtimit gjyqësor publik, si dhe pasi analizoi dispozitat kushtetuese, ligjore e nënligjore që lidhen me çështjen. Përfundimi ishte se përfshirja e Biokimisë Klinike në listën e specializimeve për farmacistët është e papranueshme.

Në zemër të arsyetimit qëndron krahasimi i dy profesioneve. Sipas Gjykatës, Farmacia dhe Biokimia Klinike janë drejtime me objektiva studimi, kompetenca dhe profile profesionale të dallueshme. E para është e orientuar kryesisht drejt barnave, produkteve medicinale dhe përdorimit të tyre. E dyta merret me analizat laboratorike dhe me mbështetjen laboratorike të procesit diagnostik. Si rrjedhojë, thuhet në vendim, të dyja fushat kanë qëllime të ndryshme formimi, programe studimore me përmbajtje të ndryshme dhe orientim të ndryshëm në praktikën shëndetësore.

Gjykata theksoi se specializimi nuk mund të shihet i shkëputur nga formimi paraprak i kandidatit. Specializimi pasuniversitar në fushën e mjekësisë, sipas saj, është një formim i avancuar që ndërtohet mbi njohuritë dhe aftësitë e fituara gjatë studimeve universitare. Prandaj, lejimi i farmacistëve në këtë specializim nuk mund të justifikohet vetëm me disa lëndë të përbashkëta, si kimia, biologjia apo fiziologjia. Fakti që programi i Farmacisë përmban elemente të Biokimisë, sipas Gjykatës, nuk e shndërron farmacistin në biokimist klinik, dhe këtu vendimi vë theksin te dallimi ndërmjet aftësisë akademike dhe identitetit profesional.

Ministria e Shëndetësisë, sipas Gjykatës, nuk arriti të dëshmojë se kriteret u zgjeruan për shkak të ndonjë nevoje të përcaktuar shëndetësore. Gjykata paralajmëroi gjithashtu se një qasje e tillë mund të ndikojë në strukturën e tregut të punës dhe në mënyrën se si ofrohen shërbimet shëndetësore.

Ministria u gjet në shkelje edhe në aspektin procedural. Gjykata konstatoi se Udhëzimi Administrativ nr. 02/2026, në pjesën e shqyrtuar, bie ndesh me nenin 5 të Udhëzimit Administrativ nr. 03/2013 për Standardet e Hartimit të Akteve Normative. Çështja e specializimit, sipas saj, ishte tashmë e rregulluar me Udhëzimin Administrativ nr. 01/2023, ndaj çdo ndryshim duhej bërë duke ndryshuar dhe plotësuar atë akt, jo duke nxjerrë një udhëzim të ri.