Spanja në zgjedhje më 29 nëntor: kriza e banesave detyron Sánchezin të luajë kartën e fundit

Pedro Sánchez kishte premtuar për muaj të tërë se do ta përmbyllte mandatin katërvjeçar. Të hënën, nga Pallati Moncloa në Madrid, kryeministri spanjoll bëri të kundërtën: njoftoi zgjedhje të përgjithshme të parakohshme për më 29 nëntor, duke i afruar me rreth një vit votimet që ishin parashikuar për vitin 2027.

"Është koha që spanjollët të vendosin se çfarë të ardhmeje duan", tha Sánchez, pas një fundjave konsultimesh me këshilltarët e tij më të ngushtë.

Vendimi erdhi tri ditë pas një goditjeje në parlament. Të premten, ligjvënësit rrëzuan dy projektligje që synonin të frenonin krizën e banesave, një disfatë e rëndë për qeverinë e pakicës që Sánchez drejton përmes një koalicioni të brishtë të majtë, të krijuar në nëntor të vitit 2023.

Në rrugë, tensioni ishte rritur prej ditësh. Dhjetëra mijëra njerëz protestuan gjatë fundjavës në qytete të ndryshme të vendit, dhe në disa zona demonstratat përfunduan me përplasje me policinë. Në qendër të Madridit, protestuesit kanë ngritur kampe. Pakënaqësia shpërtheu pas dëbimit në shtator të një gruaje 87-vjeçare me aftësi të kufizuara nga apartamenti në Madrid ku jetonte që nga viti 1956.

Kostoja e papërballueshme e strehimit renditet tashmë si shqetësimi kryesor i votuesve spanjollë. Pikërisht këtë temë Sánchez duket se kërkon ta kthejë në fushëbetejën qendrore të fushatës, duke shpresuar se ajo mund të punojë në favor të tij.

Kryeministri e paraqiti votimin si një zgjedhje mbi drejtimin e vendit: nëse Spanja do t'i bashkohet asaj që ai e quajti "valë e së djathtës ekstreme", apo do të vazhdojë në rrugën e "hapjes, drejtësisë sociale dhe përgjegjësisë mjedisore". Ai shtoi se u beson votuesve spanjollë për të bërë këtë zgjedhje.

Shifrat, megjithatë, nuk janë në anën e tij. Sipas mesatares së sondazheve të përpiluar nga Politico Europe, Partia Popullore e qendrës së djathtë mbështetet nga 34 për qind e elektoratit, kundrejt 26 për qind për Partinë Socialiste të Sánchezit. Partia e djathtë ekstreme Vox parashikohet të marrë 18 për qind dhe ka gjasa të bëhet partnere e Partisë Popullore në një qeveri të ardhshme.

Sánchez hyn në këtë garë i lodhur nga disa fronte. Partia Socialiste është goditur nga një sërë rastesh korrupsioni, ndërsa këtë verë kryeministri u përball me kritika të ashpra për mënyrën si e menaxhoi krizën e vazhdueshme të migrantëve në Ceuta, enklavën spanjolle në Afrikën e Veriut. Edhe pse ka fituar reputacionin e një politikani që di të rikthehet nga situatat e vështira, rruga për ta kthyer këtë krizë në avantazh duket e pjerrët.

Ndikimi i votimit shkon përtej kufijve të Spanjës. Qeveria e Sánchezit është e fundit qeveri e madhe socialiste në Bashkimin Evropian, dhe vetë ai është bërë gjatë vitit të fundit një nga zërat më të ashpër perëndimorë kundër presidentit amerikan Donald Trump dhe kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu për konfliktet në Gaza dhe Iran. Një humbje më 29 nëntor do ta largonte nga vija e parë politike një nga kritikët kryesorë evropianë të Trumpit, ndërsa popullariteti i tij në vend ka rënë ndjeshëm.