Tregu amerikan i punës u ngadalësua ndjeshëm në shtator, me vetëm 29,000 vende të reja pune, rreth një e treta e asaj që prisnin ekonomistët. Raporti i fundit para zgjedhjeve të 3 nëntorit vjen ndërsa besimi i amerikanëve në ekonomi është në nivele rekord të ulëta.

Punëdhënësit amerikanë hapën vetëm 29,000 vende të reja pune në shtator, një shifër larg 90,000 vendeve që parashikonin ekonomistët. Departamenti i Punës i SHBA-së, në raportin e publikuar të premten, njoftoi gjithashtu se shkalla e papunësisë u ngjit në 4.2 për qind, nga 4.1 për qind në gusht.
Rënia është e dukshme edhe kur krahasohet me muajin paraardhës: në gusht ekonomia kishte shtuar 133,000 vende pune, sipas shifrës së rishikuar. Për më tepër, rishikimet e Departamentit të Punës hoqën gjithsej 60,000 vende pune nga të dhënat e korrikut dhe gushtit së bashku.
Edhe pagat tregojnë ngadalësim. Paga mesatare për orë ishte vetëm 3 për qind më e lartë se një vit më parë, rritja vjetore më e vogël që nga maji i vitit 2021.
Ku u humbën dhe ku u krijuan vende pune
Qeveritë federale, shtetërore dhe vendore shkurtuan 17,000 vende pune muajin e kaluar. Kompanitë e shërbimeve profesionale dhe të biznesit, që ofrojnë ekspertizë administrative dhe teknike, hoqën 9,000 vende.
Sektori i kujdesit shëndetësor krijoi 17,000 vende pune në shtator, por kjo është mezi gjysma e 33,000 vendeve që ky sektor ka shtuar mesatarisht çdo muaj gjatë vitit të fundit. Bradley Saunders, ekonomist në Capital Economics, shkroi se ngadalësimi i punësimit në shëndetësi mund të pasqyrojë vendimin e administratës Trump për të revokuar lejet e punës për 350,000 haitianë.
Ndërtimi shtoi 11,000 vende pune, ndërsa prodhimi industrial 9,000.
Rritja e papunësisë ka edhe një shpjegim tjetër: 485,000 persona hynë në fuqinë punëtore gjatë muajit dhe jo të gjithë gjetën menjëherë punë.
Dilema e Rezervës Federale
Të dhënat e reja mund ta rikthejnë vëmendjen e Rezervës Federale te punësimi, pasi njëri nga dy mandatet e bankës qendrore është arritja e punësimit maksimal. Në javët e fundit, shumë zyrtarë të Fed-it kanë deklaruar se përqendrimi i tyre kryesor është lufta kundër inflacionit. Me një treg pune që duket më i dobët, Fed-i mund të jetë më i prirur ta mbajë të pandryshuar normën e tij kryesore të interesit në mbledhjen e muajit të ardhshëm, në vend që ta rrisë.
Megjithatë, papunësia mbetet e ulët dhe inflacioni ka qëndruar mbi objektivin prej 2 për qind të bankës qendrore për më shumë se pesë vjet, ndaj shqetësimi për çmimet e larta mbetet në plan të parë.
Tregjet reaguan shpejt. Kontratat e së ardhmes për indekset S&P 500 dhe Nasdaq e zgjeruan rritjen pas publikimit të të dhënave, ndërsa rendimentet e obligacioneve të Thesarit ranë. Rendimenti i obligacionit dhjetëvjeçar zbriti në 5.17 për qind, nga 5.24 për qind një ditë më parë.
Një treg që reziston, por një publik i pakënaqur
Tregu amerikan i punës ka treguar qëndrueshmëri përballë një vargu goditjesh: luftërat tregtare, inflacioni i vazhdueshëm, normat e larta të interesit dhe një konflikt me Iranin që ka shtyrë lart çmimet e energjisë. Pas një viti 2025 shumë të dobët, tregu është rimëkëmbur.
Amerikanët e zakonshëm, megjithatë, mbeten të pakënaqur. Një sondazh i Qendrës për Kërkime të Çështjeve Publike Associated Press-NORC, i publikuar të enjten, tregon se vetëm 17 për qind e të rriturve në SHBA e miratojnë mënyrën si presidenti Donald Trump po e trajton koston e jetesës, ndërsa vetëm 26 për qind miratojnë menaxhimin e tij të ekonomisë në përgjithësi, një nivel i ri më i ulët.
Sipas indeksit të Conference Board, një qendër studimesh e biznesit, besimi i konsumatorëve amerikanë ra këtë muaj në nivelin më të ulët në më shumë se një dekadë. Mbi 28 për qind e të anketuarve presin më pak vende pune pas gjashtë muajsh, dyfishi i 14 për qindëshit që presin më shumë.
Edhe indeksi i besimit të punonjësve i faqes së punësimit Glassdoor ra muajin e kaluar në nivelin më të ulët që nga fillimi i regjistrimeve në vitin 2016, rekordi i tretë negativ këtë vit. "Besimi i punonjësve ka vazhduar të gërryhet pa pushim gjatë vitit të fundit, ndërsa punëtorët bëhen gjithnjë e më të shqetësuar për gjithçka, nga pushimet nga puna te inteligjenca artificiale", tha kryeekonomisti i Glassdoor, Daniel Zhao.
Një matës i Departamentit të Punës për punësimet bruto ka mbetur i ngecur për më shumë se dy vjet. Ekonomistët e përshkruajnë situatën si një treg me "pak punësime, pak largime nga puna". Në gusht, i papuni mesatar kishte qenë pa punë për më shumë se gjashtë muaj, periudha mesatare më e gjatë që nga shkurti i vitit 2022.
Raporti i së premtes është i fundit para zgjedhjeve të 3 nëntorit, të cilat do të përcaktojnë nëse republikanët e presidentit Trump do ta ruajnë kontrollin e plotë të Kongresit.
Gurë kalldrëmi të shkulur nga Parku Rinia, gaz lotsjellës dhe mbi 100 të arrestuar: protestat kundër qeverisë në Shqipëri hynë në ditën e shtatë pa asnjë shenjë qetësimi. Kryeministri Rama i quan pjesë të një sulmi të koordinuar, ndërsa protestuesit fajësojnë policinë për dhunën.

