ReklamëHapësirë reklame
ReklamëHapësirë reklame
Reklamë
Ideja e presidentit serb Aleksandar Vuçiq për ndryshimin e rrjedhës së lumit Ibër ka nxjerrë në skenë Uashingtonin dhe Brukselin, ndërsa kryeministri shqiptar Edi Rama e cilëson të pabazë çdo pretendim serb mbi burimet natyrore të Kosovës.
Deklarata e presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiq, për mundësinë e ndryshimit të rrjedhës së lumit Ibër ka tërhequr reagimin e Shteteve të Bashkuara. Në një përgjigje për Radion Evropa e Lirë, Departamenti amerikan i Shtetit theksoi se paqja dhe stabiliteti në Ballkanin Perëndimor mbeten prioritete të Uashingtonit.
"Normalizimi i marrëdhënieve ndërmjet Serbisë dhe Kosovës është pjesë e domosdoshme e këtij procesi", tha një zëdhënës i Departamentit të Shtetit.
Vuçiqi kishte deklaruar më 9 gusht se autoritetet serbe po shqyrtojnë me ekspertë mundësinë e ndryshimit të rrjedhës së Ibrit, duke e lidhur këtë me rrënimin e shtëpive dhe vilave të serbëve pranë Liqenit të Ujmanit, në veri të Kosovës. Deklarata e tij nxiti reagime të ashpra nga zyrtarët në Kosovë dhe u pasua nga një përplasje publike ndërmjet zyrtarëve të Shqipërisë dhe Serbisë.
Në Bruksel, Komisioni Europian nuk dha një vlerësim të drejtpërdrejtë nëse deklaratat e presidentit serb mund të ndikojnë në procesin e integrimit të Serbisë në Bashkimin Europian. Gjatë një konference për media, zëdhënësja e BE-së për çështjet e jashtme, Annita Hipper, u pyet nga gazetari i Euronews, Luca Bertuzzi, nëse deklarata të tilla mund të sjellin pasoja për rrugëtimin europian të Serbisë. Hipper nuk e komentoi drejtpërdrejt këtë pikë, por e ktheu përgjigjen te dialogu Kosovë–Serbi dhe procesi i normalizimit.
"Pra, do të filloj me çështjen kryesore në fjalë, e cila është se deklaratat e bëra – duke përfshirë ato për ndryshimet e mundshme të rrjedhës së lumit dhe veprimet – nuk e mbështesin objektivin për të pasur një marrëdhënie normale midis Kosovës dhe Serbisë. Kjo mund të arrihet vetëm përmes dialogut, dhe gjithashtu kujtojmë se përparimi në dialogun midis Beogradit dhe Prishtinës është një parakusht që secila palë të përparojë në rrugën europiane", deklaroi Hipper.
Gazetari e shtroi sërish pyetjen për pasojat në integrimin e Serbisë, duke sjellë në vëmendje një qëndrim të mëparshëm të Komisionit Europian për Shqipërinë. Ai iu referua reagimit të BE-së ndaj protestave lidhur me një projekt ndërtimi në Zvërnec, kur Komisioni kishte paralajmëruar se vazhdimi i projektit mund të kishte pasoja për procesin e integrimit europian. Në atë rast, zëdhënësja e Komisionit Europian, Ariana Podesta, kishte thënë se nuk dëshironin të spekulonin për ndikimin e çështjes në zgjerim. "Nëse themi një gjë për një rast, nuk mund të them të njëjtën për rastin tjetër, sepse situatat janë të ndryshme", kishte deklaruar Podesta.
Ndërkohë, kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, iu kundërpërgjigj hapur retorikës së Beogradit. Përmes rrjetit social X, ai theksoi se Kosova ka të drejtë të vendosë vetë për të ardhmen e saj dhe se burimet e saj natyrore nuk i takojnë Serbisë.
"Territori i Republikës së Kosovës nuk është territor serb dhe burimet natyrore që ndodhen brenda tij nuk janë burime të Republikës së Serbisë", shkroi Rama.
"Kosova është shtet më vete. Shqiptarët e Kosovës janë shqiptarë të Kosovës. Ata kanë Republikën e tyre, institucionet e tyre dhe të drejtën për të përcaktuar të ardhmen e tyre. Ne gjithmonë do të qëndrojmë në mbështetje të kësaj të drejte", shtoi ai. Rama kritikoi gjithashtu përmendjen e vazhdueshme të një projekti të "Shqipërisë së Madhe" në Beograd sa herë që Tirana flet për Kosovën, duke thënë se Shqipërisë nuk i nevojitet një agjendë e tillë për ta mbështetur Kosovën.
Në krah të kësaj përplasjeje diplomatike, ministrja e Shtetit dhe kryenegociatorja e Shqipërisë për negociatat me Bashkimin Evropian, Majlinda Dhuka, iu përgjigj ministrit serb për Integrim Evropian, Nemanja Staroviq, lidhur me debatin për Ibrin. Në një reagim në rrjetet sociale, ajo kundërshtoi idenë që uji të përdoret si instrument i presionit politik: "lumi rrjedh përpara. Po ashtu edhe historia".
Dhuka kritikoi referencat e zyrtarit serb ndaj Rezolutës 1244, duke e cilësuar leximin e saj selektiv. "Metaforë e këndshme, me një të metë të vogël strukturore: ajo mbështetet mbi një lexim aq selektiv të Rezolutës 1244, saqë bëhet dhe vetë porsi një kështjellë prej rëre", shkroi ajo. Sipas Dhukës, Rezoluta 1244 nuk e rivendosi sovranitetin serb mbi Kosovën, por vendosi administrimin ndërkombëtar dhe hapi një proces politik për statusin e saj. Ajo iu referua edhe opinionit të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë për shpalljen e pavarësisë së Kosovës, duke theksuar se ai nuk u konsiderua shkelje e së drejtës ndërkombëtare, dhe kundërshtoi krahasimet mes Kosovës dhe Ukrainës, ndërsa insistoi se kufijtë nuk duhet të ndryshohen me forcë.
"Shqipëria nuk ka absolutisht asnjë pretendim territorial ndaj Serbisë, dhe as ndonjë agjendë për ndonjë gjë 'Më të Madhe', përveç një Evrope të Madhe, me Shqipërinë, Kosovën dhe, po, edhe Serbinë, së bashku brenda saj", theksoi Dhuka. Ajo shtoi se Asociacioni i Komunave me Shumicë Serbe duhet trajtuar në kuadër të dialogut, por njëkohësisht duhet të përmbushen edhe obligimet e Serbisë, dhe e mbylli reagimin te vetë Ibri: "Ibri duhet të mbartë ujin, jo pakënaqësi gjeopolitike. Dhe nëse vërtet duam ta ndërtojmë së bashku të ardhmen tonë evropiane, ekziston një themel ndërtimi dukshëm më i fortë se rëra: REALITETI".
Lumi Ibër kalon nëpër Mal të Zi, Serbi dhe Kosovë dhe furnizon edhe Liqenin e Ujmanit.
Mbetet e paqartë kronologjia e plotë e ngjarjes: ndërsa deklarata e Vuçiqit datohet më 9 gusht dhe konferenca për media në Bruksel më 11 gusht 2026, njëri prej burimeve e vendos zhvillimin brenda vitit 2025.
Dy burra nga fshati Sinë dyshohet se u përplasën me dhunë me dy policë ndërsa po shoqëroheshin në komisariat. Në të njëjtin bulevard të Peshkopisë, një 36-vjeçar u kap me thikë dhe shufër metalike.
