Presidenti i Guatemalës konfirmoi se vendi i tij ka pranuar rreth 2.284 shtetas meksikanë të dëbuar nga SHBA-ja këtë vit — një praktikë që Meksika e ka kundërshtuar zyrtarisht dhe që ekspertët e të drejtave të njeriut e cilësojnë taktikë frikësimi.

Shtetet e Bashkuara kanë dërguar rreth 2.300 shtetas meksikanë në Guatemalë, pavarësisht kundërshtimeve të qeverisë meksikane, teksa presidenti Donald Trump intensifikon dëbimet e emigrantëve.
Presidenti guatemalas, Bernardo Arevalo, konfirmoi të mërkurën se vendi i tij ka pranuar këtë vit rreth 2.284 shtetas meksikanë të dëbuar nga SHBA-ja. Sipas tij, ata mbërrijnë me avionët që sjellin edhe qytetarë guatemalas të kthyer. "Ata po mbërrijnë me avionë që transportojnë qytetarë guatemalas të kthyer", tha Arevalo në një konferencë për shtyp.
Arevalo shpjegoi se personat e dëbuar nuk mbeten në Guatemalë, por kalojnë në tranzit. "Në koordinim me qeverinë meksikane, ajo që kemi bërë është t'i sjellim ata në tranzit, në mënyrë që të mund t'i kthejmë në territorin meksikan brenda 24 orëve nga mbërritja e tyre në vend", tha ai, duke shtuar se kostot mbulohen nga qeveria meksikane ose ajo amerikane.
Dëbimet drejt vendeve të treta janë bërë një prirje në rritje nën administratën Trump, e cila ka dërguar emigrantë dhe azilkërkues në shtete me të cilat ata mund të mos kenë asnjë lidhje. Zakonisht, administrata amerikane i ka justifikuar këto dëbime me argumentin se emigrantët nuk mund të kthehen në vendet e tyre të origjinës — një arsyetim që nuk qëndron në rastin e Meksikës, e cila i ka pranuar vazhdimisht dëbimet nga SHBA-ja.
Meksika e ka bërë të qartë kundërshtimin e saj. "Qeveria meksikane ka shprehur kundërshtimin e saj për këtë praktikë para autoriteteve amerikane dhe ka ritheksuar se çdo qytetar meksikan ka të drejtë të hyjë në vend", thuhet në një deklaratë të Ministrisë së Punëve të Jashtme të Meksikës, të lëshuar të enjten. Pas një takimi me zyrtarë guatemalas të martën, ministria theksoi se dy vendet bashkohen nga vlera të përbashkëta, përfshirë sigurinë e përbashkët dhe "lëvizshmërinë njerëzore me dinjitet".
Guatemala nuk është i vetmi vend që ka pranuar shtetas meksikanë nga SHBA-ja muajt e fundit. Janë raportuar edhe raste kur meksikanë janë transportuar drejt Hondurasit. Arturo Trejo, një meksikan i dëbuar në Honduras, tregoi për televizionin Telemundo se u dërgua pa asnjë shpjegim. "Nuk na thanë asgjë, thjesht të hipnim në avion", tha ai.
Instituti Kombëtar i Migracionit i Meksikës (INM) i tha agjencisë Associated Press se SHBA-ja e ka justifikuar praktikën si një formë frenimi. "Arsyeja është se Shtetet e Bashkuara duan t'i pengojnë ata të rikalojnë sërish në territorin e tyre", theksoi INM-ja.
Departamenti i Sigurisë Kombëtare i SHBA-së (DHS), nga ana e tij, iu përgjigj pyetjeve për këtë praktikë duke thënë se po përdorte "të gjitha opsionet e ligjshme për të kryer operacionin më të madh të dëbimeve në histori, ashtu siç premtoi presidenti Trump".
Kritikët i kanë cilësuar këto dëbime drejt vendeve të treta si një formë ndëshkimi, që i lë emigrantët dhe azilkërkuesit të bllokuar larg shtëpisë. Shumë ekspertë të të drejtave të njeriut i shohin ato si taktikë frikësimi. "Ajo që po shohim duket pjesë e një tendence më të gjerë drejt një politike shumë të ashpër migratore të SHBA-së, ku kërkojnë të mbjellin terror dhe frikë te emigrantët me çdo kusht", tha Ana Maria Mendez, drejtore për Amerikën Qendrore në organizatën për të drejtat e emigrantëve WOLA, për agjencinë Reuters.
Invalidët e UÇK-së, familjarët e dëshmorëve dhe të të zhdukurve, si dhe viktimat e dhunës seksuale gjatë luftës që jetojnë jashtë vendit lirohen nga tarifat për dokumente. Vendimi i MPJD-së është në fuqi që nga 14 tetori 2026.

