Një dosje me 30 milionë euro dëm të pretenduar dhe pronat shoqërore të Veternikut e Llapnasellës në qendër: Gjykata e Apelit po shqyrton ankesat kundër aktgjykimit që liroi Azem Sylën dhe dënoi nëntë të pandehur të tjerë.

Dosja e njohur si “Toka”, një nga rastet më të mëdha të pronave shoqërore në Kosovë, ka kaluar në duart e Gjykatës së Apelit. Kolegji po shqyrton ankesat kundër aktgjykimit të shkallës së parë, me të cilin Azem Syla ishte liruar nga akuzat, ndërsa nëntë të pandehur të tjerë ishin dënuar me gjithsej 39 vjet burgim dhe 260 mijë euro gjobë.
Në seancë, mbrojtësi i Azem Sylës, avokati Besnik Berisha, i kërkoi kolegjit të refuzojë ankesën e Prokurorisë Speciale dhe të vërtetojë aktgjykimin e Gjykatës Themelore në Prishtinë. Sipas mbrojtjes, vendimi lirues qëndron mbi dëshmitë e 32 dëshmitarëve dhe mbi provat materiale të administruara gjatë procesit, mes tyre materialet e listuara në aktakuzë, raportet e përgjimeve, dokumentet e institucioneve publike për transferimin e pronave, si edhe deklaratat dhe mbrojtjen e të pandehurve.
Mbrojtja shkoi edhe më tej, duke pretenduar se dëshmitari i parë i këtij procesi kishte qenë i porositur nga Agjencia e Sigurisë dhe Inteligjencës së Serbisë, BIA. Kjo mbetet një pretendim i palës mbrojtëse, i paravërtetuar nga gjykata.
Rasti lidhet me dyshimet për tjetërsimin e kundërligjshëm të pronave shoqërore në Veternik dhe Llapnasellë. Sipas Prokurorisë Speciale, të akuzuarit kishin bashkëpunuar, secili me një rol të caktuar, për t’ia marrë Kosovës pronat përmes falsifikimit të vendimeve dhe dokumenteve zyrtare, mashtrimit, pastrimit të parave dhe veprimeve korruptive. Dëmi i pretenduar nga Prokuroria arrinte rreth 30 milionë euro, ndërsa Azem Syla akuzohej si organizues dhe drejtues i grupit.
Aktakuza ngrihej mbi një grup të gjerë veprash penale: krim të organizuar, pastrim parash, mashtrim në bashkëkryerje, keqpërdorim të pozitës apo autoritetit zyrtar, marrje të ryshfetit, nxjerrje të kundërligjshme të vendimeve gjyqësore, legalizim të përmbajtjes së pavërtetë dhe shmangje nga tatimi.
Më 26 dhjetor 2024, Gjykata Themelore në Prishtinë e liroi Azem Sylën nga akuzat për krim të organizuar, mashtrim dhe shtytje në kryerjen e veprës penale të keqpërdorimit të pozitës apo autoritetit zyrtar. Nga akuzat u liruan edhe Gazmend Gashi, Avni Maxhuni, Elheme Uka, Lumnije Sopjani, Nurtene Brajshori, Sami Maqedonci, Ndue Palushi dhe Ramadan Mavraj.
Nga ana tjetër, Shaban Syla dhe Shpresim Uka u dënuan me nga shtatë vjet burgim dhe nga 50 mijë euro gjobë. Ramadan Uka dhe Artan Vila marrën nga pesë vjet burgim dhe nga 40 mijë euro gjobë, ndërsa Lubisha Vujoviq dhe Vidosav Novakoviq me nga katër vjet burgim dhe nga 20 mijë euro gjobë. Avdyrrahman Brajshori u dënua me tre vjet burgim dhe 30 mijë euro gjobë, Ilaz Syla me tre vjet burgim dhe 10 mijë euro gjobë, ndërsa Sabedin Haxhiu me një vit burgim për keqpërdorim të pozitës apo autoritetit zyrtar.
Prokuroria Speciale e ka kundërshtuar aktgjykimin lirues, ndërsa mbrojtja e Azem Sylës kërkon që Apeli ta lërë në fuqi vendimin e shkallës së parë. Nuk dihet ende kur do të shpallet vendimi i Gjykatës së Apelit. Të gjithë personat e përmendur prezumohen të pafajshëm derisa nuk ka vendim përfundimtar të gjykatës.
Pas vitesh pritjeje, mosmarrëveshja për qindra miliona euro të paguara nga buxhetet komunale arriti në fazën e parë dëgjimore. Drejtori ekzekutiv i AKK-së, Sazan Ibrahimi, thotë se niveli qendror as që u paraqit.

