Raportuesi i OKB-së: Sulmet amerikane ndaj varkave, "krime kundër njerëzimit"

Një varkë e shpejtë, një video me cilësi të dobët dhe katër të vrarë pa emër: kështu u mbyll të shtunën sulmi i fundit amerikan në Karaibe. Një ditë më vonë, raportuesi special i Këshillit të OKB-së për të Drejtat e Njeriut, Ben Saul, publikoi një shënim informues në rrjetet sociale ku shkon më larg se çdo vlerësim i mëparshëm: sipas tij, ka "baza të arsyeshme për të besuar" se sulmet amerikane ndaj varkave që dyshohet se transportonin drogë në Paqësor dhe në Karaibe "përbënin krime kundër njerëzimit".

Fushata e sulmeve zhvillohet që nga shtatori i vitit 2025, me arsyetimin e deklaruar se po ndalet trafikimi i drogës me rrugë detare drejt Shteteve të Bashkuara. Dhjetëra sulme kanë vrarë mbi 230 persona. I fundit, të shtunën, mori jetën e katër njerëzve në Karaibe.

OKB-ja, së bashku me disa organizata për të drejtat e njeriut, avokatë dhe ekspertë të së drejtës ndërkombëtare, i kishte cilësuar tashmë bombardimet si "vrasje jashtëgjyqësore". Saul e çoi vlerësimin një hap më tej. Në shënimin e tij, ai shkroi se, përveç "vrasjeve seriale jashtëgjyqësore", sulmet ishin "në shkelje të së drejtës për jetë, të paarsyetueshme në vetëmbrojtje kombëtare ose personale apo sipas së drejtës ndërkombëtare humanitare, së drejtës ndërkombëtare të detit, konventave për shtypjen e narkotikëve ose së drejtës ndërkombëtare kundër terrorizmit".

Ai shtoi: "Ka baza të arsyeshme për të besuar se 68 sulmet e raportuara që vranë 223 njerëz përbënin krime kundër njerëzimit të vrasjes sipas së drejtës ndërkombëtare zakonore."

Shifrat nuk përputhen plotësisht mes numërimeve. Raporti i Saulit citon 68 sulme me 223 të vrarë, ndërsa nuk është e qartë sa kohë më parë janë përditësuar këto të dhëna. Numërimet e organizatave si Washington Office on Latin America e vendosin bilancin në 234 të vdekur në 66 sulme.

Nga ana amerikane, Komanda Jugore e SHBA-së, e cila i ka koordinuar sulmet, njoftoi të shtunën, krahas një videoje me cilësi të dobët, se kishte "ekzekutuar një goditje vdekjeprurëse, kinetike ndaj një anijeje të shpejtë që operonte përgjatë rrugëve të njohura të narkotrafikut në Karaibe. Inteligjenca e konfirmuar zbuloi përfshirjen aktive të anijes në narkotrafik. Operacioni vrau katër narko-terroristë". Ashtu siç ka ndodhur rregullisht në njoftime të tilla, pala amerikane nuk i identifikoi viktimat dhe nuk dha detaje për informacionet e pretenduara të inteligjencës që gjoja vërtetonin përfshirjen e tyre në trafikun e drogës.

Raporti i raportuesit special hedh poshtë pretendimin e presidentit amerikan, Donald Trump, të bërë para Kongresit, se goditjet përbënin "vetëmbrojtje" ndaj "organizatave të përcaktuara terroriste". Saul shkroi se ekuipazhet nuk ishin "të armatosura ushtarakisht dhe të pajisura me qëllimin dhe kapacitetin për të nisur sulme ushtarake" kundër Shteteve të Bashkuara. "Edhe duke supozuar se anijet dhe ekuipazhet e sulmuara ishin pjesëtarë të grupeve kriminale të listuara si terroriste, organizata të tilla nuk kanë ndërmarrë asnjë 'sulm të armatosur' ndaj Shteteve të Bashkuara për të aktivizuar një të drejtë vetëmbrojtjeje", shtoi ai.