Kreu i Odës Ekonomike të Kosovës paralajmëron se ndalimi i prodhimit të qumështit mund t'i lërë pa punë mijëra punëtorë dhe t'i detyrojë fermerët të humbin bagëtinë, teksa akuzon institucionet për mostrajtim të drejtë të produkteve vendore.

Prodhuesit vendorë të qumështit në Kosovë janë vënë në qendër të një përplasjeje mes biznesit dhe institucioneve shtetërore. Kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës (OEK), Lulzim Rafuna, ka kritikuar ashpër Ministrinë e Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural dhe Agjencinë e Ushqimit dhe Veterinarisë (AUV) për mënyrën se si, sipas tij, po trajtohet sektori vendor i qumështit.
Në një konferencë për media, Rafuna tha se prodhuesit po përballen me vështirësi të mëdha dhe se vendi është "mbytur" nga importi. Ai u kërkoi institucioneve të tregohen të kujdesshme dhe të shmangin masat që, sipas tij, mund të dëmtojnë imazhin e produkteve vendore dhe të krijojnë frikë te blerësit.
"Është një situatë e padrejtë që po trajtohen prodhimet tona, për shkak se ky është një zinxhir i tërë që i përfshin. Ne gjithmonë kemi kërkuar që të mbështeten, edhe ashtu kemi pak prodhime që prodhohen në Kosovë dhe na ka mbytur importi. Nëse i krahasojmë me vitet e mëparshme, nga viti 2022 mbi 1 miliard është rritur importi, ndërsa eksporti ka mbetur në vlera të njëjta. Deficiti tregtar nga 18.6 për qind në 2022 është tkurrur në 14.4 për qind", deklaroi ai.
Thirrjen ndaj institucioneve ai e formuloi si urgjente: "Kërkojmë me urgjencë nga institucionet e vendit, nga AUV-i, por edhe nga Ministria e Bujqësisë, që të mos marrin veprime që prishin imazhin dhe krijojnë panik te konsumatorët."
Sipas Rafunës, prodhimet vendore janë një segment i rëndësishëm i ekonomisë së vendit dhe, përkundër konkurrencës së produkteve të importuara, kanë arritur të përmbushin standarde të larta. "Produktet e Kosovës prodhohen me standarde më të larta, produkte që jam dëshmitar që i bëjnë konkurrencë produkteve që prodhohen që 100 vjet, jo vetëm në tregun rajonal, por edhe evropian. Nuk meritojnë këtë trajtim. Kërkojmë që të subvencionohen e të mbrohen. Janë një segment shumë i rëndësishëm ekonomik", theksoi ai.
Kreu i OEK-ut paralajmëroi edhe për pasojat e mundshme në punësim. Sipas tij, ndalimi i prodhimit të qumështit mund të lërë pa punë mijëra punëtorë, ndërsa fermerët rrezikojnë të detyrohen të humbin bagëtinë e tyre për shkak të mungesës së tregut për prodhimet e tyre.
Rafuna këmbënguli gjithashtu se Kosova ka kapacitete t'i eksportojë produktet e veta edhe në tregun e Bashkimit Evropian. Por, sipas tij, AUV-i nuk ka ofruar ndihmën e nevojshme në procesin e certifikimit që do t'i njihte produktet kosovare dhe do t'ua lehtësonte depërtimin në tregun evropian.
Në përfundim, ai u kërkoi institucioneve që, në vend të veprimeve që dëmtojnë prodhuesit, të ofrojnë mbështetje më të madhe për sektorin vendor — përfshirë subvencionimin, mbrojtjen e prodhimit dhe krijimin e mundësive për eksport.
Familjet që aplikojnë vonë humbin muaj mbështetjeje, sepse subvencioni për faturat e rrymës nis vetëm nga muaji i aprovimit. Aplikimi për programin 2026-2027 është i hapur deri më 31 mars 2027.

