Projektligj në SHBA: Pentagoni të skanojë armët ruse e kineze në Ballkan, edhe në Kosovë

Qendra Humanitare Ruse në Nish, e cila prej vitesh ngre pikëpyetje në institucionet perëndimore të sigurisë, është veçuar me emër në një projektligj të ri në Dhomën e Përfaqësuesve të Shteteve të Bashkuara. Nisma synon të nxjerrë në dritë të gjitha lidhjet ushtarake, të sigurisë dhe të inteligjencës që vendet e Ballkanit kanë me Rusinë dhe Kinën, por edhe me SHBA-në e NATO-n. Kosova është një nga tetë vendet që përfshihen.

Dokumenti mban emrin Akti i Bashkëpunimit për Sigurinë në Ballkan dhe u prezantua më 5 tetor nga dy kongresmenë: Ritchie Torres nga Nju Jorku dhe Joe Wilson nga Karolina e Jugut. Projektligji është regjistruar me kodin HR 10748 dhe i është përcjellë Komitetit për Punë të Jashtme të Dhomës së Përfaqësuesve.

Mekanizmi që propozohet është i qartë. Sekretari i Mbrojtjes i SHBA-së, me pëlqimin e Sekretarit të Shtetit, do të duhej t'i dorëzonte Kongresit një raport gjithëpërfshirës brenda 180 ditëve nga hyrja e mundshme në fuqi e ligjit. Analiza do të shtrihej në Bosnjë e Hercegovinë, Serbi, Kroaci, Mal të Zi, Kosovë, Shqipëri, Maqedoni të Veriut dhe Slloveni.

Pjesa më e ndjeshme ka të bëjë me Moskën dhe Pekinin. Pentagonit i kërkohet të hartojë një listë të sistemeve të armëve, pajisjeve ushtarake dhe teknologjisë ruse e kineze, me vlerë të paktën një milion dollarë secila, që vendet e rajonit i kanë blerë ose marrë që nga viti 2012. Institucionet amerikane do të duhej të dokumentonin po ashtu stërvitjet ushtarake, trajnimin e forcave të sigurisë, marrëveshjet e nënshkruara dhe çdo formë bashkëpunimi në fushën e inteligjencës me dy fuqitë.

Një kapitull i veçantë i raportit do të vlerësonte se çfarë pasojash ka ky bashkëpunim për interesat e sigurisë së SHBA-së, të NATO-s dhe të shteteve që kufizohen me vendet e analizuara.

Qendra në Nish merr trajtim më vete. Sipas propozimit, Pentagoni do të duhej të shqyrtonte operacionet e saj, ndikimin që ushtron dhe koordinimin e mundshëm me agjencitë ruse të inteligjencës. Institucionet perëndimore të sigurisë e kanë ndjekur këtë qendër për vite me radhë, për shkak të paqartësive rreth natyrës së aktiviteteve të saj dhe lidhjeve me strukturat shtetërore ruse.

Vëzhgimi, megjithatë, nuk kufizohet te ndikimi rus e kinez. Projektligji parashikon edhe mbledhjen e të dhënave për pajisjet ushtarake amerikane të dërguara në rajon që nga viti 2012, për ushtrimet e përbashkëta, për marrëveshjet e sigurisë dhe për bashkëpunimin e inteligjencës me Uashingtonin. Lidhjet e secilit vend me NATO-n do të analizoheshin veçmas, përfshirë angazhimin në programin Partneriteti për Paqe.

Raporti, sipas tekstit të propozuar, do të ishte publik dhe i paklasifikuar, me mundësinë e një aneksi konfidencial për informacionet e ndjeshme.