ReklamëHapësirë reklame
ReklamëHapësirë reklame
Reklamë
Massoud Pezeshkian thotë se ka ardhur koha t’i jepet fund luftës me Uashingtonin, ndërsa administrata Trump kalon nga sulmet ushtarake te një “luftë ekonomike” dhe premton “shembjen e regjimit” iranian me sanksione të reja.
Gati gjashtë muaj pas nisjes së konfliktit mes Iranit dhe Shteteve të Bashkuara, presidenti iranian Massoud Pezeshkian doli të premten (21 gusht) me një mesazh të prerë: koha për t’i dhënë fund luftës është tani, dhe Teherani, sipas tij, po flet nga një pozitë e fortë.
“Është më mirë t’i japim fund luftës tani, teksa jemi në pozita force dhe me dinjitet”, deklaroi Pezeshkian gjatë një takimi me mjekë. Ai shtoi se “e gjithë bota e njeh fitoren tonë dhe thekson se Shtetet e Bashkuara sulmuan shkollat, spitalet dhe infrastrukturën tonë, në shkelje të të gjitha rregullave”, duke pretenduar se amerikanët “urrehen anembanë botës”.
Ndonëse intensiteti i armiqësive është ulur së fundmi, tensionet në rajon mbeten të larta. Teherani vazhdon të bllokojë ngushticën e Hormuzit, rrugën detare strategjike për tregtinë e hidrokarbureve, ndërsa Shtetet e Bashkuara mbajnë në fuqi bllokadën e tyre detare kundër Iranit.
Pezeshkian mbrojti gjithashtu protokollin e mirëkuptimit të arritur në qershor me Uashingtonin, që synonte një zgjidhje të konfliktit, duke goditur kritikët që e shohin atë si shenjë dobësie. “Nuk do të gjejnë asnjë klauzolë të vetme në këtë marrëveshje që të shënojë kapitullim; të gjitha detyrimet i takojnë palës tjetër”, siguroi ai.
Marrëveshja ka ndarë vetë udhëheqjen iraniane. Të nesërmen e nënshkrimit, udhëheqësi suprem iranian Mojtaba Khamenei la të kuptohej se kishte rezerva: “Kisha një mendim tjetër, por dhashë miratimin tim”, tha ai. Edhe disa deputetë iranianë e kanë kritikuar qeverinë për marrëveshjen, duke e akuzuar se u ka bërë lëshime Shteteve të Bashkuara, veçanërisht për rihapjen e ngushticës së Hormuzit. Sipas informacioneve të botuara në media amerikane, marina e SHBA-së organizon dhe mbron konvoje sekrete tankerësh që kalojnë nga sektori jugor i ngushticës, duke lejuar eksportin e 5 deri në 10 milionë fuçive naftë në ditë.
Deklaratat e Pezeshkianit vijnë pasi Ministria e Punëve të Jashtme e Iranit i akuzoi Shtetet e Bashkuara për “terrorizëm ekonomik” dhe “krime kundër njerëzimit”, në reagim ndaj njoftimit të Uashingtonit për forcimin e sanksioneve ekonomike. “Autorët dhe nxitësit e këtyre sanksioneve meritojnë të gjykohen dhe të ndëshkohen për kryerjen e krimeve të tilla të neveritshme”, thuhet në komunikatën e ministrisë.
Nga ana amerikane, sekretari i Thesarit Scott Bessent premtoi të enjten se fushata e re e sanksioneve do të bëjë që të “shembet regjimi” iranian. “Çdo vend që do të ruajë një lidhje me Teheranin do të hedhë ekonominë e vet drejt harresës”, shtoi ai. Bessent pritet të japë të hënën një konferencë shtypi mbi mënyrën se si Uashingtoni synon të rrisë presionin.
Këto qëndrime pasqyrojnë kthesën e administratës Trump, që tashmë i jep përparësi “luftës ekonomike” ndaj ofensivave ushtarake mbi Teheranin. “Nëse zbatojmë presion ekonomik maksimal, kjo do të thotë se ka të ngjarë të mos ketë rifillim të operacioneve ushtarake në shkallë të gjerë”, siguroi Bessent.
Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghtchi, e komentoi këtë përplasje në rrjetin X: “I ashtuquajturi ‘Dita-D ekonomike’ synon të largojë vëmendjen nga kriza që po kalojnë vetë Shtetet e Bashkuara: një borxh pa precedent dhe kosto huamarrjeje në rritje. Vazhdimi me politika të dënuara për dështim do të sjellë vetëm një humbje të re dhe armiqësinë e iranianëve.”
Uashingtoni u ka bërë thirrje edhe qeverive të tjera, veçanërisht Pekinit, të bashkohen në përpjekjet për ta izoluar ekonominë iraniane. Presidenti amerikan Donald Trump do të presë homologun kinez Xi Jinping më 24 shtator në Shtetet e Bashkuara. Por Kina e ka kritikuar nismën, duke vlerësuar se “sanksionet dhe presioni” nuk do të mundësojnë zgjidhjen e konfliktit në Lindjen e Mesme. “Kina u bën thirrje të gjitha palëve të përfshira të marrin masa të përgjegjshme dhe ta zgjidhin problemin nëpërmjet rrugës politike dhe diplomatike”, tha të premten zëdhënësi i diplomacisë kineze, Lin Jian.
Kina është një partner strategjik dhe ekonomik kyç për Iranin. Sipas shoqërisë së analizave Kpler, mbi 80% e eksporteve të naftës iraniane shkonin drejt Kinës para luftës. Ndërkohë, një tjetër partner i madh tregtar, Emiratet e Bashkuara Arabe, njoftoi të martën pezullimin deri në një urdhër të dytë të “të gjitha shkëmbimeve tregtare dhe transaksioneve financiare” me Iranin.
Invalidët e UÇK-së, familjarët e dëshmorëve dhe të të zhdukurve, si dhe viktimat e dhunës seksuale gjatë luftës që jetojnë jashtë vendit lirohen nga tarifat për dokumente. Vendimi i MPJD-së është në fuqi që nga 14 tetori 2026.
